Czy wypożyczalnia sprzętu sportowego może działać w niedziele i święta?

Zakaz handlu w niedziele a wypożyczalnia sprzętu sportowego

Zasadą jest, że w niedziele i święta handel oraz wykonywanie czynności związanych z handlem w placówkach handlowych są zakazane. Wynika to wprost z art. 5 ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Warto też sprawdzić, czy zleceniobiorca może pracować w sklepie w niedzielę objętą zakazem handlu.

Jednocześnie ustawa przewiduje wyjątki. Dla wypożyczalni sprzętu sportowego kluczowy jest art. 6 ust. 1 pkt 10 tej ustawy, zgodnie z którym zakaz nie obowiązuje w placówkach handlowych w zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku.

Jeżeli więc wypożyczalnia działa rzeczywiście jako część obiektu lub przedsięwzięcia związanego ze sportem, rekreacją, turystyką albo wypoczynkiem, to co do zasady może być czynna także w niedziele i święta.

Kiedy ten wyjątek rzeczywiście ma zastosowanie?

Samo wpisanie odpowiedniego kodu PKD albo nazwanie sklepu „wypożyczalnią” nie daje jeszcze pełnego bezpieczeństwa. W praktyce liczy się rzeczywisty charakter działalności i konkretnego miejsca. Ustawa posługuje się pojęciem placówki handlowej w zakładzie prowadzącym działalność w określonym zakresie, więc znaczenie ma stan faktyczny.

Najbezpieczniejsza sytuacja występuje wtedy, gdy wypożyczalnia funkcjonuje np. przy stoku narciarskim, trasie rowerowej, ośrodku sportu, przystani, obiekcie rekreacyjnym, centrum turystycznym albo innym miejscu, którego podstawową funkcją jest sport, turystyka lub wypoczynek.

Im silniejszy jest związek placówki z realną działalnością sportową lub turystyczną, tym łatwiej obronić zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy. Jeżeli natomiast lokal w praktyce działa jak zwykły sklep detaliczny, a wypożyczanie ma charakter marginalny lub pozorny, ryzyko sporu z Państwową Inspekcją Pracy rośnie.

Czy po nowelizacjach nadal można prowadzić taką działalność w niedzielę?

Tak. Na dzień dzisiejszy wyjątek z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni nadal obowiązuje. Zmiany uszczelniające ustawę, w tym przepisy dotyczące dominującej działalności i dokumentowania przychodów, objęły tylko część innych wyjątków wskazanych w art. 6 ust. 1, a nie wszystkie.

W szczególności przepisy dotyczące obowiązku wykazywania określonej struktury przychodów oraz prowadzenia szczególnej ewidencji odnoszą się do wyraźnie wskazanych punktów art. 6 ust. 1. Nie dotyczą one wyjątku z art. 6 ust. 1 pkt 10.

Oznacza to, że dla wypożyczalni sprzętu sportowego korzystającej z tego właśnie wyjątku ustawa nie przewiduje odrębnego ustawowego progu 40% przychodów jako warunku legalnego otwarcia w niedzielę.

Co przedsiębiorca powinien przygotować na wypadek kontroli?

Choć ustawa nie wymaga tu specjalnej ewidencji przychodów jak przy niektórych innych wyłączeniach, warto mieć dokumenty pokazujące, że placówka rzeczywiście działa w obszarze sportu, turystyki lub wypoczynku. W praktyce przydatne są:

• opis działalności w CEIDG lub KRS,
• regulamin wypożyczalni i cennik usług wypożyczania,
• umowy najmu lub dokumenty potwierdzające funkcjonowanie przy obiekcie sportowym albo rekreacyjnym,
• materiały ofertowe pokazujące faktyczny profil działalności,
• dowody, że główną funkcją miejsca jest obsługa aktywności sportowej, turystycznej lub wypoczynkowej.

Takie materiały nie zastępują przepisu, ale mogą być ważne dowodowo, jeżeli pojawi się pytanie, czy wyjątek zastosowano prawidłowo.

Czy można sprzedawać dodatkowe towary lub napoje?

Co do zasady tak, ale pod warunkiem że nadal mówimy o placówce handlowej w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie sportu, turystyki lub wypoczynku. Sprzedaż akcesoriów, napojów czy drobnych produktów pomocniczych często będzie naturalnym elementem takiej działalności.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy część handlowa zaczyna funkcjonować jak niezależny sklep, a związek z wypożyczalnią ma jedynie charakter formalny. W takim wypadku organ kontrolujący może kwestionować prawo do korzystania z wyjątku z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jakie mogą być konsekwencje naruszenia zakazu?

Jeżeli przedsiębiorca otwiera placówkę wbrew zakazowi handlu, naraża się na odpowiedzialność z art. 10 ust. 1 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni. Przepis ten przewiduje karę grzywny. W przypadkach uporczywego naruszania zakazu możliwa jest również odpowiedzialność za wykroczenie kwalifikowane surowiej na podstawie tej samej ustawy.

Znaczenie ma więc nie tylko nazwa działalności, ale rzeczywiste spełnienie przesłanek ustawowych. Gdy stan faktyczny jest graniczny, ocena zawsze zależy od szczegółów konkretnej sprawy.

Praktyczny wniosek

Wypożyczalnia sprzętu sportowego może być czynna w niedziele i święta, jeżeli faktycznie działa jako placówka handlowa w zakładzie prowadzącym działalność w zakresie sportu, turystyki lub wypoczynku w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z 10 stycznia 2018 r.

Nie ma tu ustawowego wymogu wykazywania 40% przychodu z działalności objętej wyłączeniem, ale przedsiębiorca powinien umieć wykazać rzeczywisty charakter miejsca i prowadzonej działalności. Jeżeli model działalności jest mieszany, obejmuje np. szeroką sprzedaż detaliczną albo lokal działa poza obiektem sportowo-rekreacyjnym, warto przeprowadzić indywidualną analizę.

FAQ

Czy każda wypożyczalnia sportowa może działać w niedzielę?

Nie zawsze. Decyduje rzeczywisty charakter działalności i to, czy placówka mieści się w wyjątku z art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.

Czy trzeba mieć 40% przychodu z działalności wyłączonej spod zakazu?

Nie w przypadku wyjątku z art. 6 ust. 1 pkt 10. Ten warunek ustawowy dotyczy innych, wyraźnie wskazanych wyłączeń, a nie placówek w zakładach prowadzących działalność w zakresie sportu, turystyki i wypoczynku.

Czy przy wypożyczalni można sprzedawać napoje i akcesoria?

Tak, zwykle jest to dopuszczalne, jeżeli sprzedaż ma charakter pomocniczy lub naturalnie związany z działalnością sportową albo turystyczną. Problem powstaje wtedy, gdy lokal w praktyce działa jak zwykły sklep.

Kto kontroluje przestrzeganie zakazu handlu?

Kontrole prowadzi przede wszystkim Państwowa Inspekcja Pracy. W razie sporu znaczenie mają dokumenty i faktyczny sposób funkcjonowania placówki.

Czy wystarczy odpowiedni wpis PKD?

Nie. Wpis PKD może pomagać, ale nie rozstrzyga sprawy. Najważniejsze jest to, jak działalność wygląda w praktyce.

Źródła

• Ustawa z dnia 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. – aktualne brzmienie w ISAP), w szczególności art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 10.
• Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) – oficjalne źródło aktualnego tekstu ustawy.
• Stanowiska i praktyka kontrolna Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące stosowania wyjątków od zakazu handlu – pomocniczo, z zastrzeżeniem że ostateczne znaczenie ma konkretny stan faktyczny i treść ustawy.