Czy najem prywatny jest działalnością gospodarczą na gruncie VAT?
Na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, ilekroć mowa jest o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej, oznacza to działalność zarobkową:
- wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
- polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
- polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jako że źródła przychodu w podatku dochodowym są różne (art. 10 ust. 1), najem może stanowić odrębne od działalności gospodarczej źródło przychodu.
Inaczej jednak jest w podatku VAT, tam nie ma źródeł przychodu, tam już jest Pan podatnikiem, czyli osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Jest tak, bowiem najem jest według ustawy o VAT, nawet ten klasyfikowany jako „prywatny”, działalnością gospodarczą. Proszę zauważyć, że podatnikami VAT są m.in. osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, a działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody; ponadto działalność gospodarcza obejmuje czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem najem prywatny jest działalnością gospodarczą na gruncie VAT ze względu na wykorzystywanie nieruchomości w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Konsekwencją powyższego jest podleganie tej czynności opodatkowaniu podatkiem VAT. Nie oznacza to, że zawsze pojawi się u podatnika obowiązek opodatkowania VAT wynagrodzenia za usługę najmu. Zwolnienie przedmiotowe z art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług, skonstruowane jest tak, że zwalnia od podatku usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe.
Czynsz za najem a VAT
W omawianej sytuacji, jako że nie mamy do czynienia z nieruchomością o charakterze mieszkalnym, zwolnienie przedmiotowe nie znajduje zastosowania i w mojej ocenie świadczona usługa, na zasadach ogólnych, podlega opodatkowaniu VAT (znajdzie się w jednej deklaracji VAT-7 z Pana działalnością).
Podobnie wskazuje m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w indywidualnej interpretacji z dnia 8 stycznia 2014 r. nr IPTPP4/443-777/13-2/UNR: „Wobec powyższego, Podatnik wynajmując prywatny lokal działa w charakterze podatnika podatku VAT, gdyż czynność ta wyczerpuje znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wobec powyższego, świadczenie przez Podatnika ww. usług najmu, za które jest pobierana należność od nabywcy tej usługi stanowi obrót w rozumieniu przepisów podatku od towarów i usług, opodatkowany stawką właściwą dla świadczonej usługi (...) w przypadku gdy Podatnik będąc podatnikiem podatku VAT jest stroną zawartej umowy najmu lokalu mieszkalnego, winien w ewidencji VAT oraz w deklaracji VAT-7 (…)”.
W kwestii zaś wysokości czynszu prawo podatkowe nie reguluje tej kwestii, jednakże ustawa z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług stanowi, że cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę, a w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym. Cena uzgodniona z konsumentem jest więc ceną brutto.