Zwrot kosztów pogrzebu• Autor: Radca prawny Katarzyna Siwiec |
|
Niedawno zmarła moja matka, z którą nie utrzymywałam kontaktów. Koszty pogrzebu poniosła w całości jej siostra, która teraz domaga się ich zwrotu ode mnie (z racji tego, że spadek trafił w całości do mnie). Czy ma do tego prawo? Dodam, że chodzi o kilkanaście tysięcy złotych – a więc dużo więcej niż wynoszą zazwyczaj koszty pochówku – a ciotka pobrała już zasiłek pogrzebowy. |
|
Czy spadkobierca ponosi koszty pogrzebu spadkodawcy?Jak wynika z opisu Pani problemu – tylko Pani jest spadkobierczynią.
Otóż, zgodnie z art. 922 § 3 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) „do długów spadkowych należą także koszty pogrzebu spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku, koszty postępowania spadkowego, obowiązek zaspokojenia roszczeń o zachowek oraz obowiązek wykonania zapisów zwykłych i poleceń, jak również inne obowiązki przewidziane w przepisach księgi niniejszej”.
Koszty pogrzebu są rozliczane między spadkobiercami – jeżeli poniósł je jeden z nich; jeśli poniosła je osoba niebędąca spadkobiercą, może żądać ich zwrotu od spadkobiercy. Żądanie od spadkobiercy kosztów pogrzebu spadkodawcyJak jednak wskazano w przepisie, długiem spadkowym jest koszt pogrzebu w takiej wysokości, jak przyjmuje się to w danym środowisku. Jak się bowiem przyjmuje w nauce przedmiotu rozmiar wydatku na nagrobek, podobnie jak pozostałe koszty pogrzebu, ograniczony został w art. 922 § 3 K.c. przyjętym w danym środowisku zwyczajem, z czego wynika, że wystawienie drogiego nagrobka z granitu lub marmuru, w części wykraczającej poza miejscowe zwyczaje, obciąża osobę, która w wybrany przez nią sposób chciała wyrazić własne uczucie do spadkodawcy i uczcić jego pamięć. Jeśli spadkobierca w poczuciu moralnego obowiązku uczczenia spadkodawcy wzniósł nagrobek odpowiadający miejscowym zwyczajom, to wydatki z tym związane obciążają wszystkich spadkobierców i podlegają rozliczeniu tak, jak każde inne zobowiązanie pieniężne, a zatem na zasadzie wyrażonej w art. 358 § 2 K.c.
Warto też przywołać uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 1988 r. (III CZP 86/88), która mówi, żedług spadkowy związany ze wzniesieniem nagrobka jako zobowiązanie pieniężne podlega rozliczeniu w postępowaniu działowym według nominalnej wysokości.
Tak więc niestety siostra spadkodawczyni może od Pani żądać zwrotu kosztów pogrzebu. Zasiłek pogrzebowyMoże się jednak Pani bronić argumentem, że koszt pogrzebu wykracza poza kwotę przyjętą w lokalnym środowisku, że siostra mamy pobrała zasiłek pogrzebowy, że pobrała tę kwotę z rachunku bankowego. Tu jeszcze dodam na marginesie, że zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego bank jest obowiązany wypłacić z rachunku osoby fizycznej (posiadacza rachunku) kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku osobie, która przedstawiła rachunki potwierdzające wysokość poniesionych przez nią kosztów w wysokości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku.
Koszty pogrzebu pokryte kwotami wypłaconymi na powyższej podstawie nie obciążają spadku, a więc nie podlegają rozliczeniu w postępowaniu działowym pomiędzy współspadkobiercami, a więc nie byłoby podstaw, aby żądać ich zwrotu od Pani.
