Opodatkowanie towarów przy likwidacji działalności
Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku zaprzestania przez podatnika wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.
Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy przepisy te stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do odliczenia VAT. Podatnik ma obowiązek sporządzić spis z natury (remanent likwidacyjny) oraz wykazać jego wartość i należny podatek w deklaracji za okres likwidacji (art. 14 ust. 5 ustawy VAT).
Jak stanowi art. 14 ust. 6 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje w dniu zaprzestania działalności.
W konsekwencji wszystkie towary, od których odliczono VAT i które pozostają na dzień likwidacji, należy ująć w spisie z natury i opodatkować.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Sprzedaż towarów przed likwidacją
Towary sprzedane przed likwidacją nie podlegają ujęciu w remanencie. Możliwa jest sprzedaż nawet znacznie poniżej ceny zakupu.
Przepisy nie ograniczają swobody ustalania cen, jednak rabaty muszą mieć uzasadnienie ekonomiczne i nie mogą służyć obejściu prawa podatkowego.
Wyjątkiem są sytuacje powiązań między stronami (art. 32 ust. 2 ustawy o VAT), gdy organ może określić wartość rynkową transakcji.
Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 19.05.2022 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.143.2022.1.WH dopuścił sprzedaż towaru za 1 zł.
Likwidacja towarów lub ich zniszczenie
Ustawa VAT nie przewiduje instytucji „likwidacji towarów niechodliwych” jako sposobu uniknięcia opodatkowania.
Zgodnie z art. 14 ust. 8 w zw. z art. 29a ust. 2 ustawy VAT podstawą opodatkowania jest cena nabycia lub koszt wytworzenia towaru. Oznacza to, że nawet przy likwidacji towarów ich wartość do opodatkowania jest określana według zasad ustawowych.
Sprzedaż po likwidacji działalności
Warunkiem opodatkowania VAT jest, aby czynność była wykonana przez podatnika VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT sprzedaż majątku prywatnego, dokonywana okazjonalnie bez działań charakterystycznych dla działalności gospodarczej, nie podlega VAT.
Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie C-291/92 wskazał, że majątek prywatny to taki, który nie był wykorzystywany w działalności gospodarczej.
W praktyce oznacza to, że jeśli towary zostały opodatkowane w remanencie likwidacyjnym, ich późniejsza sprzedaż jako osoba prywatna nie powoduje obowiązku zapłaty VAT.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Rozliczenie wyposażenia
Zgodnie z § 24 ust. 1 rozporządzenia w sprawie prowadzenia KPiR spis z natury obejmuje m.in. towary, materiały i wyroby, ale nie obejmuje wyposażenia.
Wyposażenie należy ująć w wykazie składników majątku zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy PIT.
Wykaz ten powinien zawierać m.in.:
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy PIT wyposażenie (do 10 000 zł – art. 22d ustawy PIT) również stanowi składnik majątku.
Wykazu nie składa się do urzędu skarbowego – należy go przechowywać zgodnie z art. 86 Ordynacji podatkowej.
FAQ – najczęściej zadane pytania
Czy przy likwidacji działalności trzeba sporządzić remanent?
Tak, należy sporządzić spis z natury i wykazać VAT od towarów objętych remanentem.
Które towary podlegają opodatkowaniu VAT przy likwidacji?
Te, przy których zakupie przysługiwało prawo do odliczenia VAT i które pozostały na dzień likwidacji.
Czy można sprzedać towary przed likwidacją poniżej ceny zakupu?
Tak, o ile cena ma uzasadnienie ekonomiczne i nie służy obejściu prawa.
Czy zniszczenie towarów pozwala uniknąć VAT?
Nie – nawet zlikwidowane towary mogą podlegać opodatkowaniu według ceny nabycia.
Czy po likwidacji można sprzedać rzeczy bez VAT?
Tak, jeśli sprzedaż ma charakter prywatny i nie jest działalnością gospodarczą.
Czy wyposażenie ujmuje się w remanencie likwidacyjnym?
Nie, wyposażenie wykazuje się w odrębnym wykazie składników majątku.
Czy wykaz wyposażenia trzeba składać do urzędu?
Nie – należy go jedynie przechowywać na wypadek kontroli.
Podsumowanie
Przy likwidacji działalności konieczne jest sporządzenie remanentu i opodatkowanie towarów, od których odliczono VAT. Najkorzystniejszym rozwiązaniem bywa sprzedaż towarów przed likwidacją, nawet po obniżonych cenach, jeśli jest to ekonomicznie uzasadnione. Wyposażenie nie podlega spisowi z natury, lecz osobnemu wykazowi majątku. Po likwidacji możliwa jest sprzedaż pozostałych rzeczy jako osoba prywatna bez VAT, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek.
Przykłady
Przykład 1
Przedsiębiorca sprzedaje cały magazyn towarów przed zamknięciem działalności, stosując duże rabaty. Dzięki temu unika konieczności wykazywania tych towarów w remanencie likwidacyjnym.
Przykład 2
Podatnik pozostawia część towarów na dzień likwidacji i wykazuje je w spisie z natury, płacąc VAT. Po kilku miesiącach sprzedaje je prywatnie bez konieczności ponownego opodatkowania VAT.
Przykład 3
Przedsiębiorca posiada stare komputery i telefony. Nie ujmuje ich w remanencie, lecz wpisuje do wykazu składników majątku i przechowuje dokumentację na wypadek kontroli.
Oferta porad prawnych
Oferujemy kompleksowe porady prawne dotyczące likwidacji działalności gospodarczej, rozliczeń podatkowych oraz obowiązków wobec urzędów. Pomagamy bezpiecznie przejść przez cały proces i ograniczyć ryzyko podatkowe.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350
2. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535
Działalność gospodarcza na urlopie wychowawczym
.jpg "Obowiązek ujawnienia złoża w MPZP, kompetencje gminy, możliwość zakazu wydobycia")
