.
Udzieliliśmy ponad 139,9 tys. porad prawnych i mamy 15 605 opinii Klientów

Zespół prawników

Specjaliści z różnych dziedzin prawa

Zadaj pytanie prawnikowi

(bezpłatna wycena)

Wycena do 2 godzin

(w większości przypadków do 1 h)

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadanie pytania nic Cię nie kosztuje

Poznanie wyceny do niczego nie zobowiązuje

Chcę zapytać prawnika

(bezpłatna wycena)

Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Przekroczenie terminu odrzucenia spadku przez małoletniego

• Opublikowano: 04-09-2022 • Autor: Radca prawny Marek Gola

Dwa lata temu zmarł mój wujek. W marcu tego roku odrzuciłam spadek. Przez trudną sytuację osobistą nie dotrzymałam terminu odrzucenia spadku przez małoletniego syna. Po uświadomieniu sobie niedotrzymania terminu odrzucenia spadku doszłam do wniosku, że być może sytuacja nie jest zła – chciałam począć kroki w stronę sporządzenie spisu, który nigdy nie powstał oficjalnie. Jak się jednak okazało, jest „nieoficjalna” wersja sporządzona przez byłą żonę zmarłego wujka. Kwota, na jaką był zadłużony, przerosła moje oczekiwania. Kwota długu wynosi ok. 1 mln zł, a aktywa ok. 500 tys. Jestem świadoma, iż ze względu na dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza długi będą odziedziczone do wysokości aktywów, aczkolwiek dom, który jest praktycznie jedyną „wartością”, jest w bardzo złym stanie. Chciałabym starać się o przywrócenie terminu odrzucenia spadku przez małoletniego syna, czy jest to w ogóle możliwe?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Przekroczenie terminu odrzucenia spadku przez małoletniego

Uchylenie od skutków prawnych oświadczenia

Jedyną szasną jest poszukiwanie ratunku w art. 1019 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem „jeżeli oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku zostało złożone pod wpływem błędu lub groźby, stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli z następującymi zmianami:

 

1) uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia powinno nastąpić przed sądem;

2) spadkobierca powinien jednocześnie oświadczyć, czy i jak spadek przyjmuje, czy też go odrzuca”.

 

Spadkobierca, który pod wpływem błędu lub groźby nie złożył żadnego oświadczenia w terminie, może w powyższy sposób uchylić się od skutków prawnych niezachowania terminu.

 

Innymi słowy spadkobiercy mogą złożyć oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku lub oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia woli o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Z wnioskiem tym wystąpić winno rodzice małoletniego jako jego przedstawiciele.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Wniosek o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku po terminie

Pozwoli Pani, iż przytoczę komentarz do Kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim „błąd co do treści czynności prawnej może być błędem co do tytułu powołania do dziedziczenia, osoby spadkodawcy, przedmiotu spadku. Należy jednak zgodzić się z poglądem, że podstawę uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może stanowić błąd prawnie doniosły (art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (post. SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, z glosą W. Borysiaka, Palestra 2009, z. 5-6, s. 285; post. SN z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, Lex nr 677786). Nie będzie też błędem prawnie doniosłym złożenie oświadczenia pod wpływem wadliwych, błędnych pobudek czy motywów (J. Kremis, E. Gniewek (w:) E. Gniewek, Komentarz, s. 1642), czy z tego samego powodu brak odpowiedniego oświadczenia w terminie” [A. Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka, Komentarz do art. 1019 Kodeksu cywilnego].

 

W przedstawionym przez Panią przypadku oświadczenie o odrzuceniu się spadku, by było skuteczne, musi być złożone w formie ustanej przed sądem lub notariuszem. Inna forma będzie skutkowała brakiem skuteczności.

