Działalność nierejestrowana fizjoterapeuty a masaż – co wolno?

Czym jest działalność nierejestrowana?

Działalność nierejestrowana (nazywana też nieewidencjonowaną) została uregulowana w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Zgodnie z tym przepisem działalność wykonywana przez osobę fizyczną nie stanowi działalności gospodarczej, jeżeli przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz osoba ta w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej. W tym kontekście znaczenie ma również naprawa protez zębowych a działalność nierejestrowana.

W praktyce oznacza to, że można legalnie wykonywać drobne, nieregulowane usługi bez wpisu do CEIDG, ale tylko przy spełnieniu wszystkich warunków ustawowych. Jeżeli choć jeden z nich nie jest spełniony, działalność traci status nierejestrowanej.

Wysokość limitu zależy od minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym miesiącu. Trzeba więc każdorazowo sprawdzać aktualną kwotę minimalnego wynagrodzenia i wyliczać 75% tej wartości.

Kiedy działalność nierejestrowana jest wykluczona?

Istotne ograniczenie wynika z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Przepis ten stanowi, że przepisów o działalności nierejestrowanej nie stosuje się do działalności wymagającej koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej.

To bardzo ważne przy usługach związanych ze zdrowiem. Jeżeli dana aktywność wymaga szczególnej podstawy prawnej, wpisu do odpowiedniego rejestru albo spełnienia warunków właściwych dla podmiotów wykonujących działalność leczniczą lub praktykę zawodową, nie można jej „przenieść” do działalności nierejestrowanej tylko dlatego, że skala jest mała.

Czy fizjoterapeuta może wykonywać fizjoterapię bez rejestracji firmy?

Nie, jeżeli chodzi o świadczenia zdrowotne z zakresu fizjoterapii. Zawód fizjoterapeuty jest zawodem medycznym uregulowanym w ustawie z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty. Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy wykonywanie zawodu fizjoterapeuty polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności w zakresie diagnostyki funkcjonalnej, kwalifikowania, planowania i prowadzenia fizykoterapii, kinezyterapii oraz masażu.

Skoro więc dana usługa jest wykonywana jako element świadczenia zdrowotnego, nie można jej traktować jako zwykłej drobnej aktywności zarobkowej. Dodatkowo wykonywanie zawodu fizjoterapeuty wymaga prawa wykonywania zawodu oraz wpisu do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów na zasadach wynikających z ustawy o zawodzie fizjoterapeuty.

Jeżeli usługi byłyby udzielane w formule praktyki zawodowej, zastosowanie mają także przepisy ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w tym art. 5 ust. 2 pkt 2 oraz art. 100 i nast. tej ustawy, przewidujące wykonywanie działalności leczniczej po spełnieniu wymogów i po uzyskaniu wpisu do właściwego rejestru.

Czy masaż nieleczniczy można wykonywać w działalności nierejestrowanej?

Co do zasady może to być możliwe, ale tylko wtedy, gdy usługa rzeczywiście ma charakter niemedyczny, np. relaksacyjny lub wellness, i nie wchodzi w zakres świadczeń zdrowotnych. Samo nazwanie usługi „masażem nieleczniczym” nie wystarcza. Znaczenie ma rzeczywisty charakter czynności, sposób ich wykonywania, cel usługi, sposób reklamy oraz to, czego oczekuje klient.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy masaż jest przedstawiany lub wykonywany jako:

• leczenie bólu, urazu albo schorzenia,
• rehabilitacja pooperacyjna lub pourazowa,
• terapia napięć, wad postawy, ograniczeń ruchowych,
• usługa wymagająca badania funkcjonalnego, kwalifikacji terapeutycznej albo doboru procedury medycznej.

W takich sytuacjach łatwo wejść w obszar świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, czyli działań służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz innych działań medycznych wynikających z procesu leczenia lub przepisów odrębnych.

Jeżeli więc masaż ma poprawiać stan zdrowia, ograniczać objawy, wspierać leczenie, rehabilitację lub profilaktykę medyczną, bezpieczniej przyjąć, że nie jest to działalność nierejestrowana.

Jak odróżnić usługę relaksacyjną od świadczenia zdrowotnego?

Granica nie zawsze jest ostra, dlatego trzeba patrzeć na cały stan faktyczny. W praktyce znaczenie mają zwłaszcza:

Jeżeli chcesz bezpiecznie pozostać przy działalności nierejestrowanej, oferta nie powinna sugerować leczenia, rehabilitacji ani fizjoterapii. Nie należy też używać sformułowań typu „terapia”, „usprawnianie”, „powrót do sprawności”, „leczenie bólu kręgosłupa”, „masaż medyczny”, jeżeli nie działasz w legalnej formule właściwej dla świadczeń zdrowotnych.

Zobacz również:

• problemy przedsiębiorcy z korzystaniem z nieruchomości przy działalności
• prowadzenie działalności gospodarczej w lokalu mieszkalnym

Czego nie robić, jeśli chcesz świadczyć wyłącznie usługi niemedyczne?

