Przekwalifikowanie a obowiązki urzędu pracy, kiedy odmowa przyjęcia oferty jest uzasadniona?

Indywidualny plan działania – obowiązki urzędu pracy

Pani sytuacja, niestety, nie jest odosobniona – wiele osób przekwalifikowujących się spotyka się z niezrozumieniem ze strony urzędów pracy. PUP nie powinien co do zasady ignorować faktu przekwalifikowywania się. Zgodnie z art. 34a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – urząd pracy ma obowiązek uwzględniać indywidualny plan działania (IPD) oraz kwalifikacje, doświadczenie i preferencje osoby bezrobotnej:

Art. 34a. 1. Powiatowy urząd pracy, udzielając bezrobotnemu pomocy określonej w ustawie, przygotowuje indywidualny plan działania. Indywidualny plan działania może być przygotowany również dla poszukującego pracy.

1a. Pomoc udzielana przez powiatowy urząd pracy w ramach indywidualnego planu działania jest dostosowana do indywidualnych potrzeb i możliwości bezrobotnego lub poszukującego pracy, z uwzględnieniem jego wykształcenia, doświadczenia zawodowego oraz możliwości podjęcia pracy lub działalności gospodarczej.

2. Indywidualny plan działania jest przygotowywany przez doradcę klienta przy udziale bezrobotnego lub poszukującego pracy i zawiera w szczególności:

1) działania możliwe do zastosowania przez urząd pracy w ramach pomocy określonej w ustawie;

2) działania planowane do samodzielnej realizacji przez bezrobotnego lub poszukującego pracy w celu poszukiwania pracy;

3) planowane terminy realizacji poszczególnych działań;

4) formy, planowaną liczbę i terminy kontaktów z doradcą klienta lub innym pracownikiem urzędu pracy;

5) termin i warunki zakończenia realizacji indywidualnego planu działania.

3. Przygotowanie indywidualnego planu działania następuje nie później niż w terminie 60 dni od dnia rejestracji.

3a. Indywidualny plan działania podlega modyfikacji stosownie do zmieniającej się sytuacji bezrobotnego lub poszukującego pracy.

3aa.  Powiatowy urząd pracy w okresie realizacji indywidualnego planu działania kontaktuje się z bezrobotnym lub poszukującym pracy co najmniej raz na 60 dni w celu monitorowania sytuacji i postępów w realizacji działań przewidzianych w indywidualnym planie działania.

3ab. Kontakt, o którym mowa w ust. 3aa, może być realizowany przez powiatowy urząd pracy w formie spotkania, rozmowy telefonicznej lub wymiany informacji drogą elektroniczną lub pocztową.

3b. Powiatowy urząd pracy może skierować bezrobotnego do centrum informacji i planowania kariery zawodowej lub do innej instytucji rynku pracy w celu dokonania diagnozy problemów bezrobotnego na rynku pracy i pomocy w planowaniu kariery zawodowej. Skoro poinformowała Pani urząd o przekwalifikowaniu i ma na to dokumenty (np. ukończone kursy), powinien on uwzględniać to przy doborze ofert pracy. Praktyka ograniczająca się do ofert tylko z pierwotnego zawodu może być niezgodna z przepisami i z duchem aktywizacji zawodowej.

Odmowa przyjęcia oferty a ryzyko wyrejestrowania

Nie każda odmowa oznacza wyrejestrowanie.

Zgodnie z ustawą bezrobotny może odmówić propozycji pracy nieodpowiadającej jego kwalifikacjom lub stanowi zdrowia, a urząd nie może narzucać ofert w oderwaniu od realnych możliwości i planu przekwalifikowania. Z drugiej strony – zgodnie z ustawą – ma Pani obowiązek przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy (definiowanej w art. 2 pkt 3). Ale tu kluczowe jest, jak zostanie zdefiniowana „odpowiedniość”.

Jeśli proponowana oferta jest nadal w zgodzie z Pani kwalifikacjami, to trudno ją uznać za nieodpowiednią.

Jeśli wykaże Pani, że:

• ma nowy kierunek zawodowy,
• ukończyła kursy (posiada formalne potwierdzenia),
• aktywnie szuka pracy w nowym zawodzie,
  to odmowa pracy z „pierwszego wykształcenia” może być broniona jako uzasadniona. Mimo to istnieje wysokie ryzyko niepowodzenia, bo oferty są dobierane pod Pani wykształcenie i doświadczenie, a nie tylko pod plany osoby bezrobotnej.

Jak bronić swoich praw w kontaktach z PUP?

Co może Pani zrobić:

1. Złożyć pisemny wniosek o aktualizację danych i dostosowanie ofert pracy do nowego profilu zawodowego. Dołączyć kopie ukończonych kursów i deklarację, że aktywnie szuka Pani pracy w nowym zawodzie.
2. Zażądać uaktualnienia Indywidualnego Planu Działania (IPD) – dokumentu, który ma determinować Pani ścieżkę zawodową w PUP.
3. Jeśli urząd nadal nie zareaguje – złożyć skargę:
• najpierw do dyrektora PUP,
• a potem do Wojewódzkiego Urzędu Pracy lub Rzecznika Praw Obywatelskich.
4. Gdyby doszło do wyrejestrowania – ma Pani prawo do odwołania do Wojewody w terminie 14 dni od otrzymania decyzji, ale warto wcześniej podjąć wymienione kroki, by to odwołanie miało większe szanse powodzenia.Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
   

Wnioski – co naprawdę wynika z przepisów?

Jak widać, nie ma jednoznacznej odpowiedzi na rozwiązanie problemu, który Panią spotyka. Z zasady, jeśli oferta jest zgodna z Pani kompetencjami, powinna być przyjęta. Niemniej jednak, jeśli nie odpowiada IPD, istnieją realne szanse, by nawet w przypadku wyrejestrowania skutecznie walczyć z urzędem.

Niestety, szanse nie są duże. Urząd Pracy (PUP) ma obowiązek proponować oferty pracy adekwatne do posiadanego wykształcenia i kwalifikacji – nie tylko pierwszych czy ostatnich, ale ogółem. Jest więc ryzyko, że oferty zgodne z Pani pierwszym dorobkiem (wykształcenie, kwalifikacje) zostaną uznane za adekwatne i powinny być przyjęte, jeśli odpowiadają także Pani stanowi zdrowia.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001
2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168