Skreślenie z listy studentów – odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie?

Skreślenie z listy studentów – jaki to tryb?

Skreślenie z listy studentów nie jest zwykłą czynnością dziekanatu, lecz decyzją administracyjną. Wynika to z art. 108 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepis ten stanowi, że od decyzji wydawanych przez rektora w indywidualnych sprawach studentów służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Utrata statusu studenta może mieć także skutki ubezpieczeniowe; osobno wyjaśniamy składki ZUS od umowy-zlecenia po skreśleniu z listy studentów.

W praktyce oznacza to, że trzeba bardzo uważnie przeczytać pouczenie pod decyzją. Jeżeli decyzję podpisał rektor, zwykle nie składa się klasycznego odwołania do organu wyższego stopnia, tylko właśnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do tego samego organu.

Termin wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, zgodnie z art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Czy błędnie nazwane odwołanie trzeba wycofać?

Co do zasady nie ma potrzeby „wycofywania” pisma tylko dlatego, że zostało źle zatytułowane. W postępowaniu administracyjnym znaczenie ma przede wszystkim treść żądania, a nie sama nazwa pisma. Zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres oraz żądanie. To właśnie żądanie pozwala ustalić, czego strona naprawdę chce.

Jeżeli więc z pisma wynika, że student domaga się uchylenia albo zmiany decyzji o skreśleniu, a w sprawie właściwy jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ nie powinien automatycznie odrzucać takiego pisma tylko z powodu nagłówka „odwołanie”.

Jeżeli treść jest niejasna, organ powinien wezwać do usunięcia braków lub doprecyzowania żądania na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak naprawić sytuację w praktyce?

Najbezpieczniej jest złożyć jeszcze przed upływem 14 dni od doręczenia decyzji krótkie pismo uzupełniające. W takim piśmie student powinien:

• wskazać datę i znak decyzji o skreśleniu,
• wskazać datę wcześniej złożonego pisma,
• napisać wprost, że wnosi o potraktowanie pisma zatytułowanego „odwołanie” jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
• ewentualnie powtórzyć zarzuty i wnioski dowodowe,
• dołączyć ponownie dokumenty, zrzuty ekranu, korespondencję lub inne dowody.

Takie rozwiązanie jest praktyczne, bo usuwa wszelkie wątpliwości i ogranicza ryzyko, że organ błędnie oceni sytuację formalną.

Jeżeli problem dotyczy także pouczenia w decyzji albo pojawia się błędna podstawa prawna, trzeba to wyraźnie podnieść w piśmie, ponieważ może to mieć znaczenie dla oceny prawidłowości całej decyzji.

Jakie argumenty można podnieść we wniosku?

To zależy od przyczyny skreślenia wskazanej w decyzji i od regulaminu studiów obowiązującego na danej uczelni. Sama ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w art. 108 ust. 2 i 3 przewiduje przypadki obowiązkowego oraz fakultatywnego skreślenia z listy studentów. Dlatego trzeba porównać treść decyzji z konkretną podstawą ustawową i z regulaminem studiów.

W praktyce najczęściej podnosi się, że:

• stan faktyczny został ustalony błędnie, bo w systemie były wpisane zaliczenia,
• student nie miał realnej możliwości usunięcia braków,
• uczelnia nieprawidłowo doręczała informacje albo źle zastosowała regulamin,
• decyzja nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, mimo wymogów z art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeżeli w systemie widniały wszystkie zaliczenia, warto zabezpieczyć nie tylko zrzuty ekranu, ale też wiadomości od prowadzących, protokoły zaliczeń albo zaświadczenia z dziekanatu.

Czy uczelnia może zostawić takie pismo bez rozpoznania?

Jeżeli pismo zostało wniesione w terminie i da się z niego odczytać, że student kwestionuje decyzję o skreśleniu, pozostawienie go bez biegu tylko z powodu błędnego tytułu byłoby co do zasady nieprawidłowe. Organ ma obowiązek ocenić treść pisma, a przy niejasnościach wezwać stronę do doprecyzowania, zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Inaczej może być wtedy, gdy pismo w ogóle nie zawiera żądania, nie da się ustalić, jakiej decyzji dotyczy, albo zostało złożone po terminie bez skutecznego wniosku o jego przywrócenie.

Co jeśli termin już minął?

Jeżeli 14-dniowy termin już upłynął, sytuacja robi się trudniejsza, ale nie zawsze beznadziejna. W niektórych przypadkach można rozważyć wniosek o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba wtedy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, a jednocześnie dopełnić czynności, dla której termin był wyznaczony.

Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wynosi 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia – art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Taki wniosek wymaga jednak oceny konkretnego stanu faktycznego; samo przeoczenie pouczenia nie zawsze wystarczy.

Co dalej po rozpoznaniu wniosku?

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rektor wydaje kolejną decyzję. Jeżeli będzie ona nadal niekorzystna, co do zasady otwiera się droga do skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W sprawach studenckich bardzo ważne jest pilnowanie dat doręczeń, bo od nich biegną terminy procesowe. Warto też zachować potwierdzenie złożenia każdego pisma – w dziekanacie, przez ePUAP albo listem poleconym.

FAQ

Czy odwołanie i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy to to samo?

Nie. To różne środki zaskarżenia. W sprawach studenckich od decyzji rektora co do zasady przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Czy trzeba wycofywać błędnie nazwane odwołanie?

Zwykle nie. Lepiej złożyć pismo doprecyzowujące, że wcześniejsze „odwołanie” ma być potraktowane jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. To rozwiązanie jest bezpieczniejsze niż samo wycofanie pisma.

Ile jest czasu na reakcję?

Co do zasady 14 dni od doręczenia decyzji, zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba sprawdzić dokładną datę odbioru przesyłki albo skutecznego doręczenia.

Czy sam zrzut ekranu z systemu uczelni wystarczy?

Może pomóc, ale najlepiej dołączyć także inne dowody: korespondencję, wpisy prowadzących, protokoły, zaświadczenia albo potwierdzenia z dziekanatu. Im pełniejszy materiał, tym lepiej.

Czy po decyzji rektora można iść do sądu?

Tak, po wyczerpaniu środka zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy można co do zasady wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Źródła

• art. 108 ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
• art. 63 § 2, art. 64 § 2, art. 107 § 1 i § 3, art. 127 § 3, art. 129 § 2, art. 58 § 1 i § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
• art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
• wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 czerwca 2021 r., III SAB/Kr 18/21