Korekta podatku od nieruchomości po błędzie w metrażu

Podatek po otrzymaniu spadku

Rodzice zmarli kolejno: ojciec w 1997 r., a mama w 2000 r. Spadek nabył Pan w dacie śmierci każdego z rodziców. Ponieważ składał Pan zeznanie dopiero w roku 2009 – był ro druk SD-3. Zapewne powołał się Pan na potwierdzenie prawa do spadku w postaci prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z roku 2009, co doprowadziło do powstania obowiązku podatkowego po Pana stronie.

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Zgodnie z art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. „podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej »podatkiem«, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. spadku.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny”.

W myśl art. 922 § 1 tej ustawy „przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób”. Zgodnie z art. 924 ww. ustawy „spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku”. Prawomocne postanowienie sądu ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego). Wobec tego nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Zgodnie bowiem z treścią art. 1015 § 1 i § 2 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego „oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku”.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn „obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych, a w wypadku darowizny obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na obdarowanym i darczyńcy”. „W przypadku nabycia majątku spadkodawcy w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku” – art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 tej ustawy „jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia”. Gdy nabycie w drodze darowizny nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przed organem podatkowym na okoliczność dokonania tej darowizny.

Podstawę opodatkowania – zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy – stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Obowiązek złożenia zeznania podatkowego

Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn „podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania”.

W myśl art. 17a ust. 3 ww. ustawy „w przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu podatkowym, podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania podatkowego organowi, któremu złożono zeznanie podatkowe, w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu”.

Z opisu przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że po ojcu i matce nabył Pan spadki. Nabycie zostało potwierdzone prawdopodobnie postanowieniem sądu z 2009 r. Po uprawomocnieniu się postanowienia sądu złożył Pan do właściwego naczelnika US zeznania podatkowe o nabyciu spadku i po otrzymaniu decyzji zapłacił należny podatek. Urząd skarbowy wydał decyzję i ustalił podatek do zapłaty. Podatek został uregulowany.

W zeznaniu o nabyciu spadku wykazał Pan majątek, co do którego posiadał wiedzę. Tyle tylko, że był Pan ówcześnie przekonany o tym, że właściwa jest powierzchnia domu wskazana w zeznaniu. Obecnie zorientował się Pan, że była ona niewłaściwa. Pytanie z czego wynikała ta zła powierzchnia?

Jeżeli z dokumentów oficjalnych, to nie był Pana błąd. Osobiście nic bym nie robił i nie martwił się ty, tym bardziej, że upłynęło tyle lat.

Jeżeli jednak wpisał Pan powierzchnie według własnego uznania – to formalnie może Pan złożyć korektę zeznania. A US rozpocznie postępowanie podatkowe w tym zakresie.

Według ustawy o podatku od spadków i darowizn:

„Art. 17a. 3. W przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu podatkowym, podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania podatkowego organowi, któremu złożono zeznanie podatkowe, w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu”.

Ale nie dotyczy to Pana przypadku. Pan wykazał składnik spadku.

Korekta złożonego zeznania

Według Ordynacji podatkowej:

„Art. 81. § 1. Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację”.

Skoro w zeznaniu podatkowym wykazał Pan niewłaściwą powierzchnię domu, bazując tylko na własnym przekonaniu, a nie dokumentach dotyczących domu – to miało wpływ na ustalenie jego wartości rynkowej, a następnie na wymiar podatku. Na podstawie Pana danych w zeznaniu naczelnik urzędu skarbowego wydał decyzję o wymiarze podatku od spadków i darowizn, a podatek został w całości uiszczony, to obecnie brak jest podstaw do złożenia korekty tego zeznania podatkowego

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy (zarówno ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy Ordynacja podatkowa), wskazać należy, że korekta zgłoszenia o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (SD-Z3) może dotyczyć wielkości nabytego udziału w nieruchomości, miejsca położenia nieruchomości lub jej wartości rynkowej albo powierzchni.

Natomiast nabycie innych niż wskazane w pierwotnym (korygowanym) zgłoszeniu SD-Z3 rzeczy lub praw majątkowych nie może być przedmiotem korekty dokonanego zgłoszenia. To jednak nie ma miejsce w Pana przypadku. Ustawodawca nie przewidział bowiem w takim przypadku korekty złożonego wcześniej zgłoszenia o nabyciu, lecz nakazał obowiązek złożenia nowego zgłoszenia (jeżeli taka możliwość istnieje ze względu na określone przez ustawodawcę ramy czasowe).

Uwaga! Jak wynika z przywołanych przepisów, zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn co do zasady powstaje na skutek doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania. Powinna być ona poprzedzona złożeniem zeznania podatkowego. I możliwe, iż fiskus uzna, że nie ma potrzeby wydawania decyzji, bowiem doręczona ona byłaby Panu po 5 latach od daty powstania obowiązku podatkowego, czyli roku 2009, gdy powołał się Pan na potwierdzenie praw do spadku po rodzicach.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93

2. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207

3. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926