 

Zasadne jest zatem wystąpienie do sądu z wnioskiem o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia wniosku o wyrażeniu zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletnich i jednocześnie złożenie wniosku o wyrażenie zgody na jego odrzucenie.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Przykłady

Spóźnione odrzucenie spadku po dziadku

Pani Anna po śmierci swojego ojca szybko odrzuciła spadek, wiedząc, że ojciec pozostawił znaczne długi. Nie dopełniła jednak formalności w imieniu swojej 14-letniej córki. Dopiero po roku, gdy komornik wszczął postępowanie w sprawie długów spadkowych, uświadomiła sobie, że brak odrzucenia spadku przez małoletnią oznacza, iż córka odziedziczy zobowiązania z dobrodziejstwem inwentarza. Problemem był fakt, że w masie spadkowej znajdował się stary, zdewastowany dom wymagający dużych nakładów, a wartość długów przewyższała wartość aktywów. Pani Anna złożyła wniosek do sądu o uchylenie się od skutków prawnych niezachowania terminu, powołując się na błąd i brak świadomości skutków prawnych.

Zadłużony spadek po wujku z zagranicy

Pan Marek pracował na stałe w Norwegii. Po śmierci wujka odrzucił spadek w swoim imieniu, ale nie zajął się formalnościami dotyczącymi swojego 10-letniego syna. Po powrocie do Polski dowiedział się, że w skład spadku wchodzą długi na kwotę ponad 800 tys. zł, a jedynym wartościowym składnikiem był dom w fatalnym stanie technicznym. Marek tłumaczył przed sądem, że brak reakcji wynikał z przekonania, iż spadek został odrzucony „automatycznie” w imieniu dziecka, oraz z trudności w kontaktach z polskimi urzędami podczas pobytu za granicą.

Błędna informacja od członka rodziny

Pani Katarzyna po śmierci matki otrzymała zapewnienie od swojego brata, że spadek zostanie przez wszystkich odrzucony w terminie, także w imieniu jej 7-letniego syna. Uwierzyła mu na słowo i nie interesowała się sprawą. Po kilku miesiącach dowiedziała się, że brat złożył oświadczenie jedynie we własnym imieniu. W międzyczasie wyszło na jaw, że masa spadkowa obejmuje poważne zadłużenie w bankach oraz niespłacony kredyt hipoteczny. Pani Katarzyna powołała się przed sądem na błąd co do stanu prawnego i błędne zapewnienia członka rodziny, składając jednocześnie wniosek o wyrażenie zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.

Podsumowanie

Przekroczenie terminu na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka nie zawsze oznacza brak możliwości uniknięcia odpowiedzialności za długi spadkowe. W określonych sytuacjach, gdy niedochowanie terminu wynikało z błędu lub szczególnych okoliczności, można skorzystać z procedury przewidzianej w art. 1019 Kodeksu cywilnego i wystąpić do sądu o uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia w terminie. Kluczowe jest jednak udowodnienie, że błąd był prawnie doniosły, a wniosek powinien być złożony przez rodziców lub opiekunów prawnych dziecka wraz z jednoczesnym oświadczeniem o odrzuceniu spadku. Sprawa wymaga staranności i dobrego przygotowania argumentacji, gdyż sądy rygorystycznie oceniają przesłanki takiego wniosku.

Oferta porad prawnych

Oferujemy szybkie i profesjonalne porady prawne online – bez wychodzenia z domu. Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy możliwe rozwiązania oraz przygotujemy niezbędne pisma do sądu, w tym wniosek o przywrócenie terminu na odrzucenie spadku przez małoletniego. Skontaktuj się z nami, aby uniknąć zbędnych kosztów i stresu.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04
3. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Radca prawny Marek Gola

Radca prawny, doktorant w Katedrze Prawa Karnego Procesowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, zdał aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Katowicach. Specjalizuje się w szczególności w prawie karnym materialnym i procesowym, bliskie jest mu też prawo pracy, prawo rodzinne oraz prawo handlowe. Udzielił już ponad 2000 porad prawnych, pomagając osobom pokrzywdzonym przez nieuczciwych pracodawców, a także tym, w których życie (nie zawsze słusznie) wtargnęła policja i prokuratura.


.

»Podobne materiały

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady spadkowe

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu