Pożyczka między rodzicem a dzieckiem
Najlepszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem w tej sytuacji jest zawarcie umowy pożyczki. Takie rozwiązanie jest co do zasady bezkosztowe, o ile pożyczka zostanie prawidłowo zgłoszona w urzędzie skarbowym w terminie 6 miesięcy od jej udzielenia. Należy też pamiętać, aby środki zostały przekazane przelewem z konta rodzica na konto dziecka z odpowiednim opisem, np. „pożyczka dla córki”.
W przypadku, gdy umowa przewiduje tzw. waloryzację (czyli coroczne zwiększenie kwoty do zwrotu), należy wiedzieć, że w świetle prawa jest to forma odsetek. Oznacza to, że taki przychód może być opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT), zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o PIT.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Zabezpieczenie pożyczki
Aby zapewnić sobie bezpieczeństwo, warto w umowie przewidzieć zabezpieczenie zwrotu pożyczki. Można to zrobić na kilka sposobów, m.in. poprzez ustanowienie hipoteki na kupowanym mieszkaniu lub poprzez akt notarialny, w którym córka podda się egzekucji na podstawie art. 777 Kodeksu postępowania cywilnego.
Taki akt notarialny może zawierać zobowiązanie córki do zapłaty określonej sumy pieniężnej w razie braku spłaty. Dzięki temu w przypadku problemów z odzyskaniem pieniędzy można łatwo uzyskać klauzulę wykonalności i skierować sprawę do komornika, który może zająć nawet nieruchomość zakupioną z pożyczonych środków.
Wspólne kupno mieszkania
Druga opcja, czyli wspólny zakup mieszkania, wiąże się z pewnymi ryzykami i ograniczeniami. Jeśli matka kupi połowę mieszkania, nie będzie mogła sprzedać swojego udziału przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie, bez konieczności zapłaty podatku dochodowego.
W razie śmierci matki jej udział w mieszkaniu stanie się częścią spadku i zostanie podzielony pomiędzy dzieci. Taka sytuacja może prowadzić do konfliktów i utrudnić córce dysponowanie nieruchomością.
Możliwe jest też zawarcie umowy zbycia udziałów z zastrzeżeniem, że własność przejdzie na córkę dopiero po całkowitej spłacie. Umowa ta musi mieć formę aktu notarialnego i może zawierać zapisy dotyczące spłat ratalnych.
Podsumowanie
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem dla rodzica, który chce wspomóc dziecko finansowo przy zakupie mieszkania, jest zawarcie umowy pożyczki sporządzonej u notariusza. Daje to pełne bezpieczeństwo, możliwość egzekucji w razie problemów i jasne uregulowanie relacji między stronami. Wspólny zakup mieszkania może być rozwiązaniem bardziej skomplikowanym podatkowo i spadkowo.
Przykłady
Przykład 1
Matka pożycza córce 300 000 zł na zakup mieszkania. Umowa pożyczki zawarta u notariusza przewiduje spłatę w 120 ratach po 2500 zł miesięcznie. Córka poddaje się egzekucji w akcie notarialnym. Po spłacie całości matka nie ma żadnych roszczeń, a córka zachowuje pełne prawo własności.
Przykład 2
Rodzic i dziecko kupują mieszkanie po 50%. Po kilku latach córka spłaca wartość udziału matki, a ta przepisuje swoją część. W trakcie spłaty matka nadal pozostaje współwłaścicielką, co utrudnia ewentualną sprzedaż nieruchomości.
Przykład 3
Ojciec przekazuje synowi 200 000 zł przelewem tytułem pożyczki bez odsetek. Pożyczka jest zgłoszona w urzędzie skarbowym w ciągu 6 miesięcy. Syn spłaca ją w ciągu 8 lat, nie powstaje obowiązek podatkowy.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sporządzeniu bezpiecznej umowy pożyczki lub aktu notarialnego z klauzulą egzekucyjną? Skontaktuj się z nami — przygotujemy dla Ciebie gotowy projekt umowy dopasowany do Twojej sytuacji rodzinnej i finansowej.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
3. Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - Dz.U. 1983 nr 45 poz. 207