Jaki adres podać przy rejestracji do VAT, gdy prowadzisz działalność w wynajmowanym mieszkaniu?

Kiedy można zarejestrować działalność w wynajmowanym mieszkaniu?

Dokonując wpisu do CEIDG, wskazała Pani adres siedziby swojego przedsiębiorstwa.

Rejestrując jednoosobową działalność gospodarczą, przedsiębiorca jest zobowiązany do podania szeregu informacji związanych z prowadzoną działalnością, które następnie podlegają weryfikacji przez organ rejestrujący. W przypadku deklarowania stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej (lub miejsc dodatkowych) istotne jest posiadanie tytułu prawnego do danego lokalu.

Zgodnie z ustawą – Prawo przedsiębiorców:

Art. 17. 1. Działalność gospodarczą można podjąć w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po dokonaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

2. Zasady wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego określają odrębne przepisy. (…).

Z kolei ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wskazuje w art. 5, że do CEIDG wpisywane są podstawowe dane identyfikujące przedsiębiorcę. Obejmują one w szczególności imię i nazwisko osoby prowadzącej działalność, jej numer PESEL (a w przypadku jego braku – datę urodzenia), a także numer identyfikacji podatkowej NIP, o ile został nadany, wraz z informacją o jego ewentualnym unieważnieniu lub uchyleniu.

Ponadto we wpisie ujawniany jest adres do doręczeń oraz – jeżeli przedsiębiorca dysponuje takim miejscem – adres stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej. Dane adresowe muszą odpowiadać oznaczeniom stosowanym w krajowym rejestrze podziału terytorialnego kraju, o ile jest to w danym przypadku możliwe.

Jakie dane musisz podać przy rejestracji do CEIDG i VAT?

Natomiast art. 7 tejże ustawy przewiduje, że wraz z wnioskiem o wpis do CEIDG przedsiębiorca składa określone oświadczenia. Obowiązek ten dotyczy wszystkich wniosków, z wyjątkiem wniosku o wykreślenie przedsiębiorcy z ewidencji.

Przedsiębiorca oświadcza przede wszystkim, że podejmowana lub wykonywana przez niego działalność gospodarcza nie jest objęta żadnym z ustawowych zakazów prowadzenia działalności. Ponadto składa oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości, których adresy są wskazywane we wpisie do CEIDG.

Oświadczenia te składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Przedsiębiorca potwierdza tego świadomość poprzez zamieszczenie w treści oświadczenia stosownej klauzuli dotyczącej odpowiedzialności karnej.

Oświadczenie o tytule prawnym do lokalu – ważność i konsekwencje

Natomiast ustawa o podatku od towarów i usług (ustawa VAT) wskazuje:

Art. 96. 1. Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
(…)
3. Podmioty, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
(…)
5a. Jeżeli podatnik utraci prawo do zwolnienia albo zrezygnuje z niego, jest obowiązany do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przed dniem utraty tego prawa. (…).

Z kolei art. 5 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stanowi:

2. Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imię (imiona), imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości oraz numer PESEL, jeżeli został nadany.
4. Zgłoszenie identyfikacyjne podatników będących osobami fizycznymi wykonujących działalność gospodarczą zawiera dane, o których mowa w ust. 2, nazwę (firmę), adres stałego miejsca wykonywania działalności, o ile takie miejsce posiada, adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności, o ile takie miejsca posiada, numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany, organ ewidencyjny, wykaz rachunków bankowych lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, z wyjątkiem rachunku VAT w rozumieniu art. 2 pkt 37 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, dane prowadzącego dokumentację rachunkową, w tym jego NIP, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych.

Jak wynika z art. 7 ustawy o CEIDG – posiadanie tytułu prawnego do lokalu jest warunkiem niezbędnym do zarejestrowania jednoosobowej działalności gospodarczej pod wskazanym adresem.

Naczelnik urzędu skarbowego, przed dokonaniem rejestracji podatnika jako czynnego podatnika VAT, ma prawo zweryfikować dane zawarte w zgłoszeniu rejestracyjnym, w tym dane adresowe. Obecnie weryfikacja ta często polega na wezwaniu do przedłożenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu.

Alternatywne rozwiązania: wirtualne biuro czy wynajem pokoju?

Dołączenie do formularza VAT-R dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, np. umowy najmu wraz ze zgodą na prowadzenie w lokalu działalności gospodarczej, może ułatwić procedurę. Należy jednak mieć na uwadze, że praktyka urzędów skarbowych nie jest jednolita – niektóre urzędy podejmują dodatkowe czynności, takie jak wizja lokalna w miejscu prowadzenia działalności. W przypadku nieobecności podatnika pozostawiane są zawiadomienia lub urząd kontaktuje się telefonicznie, wzywając do złożenia wyjaśnień.

Aktualnie jest Pani wpisana do CEIDG – bez wskazania adresu siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności, ewentualnie z adresem wynajmowanego mieszkania. Złożyła Pani oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do lokalu (w postaci umowy najmu), choć umowa ta nie przewiduje wykorzystywania lokalu na cele inne niż mieszkalne, i zapewne nie była dotychczas weryfikowana. Jest Pani również zarejestrowana jako podatnik VAT zwolniony.

Przy rejestracji do VAT formularz VAT-R w przypadku osoby fizycznej wymaga wskazania adresu zamieszkania (część B.2), którym najprawdopodobniej jest adres wynajmowanego mieszkania.

W wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT ujawnia się:

1. adres siedziby – w przypadku podmiotów niebędących osobami fizycznymi,
2. adres stałego miejsca prowadzenia działalności – w przypadku osoby fizycznej, albo
3. adres miejsca zamieszkania – w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności.

Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz praktykę organów podatkowych, do rozważenia pozostają następujące rozwiązania:

1. wynajem biura wirtualnego i zgłoszenie zmiany adresu w CEIDG, albo
2. wynajem (np. jednego pokoju) od rodziców partnera i zgłoszenie zmiany w CEIDG.

Koszty wynajmu i podatki związane z prowadzeniem działalności w lokalu mieszkalnym

Dochód uzyskiwany przez rodziców partnera z tytułu najmu stanowiłby przychód podlegający opodatkowaniu. Podatek mógłby być rozliczany w formie ryczałtu i wynosiłby 8,5% od przychodu do kwoty 100 000 zł rocznie.

Podatek od nieruchomości zależałby natomiast od stawek uchwalonych przez właściwą radę gminy dla powierzchni mieszkalnych wykorzystywanych na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej.

Dla Pani czynsz stanowiłby koszt uzyskania przychodu. W przypadku ujęcia podatku od nieruchomości w czynszu – również ten wydatek mógłby zostać zaliczony do kosztów.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - Dz.U. 2018 poz. 646
2. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - Dz.U. 2018 poz. 647
3. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
4. Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - Dz.U. 1995 nr 142 poz. 702
5. Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
6. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350