Termin opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu

Opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest jedną z podstawowych formalności po stronie przedsiębiorcy. Jej niedopilnowanie może mieć bardzo dotkliwe skutki, bo sprzedaż alkoholu bez ważnego zezwolenia jest ryzykowna zarówno administracyjnie, jak i gospodarczo.

Terminy opłat za zezwolenie na sprzedaż alkoholu

Podstawowa regulacja znajduje się w art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zgodnie z tym przepisem gmina pobiera opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 tej ustawy. W kolejnych latach obowiązywania zezwolenia opłatę wnosi się na rachunek gminy w trzech równych ratach: do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Można ją również wnieść jednorazowo do 31 stycznia.

W praktyce oznacza to, że druga rata przypada na 31 maja. Jeżeli przedsiębiorca sprzedaje alkohol na podstawie zezwolenia gminnego, powinien tak zaplanować płatność, aby móc wykazać, że czynność została dokonana najpóźniej w ustawowym terminie. Nie jest prawidłowe stanowisko, że sam fakt przypadającej soboty automatycznie zmienia ustawową datę 31 maja na wcześniejszy piątek 30 maja.

Czy sobota przesuwa termin płatności na poniedziałek?

Trzeba odróżnić dwa rodzaje terminów: terminy procesowe i terminy prawa materialnego. Art. 57 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje, że jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na sobotę albo dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia, który nie jest sobotą ani dniem wolnym. Ta reguła dotyczy jednak przede wszystkim terminów w postępowaniu administracyjnym, np. terminu na wniesienie pisma.

Termin uiszczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu wynika natomiast z ustawy materialnoprawnej. Z tego powodu nie można bezpiecznie przyjmować, że jeżeli 31 maja wypada w sobotę, to płatność dopiero w poniedziałek zawsze będzie terminowa. Uchwała NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. I OPS 1/11, dotycząca traktowania soboty jak dnia wolnego w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a., ma znaczenie przede wszystkim przy terminach procesowych, a nie przy ustawowym terminie zapłaty opłaty koncesyjnej.

Jednocześnie organ gminy nie powinien twierdzić, że termin płatności przypadał już 30 maja. Ustawowa data to 31 maja. Problem polega nie na skróceniu terminu przez urząd, lecz na tym, czy płatność dokonana po 31 maja można uznać za skuteczną w terminie albo czy trzeba zastosować ustawowy mechanizm naprawczy przewidziany dla spóźnionej opłaty.

Data przelewu czy data zaksięgowania na rachunku gminy?

Ustawa posługuje się sformułowaniem, że opłata jest wnoszona na rachunek gminy. Nie rozstrzyga szczegółowo wszystkich technicznych przypadków, w szczególności opóźnień bankowych, płatności zlecanych wieczorem albo płatności wykonywanych w weekend.

W orzecznictwie akcentowano, że przy wpłacie gotówkowej na rachunek gminy, w banku, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub na poczcie, znaczenie powinna mieć data dokonania wpłaty, a nie późniejsza data technicznego zaksięgowania środków na rachunku gminy. W przypadku przelewu bankowego trzeba jednak zachować szczególną ostrożność i zabezpieczyć dowód zlecenia płatności, potwierdzenie jej przyjęcia przez bank oraz datę obciążenia rachunku.

Najbezpieczniejszą praktyką jest wykonywanie przelewu z odpowiednim wyprzedzeniem, zwłaszcza gdy ostatni dzień terminu przypada w sobotę, niedzielę lub święto. Jeżeli płatność została zlecona w ostatnim dniu terminu, przedsiębiorca powinien zachować pełne potwierdzenie transakcji. Sam wydruk historii rachunku może nie wystarczyć, jeżeli nie pokazuje dokładnej daty i sposobu złożenia dyspozycji.

Spóźniona opłata a wygaśnięcie zezwolenia

Aktualne przepisy są korzystniejsze dla przedsiębiorcy niż starsze brzmienie ustawy. Art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy przewiduje wygaśnięcie zezwolenia w przypadku niedopełnienia w terminie obowiązku dokonania opłaty. Jednocześnie art. 18 ust. 12b daje przedsiębiorcy 30 dni od upływu terminu na wniesienie raty opłaty powiększonej o 30% należnej opłaty.