Aby ograniczyć ryzyko zakwalifikowania usługi jako świadczenia zdrowotnego, nie powinno się:

• używać nazwy „fizjoterapia”, „rehabilitacja”, „terapia manualna”, „masaż leczniczy”,
• powoływać się w reklamie na leczenie dolegliwości, urazów lub schorzeń,
• prowadzić kwalifikacji pacjenta typowej dla usług medycznych,
• tworzyć dokumentacji sugerującej proces terapeutyczny,
• zalecać ćwiczeń lub planu usprawniania jako elementu leczenia,
• przyjmować klientów „na ból”, „na rwę”, „po skręceniu”, „po operacji”, „na rehabilitację”.

Szczególnie ostrożnie trzeba podchodzić do własnego tytułu zawodowego. Sam fakt, że jesteś fizjoterapeutą, nie jest zakazany, ale sposób prezentacji usług nie może wprowadzać w błąd co do ich medycznego charakteru. Jeżeli reklama będzie sugerowała, że klient otrzymuje świadczenie zdrowotne, organ lub samorząd zawodowy może ocenić sprawę inaczej niż usługodawca.

Jakie obowiązki pozostają przy działalności nierejestrowanej?

Brak wpisu do CEIDG nie oznacza całkowitego braku obowiązków. W zależności od modelu działania trzeba pamiętać m.in. o:

• rozliczeniu przychodu w podatku dochodowym – przychody z działalności nierejestrowanej wykazuje się co do zasady w zeznaniu rocznym jako przychody z działalności nierejestrowanej na podstawie art. 20 ust. 1ba ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• przestrzeganiu przepisów konsumenckich, jeżeli usługi są kierowane do konsumentów, w tym przepisów ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, gdy umowy są zawierane na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa,
• obowiązkach fiskalnych dotyczących ewentualnej kasy rejestrującej – zależy to od rodzaju usług, sposobu zapłaty i aktualnych zwolnień określonych w rozporządzeniu wykonawczym Ministra Finansów,
• zasadach ochrony danych osobowych, jeżeli zbierasz dane klientów,
• bezpieczeństwie sanitarnym i lokalowym odpowiednim dla wykonywanej usługi.

Jeżeli usługi są świadczone regularnie, odpłatnie i zorganizowanie, warto też przeczytać materiał o zależności między działalnością, ZUS i podatkami, bo sama forma nierejestrowana nie zwalnia z analizy skutków podatkowych.

Co się dzieje po przekroczeniu limitu?

Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy – Prawo przedsiębiorców, jeżeli przychód należny z działalności nierejestrowanej przekroczy w danym miesiącu ustawowy limit, działalność ta staje się działalnością gospodarczą od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie. Od tego dnia biegnie termin 7 dni na złożenie wniosku o wpis do CEIDG.

To oznacza, że limit trzeba monitorować na bieżąco, a nie dopiero po zakończeniu miesiąca. W przeciwnym razie można spóźnić się z obowiązkiem rejestracyjnym.

Czy można mówić o działalności „paramedycznej”?

Takie określenie funkcjonuje potocznie, ale nie daje samo w sobie ochrony prawnej. To, czy usługa jest legalnie wykonywana bez rejestracji, zależy nie od nazwy marketingowej, lecz od rzeczywistego charakteru czynności. Jeżeli usługa w praktyce służy poprawie zdrowia, łagodzeniu objawów albo jest wykonywana metodami właściwymi dla zawodu medycznego, sama etykieta „paramedyczna” niczego nie rozstrzyga.

W razie sporu oceniane będą fakty: oferta, cennik, treść zgód, media społecznościowe, korespondencja z klientami i realny przebieg spotkań.

FAQ

Czy sam dyplom fizjoterapeuty wyklucza działalność nierejestrowaną?

Nie. Wykluczone jest natomiast wykonywanie świadczeń zdrowotnych z zakresu fizjoterapii w tej formule. Ocenia się rzeczywisty charakter usług, a nie sam zawód usługodawcy.

Czy mogę używać w reklamie określenia „fizjoterapeuta”?

To zależy od kontekstu. Jeżeli sposób prezentacji sugeruje, że oferujesz leczenie, rehabilitację albo terapię, zwiększa to ryzyko uznania usługi za świadczenie zdrowotne. W takiej sytuacji potrzebna jest szczególna ostrożność.

Czy masaż sportowy zawsze jest niemedyczny?

Nie. Jeżeli ma służyć przygotowaniu treningowemu lub relaksowi, ocena może być inna niż wtedy, gdy jest elementem leczenia urazu, przeciążenia albo procesu usprawniania. Znów decyduje stan faktyczny.

Czy przy działalności nierejestrowanej trzeba mieć kasę fiskalną?

Niekoniecznie, ale trzeba sprawdzić aktualne przepisy o zwolnieniach z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej. Sam status działalności nierejestrowanej nie zwalnia automatycznie z tych obowiązków.

Czy po przekroczeniu limitu mogę zarejestrować firmę dopiero od następnego miesiąca?

Nie. Zgodnie z art. 5 ust. 4 Prawa przedsiębiorców działalność staje się działalnością gospodarczą już w dniu przekroczenia limitu, a na złożenie wniosku do CEIDG są 7 dni.

Źródła

1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców – Dz.U. 2018 poz. 646, w szczególności art. 5 ust. 1 i 4 oraz art. 44 ust. 3.

2. Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty – ISAP.

3. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej – ISAP, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 5 ust. 2 pkt 2 oraz art. 100 i nast.

4. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – ISAP, w szczególności art. 20 ust. 1ba.

5. Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta – ISAP.