Usługi kosmetyczne na modelkach a podatek i działalność

Czy sam zwrot kosztu kosmetyków oznacza przychód?

Jeżeli modelki oddają dokładnie tyle, ile wyniósł zakup zużytych do zabiegu kosmetyków, bez doliczania marży, wynagrodzenia za pracę czy innej dopłaty, to co do zasady nie powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten wskazuje, że przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W praktyce podatkowej i orzeczniczej przyjmuje się jednak, że przychodem jest tylko takie świadczenie, które ma definitywny charakter, czyli trwale powiększa majątek podatnika. Jeżeli więc dana kwota jest tylko zwrotem wydatku wcześniej poniesionego za inną osobę, bez wzbogacenia po Twojej stronie, nie dochodzi do realnego przysporzenia majątkowego.

To właśnie odróżnia zwrot kosztów od przychodu. Podobny mechanizm występuje także w innych sytuacjach, gdy podatnik otrzymuje jedynie kwoty o charakterze zwrotnym. Zobacz również: zwrot kosztów a przychód.

Kiedy brak podatku jest uzasadniony?

Brak opodatkowania można obronić przede wszystkim wtedy, gdy łącznie są spełnione następujące warunki:

• kupujesz kosmetyki we własnym imieniu wyłącznie po to, aby zużyć je przy ćwiczeniach na modelkach,
• otrzymujesz od modelki wyłącznie równowartość rzeczywiście poniesionego wydatku,
• nie doliczasz żadnej marży, opłaty organizacyjnej ani wynagrodzenia za wykonany zabieg,
• potrafisz wykazać związek między zakupem kosmetyków a konkretną płatnością, np. paragonem, fakturą, rozpisaniem kosztów, wiadomością z ustaleniami.

W takiej sytuacji można argumentować, że nie uzyskujesz dochodu ani nawet przychodu, bo nie dochodzi do trwałego zwiększenia Twojego majątku. Pomocne jest tu także rozróżnienie pomiędzy wynagrodzeniem a refundacją wydatku. Podobny problem omawia materiał: zwrot nakładów a przychód.

Kiedy urząd może uznać, że jednak zarabiasz?

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy pobierane kwoty przestają być czystym zwrotem kosztów. W szczególności problem powstaje, gdy:

• ustalasz stałą cenę za zabieg, nawet jeśli tłumaczysz ją kosztem materiałów,
• w cenie zawarte jest także Twoje doświadczenie, czas, przygotowanie stanowiska lub wykonanie usługi,
• kwoty pobierane od różnych osób przewyższają faktyczne koszty zakupów,
• działasz regularnie, ogłaszasz się, budujesz bazę klientek i w praktyce świadczysz usługi kosmetyczne.

Wtedy organ podatkowy może stwierdzić, że nie chodzi już o neutralny zwrot wydatków, ale o odpłatne świadczenie usług.

Kiedy powstaje działalność gospodarcza?

Definicję działalności gospodarczej dla celów PIT zawiera art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem jest to działalność zarobkowa m.in. usługowa, wykonywana we własnym imieniu, bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły.

To oznacza, że nawet jeśli formalnie twierdzisz, że „tylko ćwiczysz”, fiskus może badać faktyczny model działania. Znaczenie mają zwłaszcza:

• zarobkowy cel – czy pobierane kwoty dają choćby pośredni zysk,
• zorganizowanie – np. umawianie klientek, stały grafik, zakup materiałów w celu dalszego użycia, przygotowane stanowisko, ogłoszenia w mediach społecznościowych,
• ciągłość – czyli powtarzalność czynności, a nie jednorazowe lub okazjonalne ćwiczenia.

Jeżeli więc zabiegi na modelkach staną się regularne i odpłatne, może to zostać potraktowane jako faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, niezależnie od nazwy, jaką temu nadasz.

Czy można skorzystać z działalności nierejestrowanej?

Nie w każdym przypadku. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców działalność wykonywana przez osobę fizyczną nie stanowi działalności gospodarczej, jeżeli przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz osoba ta w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

Jeżeli więc zamknęłaś jednoosobową działalność rok temu, warunek z ostatnich 60 miesięcy nie jest spełniony. To wyklucza bezpieczne oparcie takiej aktywności na działalności nierejestrowanej, nawet gdy miesięczne wpływy byłyby niskie.