Jeżeli druga rata miała być zapłacona do 31 maja, a przedsiębiorca nie zdoła wykazać terminowej wpłaty, powinien niezwłocznie ustalić w gminie wysokość wymaganej dopłaty i dokonać płatności w 30-dniowym terminie. Brak zapłaty w tym dodatkowym czasie może skutkować wygaśnięciem zezwolenia z upływem 30 dni od dnia upływu pierwotnego terminu.

Gdy dojdzie do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia, przedsiębiorca może rozważyć odwołanie. W odwołaniu można podnosić m.in. błędne ustalenie daty płatności, pominięcie dowodów, nieprawidłowe pouczenie albo błędne zastosowanie art. 18 ust. 12b ustawy.

Co oznacza to dla osoby, która zapłaciła 2 czerwca?

Jeżeli 31 maja przypadał w sobotę, gmina nie ma podstaw, aby twierdzić, że ustawowy termin płatności kończył się już w piątek 30 maja. Termin wskazany w ustawie to 31 maja. Inna jest jednak ocena płatności dokonanej dopiero 2 czerwca. Taką płatność organ może potraktować jako dokonaną po terminie, chyba że z dowodów wynika, że skuteczna dyspozycja zapłaty została złożona wcześniej.

W obecnym stanie prawnym płatność dokonana 2 czerwca po terminie 31 maja powinna zostać oceniona także przez pryzmat art. 18 ust. 12b ustawy. Jeżeli przedsiębiorca dochowa 30-dniowego terminu i wniesie wymaganą kwotę wraz z dodatkową opłatą, może uniknąć wygaśnięcia zezwolenia. Jeżeli gmina od razu uznaje zezwolenie za wygasłe bez zbadania tej kwestii, warto żądać pisemnego stanowiska i rozważyć środki zaskarżenia.

FAQ

Czy termin 31 maja przesuwa się na poniedziałek, jeśli wypada w sobotę?

Nie należy zakładać automatycznego przesunięcia. Reguła z art. 57 § 4 K.p.a. dotyczy terminów procesowych. Opłata za zezwolenie alkoholowe wynika z prawa materialnego, dlatego bezpieczniej zapłacić najpóźniej 31 maja albo wcześniej.

Czy urząd może wymagać zapłaty już 30 maja?

Nie powinien skracać terminu ustawowego. Jeżeli ustawa wskazuje 31 maja, to organ nie może samodzielnie przesunąć tej daty na 30 maja tylko dlatego, że urząd nie pracuje w sobotę. Spór może jednak dotyczyć tego, czy płatność dokonana po 31 maja była skuteczna.

Czy liczy się data przelewu, czy data zaksięgowania w gminie?

Przy wpłacie gotówkowej w banku, SKOK lub na poczcie istotna jest data dokonania wpłaty. Przy przelewach bankowych warto zachować potwierdzenie przyjęcia dyspozycji, ponieważ gmina może badać, kiedy faktycznie dokonano płatności.

Co zrobić, jeśli rata została zapłacona po terminie?

Należy jak najszybciej skontaktować się z gminą i ustalić wysokość raty powiększonej o dodatkowe 30% należnej opłaty. Aktualne przepisy pozwalają uregulować spóźnioną płatność w ciągu 30 dni od upływu pierwotnego terminu.

Kiedy można ponownie wystąpić o zezwolenie po jego wygaśnięciu?

Jeżeli zezwolenie wygasło z powodu niezłożenia oświadczenia albo braku wymaganej opłaty, nowy wniosek można złożyć nie wcześniej niż po 6 miesiącach od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.

Podsumowanie

Druga rata opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu przypada do 31 maja. Gmina nie może skrócić tego terminu do 30 maja tylko dlatego, że ostatni dzień przypada w sobotę, ale jednocześnie przedsiębiorca nie powinien automatycznie zakładać, że termin materialnoprawny przesunie się na poniedziałek według zasad K.p.a. Najbezpieczniej zapłacić z wyprzedzeniem i zachować potwierdzenia płatności. Jeśli opłata została dokonana po terminie, obecne przepisy dają jeszcze 30 dni na zapłatę raty powiększonej o dodatkowe 30% należnej opłaty, co może uchronić zezwolenie przed wygaśnięciem.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności art. 11¹ i art. 18 - Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 57 - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168
3. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. I OPS 1/11, dotycząca soboty w rozumieniu art. 57 § 4 K.p.a.
4. Stan prawny uwzględniony na 28 czerwca 2026 r.