Dodaję też, że Pani ciocia będzie musiała udowodnić rachunkami, że takie koszty w ogóle poniosła. Same jej twierdzenia w sądzie nie wystarczą. PrzykładyPani Ewa, jedyna spadkobierczyni po zmarłym ojcu, została wezwana przez swoją macochę do zwrotu kosztów pogrzebu. Macocha zorganizowała bardzo wystawne pożegnanie – elegancki karawan, orkiestra, bogata stypa – co łącznie kosztowało ponad 25 tysięcy złotych. Pani Ewa zakwestionowała zasadność części wydatków, wskazując, że przekraczają one zwyczaje przyjęte w ich lokalnym środowisku.
Pan Marek, który przez wiele lat nie utrzymywał kontaktów z bratem, został jedynym spadkobiercą po jego śmierci. Pogrzeb zorganizowała znajoma brata, która poniosła wszystkie koszty i otrzymała zasiłek pogrzebowy. Mimo to zażądała od Marka pełnego zwrotu wydatków, nie uwzględniając już otrzymanej kwoty z zasiłku. Sprawa trafiła do sądu.
Pani Jolanta pokryła koszty pogrzebu swojego kuzyna, bo nie było innych chętnych do zajęcia się formalnościami. Gdy okazało się, że spadek po zmarłym przypadł dalekiemu krewnemu, pani Jolanta zwróciła się do niego o zwrot poniesionych wydatków. Nowy spadkobierca zgodził się pokryć część kosztów, ale pod warunkiem, że zostaną mu przedstawione szczegółowe rachunki. PodsumowanieSpadkobierca zasadniczo odpowiada za koszty pogrzebu spadkodawcy, ale tylko w takim zakresie, jaki odpowiada zwyczajom danego środowiska. Osoba, która poniosła te koszty, ma prawo żądać ich zwrotu od spadkobiercy, o ile przedstawi stosowne dowody wydatków. Wydatki przekraczające przyjęte standardy – na przykład bardzo drogi nagrobek czy wystawne uroczystości – nie muszą być w całości zwracane. Dodatkowo należy uwzględnić, że zasiłek pogrzebowy oraz ewentualne środki wypłacone z rachunku bankowego zmarłego zmniejszają kwotę, której zwrotu można się domagać. W razie sporu o wysokość kosztów sprawę może rozstrzygnąć sąd. Oferta porad prawnychJeżeli masz wątpliwości, czy żądanie zwrotu kosztów pogrzebu jest zasadne, albo potrzebujesz pomocy w przygotowaniu odpowiedzi lub podjęciu dalszych kroków prawnych, skorzystaj z naszej porady online. Szybko i wygodnie ocenimy Twoją sytuację, podpowiemy najlepsze rozwiązanie i przygotujemy odpowiednie pismo lub wniosek. Wystarczy, że opiszesz nam swoją sprawę — resztą zajmiemy się my. Źródła:1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Katarzyna Siwiec Radca prawny, absolwentka wydziału prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2010 roku prowadzi własną kancelarię. Specjalizuje się w obsłudze prawnej przedsiębiorców z różnych branż. W obecnej praktyce zawodowej zajmuje się m.in. problematyką najmu lokali użytkowych.
Udziela porad prawnych z zakresu szeroko pojętego prawa cywilnego, procedur cywilnych, w tym postępowania egzekucyjnego. W kręgu jej zainteresowań pozostają zagadnienia z prawa spółek handlowych, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz prawa i procedur administracyjnych.
Sporządza umowy, pisma przedsądowe i procesowe. |
|
prawnicy z dużym doświadczeniem.
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale
Odrzucenie spadku, kiedy i jak chronić siebie i swoją rodzinę?
Czy mandaty i długi za bilety przechodzą na spadkobierców?
Spadek z długami, jak go odrzucić i uchronić się przed spłatą zobowiązań zmarłego?
Czy trzeba się zrzec spadku po wujku obciążonego długami?
Odrzucenie spadku w imieniu niepełnoletniej córki
Kiedy konieczne jest odrzucenie spadku w imieniu małoletnich dzieci?
Kontakt spadkobiercy z wierzycielami zmarłego
Przekroczenie terminu odrzucenia spadku przez małoletniego
Dziedziczenie po siostrze, która miała długi
Obecność obojga rodziców przy odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego syna