Wysokość limitu 75% minimalnego wynagrodzenia zmienia się wraz ze zmianą płacy minimalnej, ale w Twojej sytuacji i tak kluczową przeszkodą jest wcześniejsze prowadzenie firmy w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

Czy umowa-zlecenie z modelką rozwiązuje problem?

Zasadniczo nie jest to dobre rozwiązanie dla typowych ćwiczeń na modelkach. Umowa-zlecenie jest uregulowana w art. 734 § 1 ustawy z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny i polega na zobowiązaniu do dokonania określonej czynności dla dającego zlecenie. W praktyce przy usługach kosmetycznych między osobami prywatnymi taki model bywa sztuczny.

Jeżeli zaś zawierałabyś wiele takich umów, regularnie i w powtarzalny sposób, organ może uznać, że faktycznie prowadzisz działalność gospodarczą. Sama nazwa umowy nie przesądza o kwalifikacji podatkowej. W prawie podatkowym liczy się rzeczywista treść i sposób wykonywania czynności.

Jak postępować, aby ograniczyć ryzyko?

Jeżeli chcesz ćwiczyć na modelkach bez wchodzenia w obszar działalności gospodarczej, najbezpieczniejsze są następujące zasady:

• nie pobieraj wynagrodzenia za usługę, a wyłącznie rzeczywisty koszt zużytych materiałów,
• nie ustalaj „cennika zabiegów”, lecz najwyżej rozliczenie konkretnych produktów,
• zachowuj paragony i faktury za kosmetyki,
• notuj, jaka część zakupionych materiałów została wykorzystana przy konkretnej modelce,
• unikaj sytuacji, w której suma wpłat od modelek przewyższa Twoje koszty,
• unikaj reklamy sugerującej profesjonalne odpłatne świadczenie usług.

Im bardziej Twoje działania przypominają zwykłą komercyjną usługę, tym trudniej będzie obronić tezę, że otrzymujesz tylko zwrot kosztów.

Podsumowanie

Jeżeli modelka zwraca Ci wyłącznie koszt kosmetyków, bez jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia, to co do zasady można bronić stanowiska, że nie powstaje przychód podlegający PIT, ponieważ brak definitywnego przysporzenia majątkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast każda dopłata za samą usługę, stały cennik, powtarzalność i zorganizowanie czynności mogą prowadzić do uznania, że wykonujesz działalność gospodarczą w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ zamknięcie firmy nastąpiło rok temu, obecnie nie możesz też oprzeć się na działalności nierejestrowanej z art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców.

FAQ

Czy urząd skarbowy może zakwestionować sam zwrot kosztów?

Tak, jeśli z dokumentów albo praktyki wynika, że pobierane kwoty są wyższe niż rzeczywiste koszty albo w istocie obejmują też zapłatę za usługę. Kluczowe jest udowodnienie, że nie występuje żadne trwałe wzbogacenie.

Czy muszę wystawiać rachunki modelkom?

Jeżeli nie prowadzisz działalności gospodarczej i nie świadczysz odpłatnej usługi, przepisy o zwykłym fakturowaniu przedsiębiorcy nie znajdują tu typowego zastosowania. Dla własnego bezpieczeństwa warto jednak prowadzić proste rozliczenie kosztów i zwrotów.

Czy jednorazowe ćwiczenia na kilku modelkach są działalnością gospodarczą?

Niekoniecznie. Jednorazowość, brak zarobku i brak zorganizowania przemawiają przeciwko działalności gospodarczej. Ocena zawsze zależy jednak od konkretnego stanu faktycznego.

Czy mogę teraz przejść na działalność nierejestrowaną?

Nie, jeśli w ostatnich 60 miesiącach wykonywałaś działalność gospodarczą. Wynika to wprost z art. 5 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców.

Czy przy regularnych zabiegach wystarczy zawierać umowy-zlecenia?

Nie zawsze. Jeżeli czynności są powtarzalne, zorganizowane i mają zarobkowy charakter, sama forma umowy nie wykluczy uznania, że prowadzisz działalność gospodarczą.

Źródła

• art. 11 ust. 1 oraz art. 5a pkt 6 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• art. 5 ust. 1 ustawy z 6.03.2018 r. – Prawo przedsiębiorców
• art. 734 § 1 ustawy z 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny
• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14.09.2018 r., 0112-KDIL3-2.4011.330.2018.1.AK