Wymeldowanie z Polski po długim wyjeździe, jak uporządkować formalności?

Obowiązki meldunkowe przy wyjeździe z Polski – co mówi prawo?

Kwestie związane z obowiązkiem meldunkowym uregulowane są w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Jak wynika z art. 36 ust. 1 tejże ustawy: Obywatel polski, który wyjeżdża z kraju z zamiarem stałego pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd. Zgłoszenie wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego i czasowego. Z kolei jeżeli obywatel polski wyjeżdża poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, bez zamiaru stałego pobytu, na okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązany zgłosić swój wyjazd oraz powrót. Wynika to wprost z art. 36 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.

Zgłoszeń, o których mowa powyżej, dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu stałego albo czasowego na piśmie utrwalonym w postaci:

1. papierowej, w organie gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, opatrzonym własnoręcznym podpisem, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport, albo
2. elektronicznej – na formularzu opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, umożliwiającym wprowadzenie danych do rejestru PESEL przez organ, o którym mowa w art. 28 ust. 1, pod warunkiem otrzymania dowodu, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.

Wyjeżdżając przed 10 laty, zgłosiła Pani swój wyjazd na Erasmusa jako czasowy i w systemie do tej pory figuruje, że Pani nie powróciła do kraju. Zakładam zatem, że zostało to dokonane na podstawie przywołanego art. 36 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Skoro nie powróciła Pani z wyjazdu czasowego, zatem nie miała Pani de facto w jaki sposób zgłosić swojego powrotu zgodnie z przepisami, skoro do powrotu nie doszło.

Jak rozwiązać problem w systemie? Możliwe ścieżki postępowania

Mamy zatem sytuację następującą: nadal ma Pani zgłoszony wyjazd czasowy na okres powyżej 6 miesięcy, przy czym przekształcił się on w wyjazd stały, który skutkuje wymeldowaniem z dotychczasowego miejsca pobytu stałego.

System, jak się zdaje, blokuje Pani możliwość zgłoszenia wyjazdu stałego bez zgłoszenia powrotu z wyjazdu czasowego. Wynika to prawdopodobnie z jego ograniczeń – system wymaga zgłoszenia powrotu, bo domyślnie wyjazd czasowy jest na określony czas i zakłada powrót.

Ma Pani zatem dwie możliwości. Jeżeli chciałaby Pani dokonać zmian elektronicznie, może Pani zgłosić swój powrót i jednocześnie od razu po tym zgłosić wyjazd za granicę na stałe, co będzie skutkowało wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego. W mojej ocenie system nie powinien Pani blokować zgłoszenia wyjazdu na stałe od razu po przetworzeniu zgłoszenia powrotu z wyjazdu czasowego.

Wymeldowanie przez pełnomocnika – krok po kroku

W przeciwnym razie pozostanie zgłoszenie pożądanych zmian w formie papierowej w urzędzie gminy, w której Pani zamieszkiwała. Z uwagi na to, że przebywa Pani za granicą, może Pani udzielić komuś z rodziny pełnomocnictwa do reprezentowania Pani przed urzędem gminy w celu dokonania zmian.

Pełnomocnictwo powinno zostać udzielone na piśmie i podpisane odręcznie przez Panią. Musi być w oryginale, więc powinna je Pani przesłać komuś z rodziny pocztą albo kurierem. Może Pani również ustanowić pełnomocnika elektronicznie za pośrednictwem ePUAP, o ile urzędnik gminy nie będzie wymagał przedstawienia pełnomocnictwa pisemnego. Najlepiej jest skontaktować się telefonicznie ze swoim urzędem i ustalić, jaką mają w tym przedmiocie praktykę, żeby wszystko sprawnie załatwić za pośrednictwem pełnomocnika.

Następnie Pani pełnomocnik uda się osobiście do urzędu i zgłosi na odpowiednim formularzu Pani wyjazd na stałe, co będzie skutkować wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego. W mojej ocenie, składając wniosek osobiście, nie powinno być potrzeby de facto fikcyjnego zgłaszania Pani uprzedniego powrotu, ale jeżeli będzie taka konieczność, to urzędnik przyjmujący wniosek poinstruuje pełnomocnika co do wypełnienia formularza. Załatwiając tę sprawę, nie powinna mieć Pani żadnych problemów w kontekście obowiązku meldunkowego, oprócz tych organizacyjnych. Przepisy prawa od kilku lat nie przewidują kary grzywny w związku z niedopełnieniem obowiązku meldunkowego czy zgłoszenia wyjazdu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - Dz.U. 1974 nr 14 poz. 85

2. Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, Dz.U. 2020 poz. 2320