.
Udzieliliśmy ponad 126,8 tys. porad prawnych i mamy 14 401 opinii Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Wypłata kapitału zapasowego wspólnikom w spółce z o.o.

• Autor: Jakub Bonowicz

Spółka przez ostatnie lata generowała zysk, który uchwałą wspólników był przekazywany na kapitał zapasowy. Obecnie wspólnicy chcieliby sobie wypłacić ten kapitał. Czy można go wypłacić wspólnikom w każdym momencie? Jak? Czy wystarczy zwołać zgromadzenie i podjąć uchwałę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Wypłata kapitału zapasowego wspólnikom w spółce z o.o.

Czym jest kapitał zapasowy w spółce 

Przede wszystkim trzeba określić, czym jest ów kapitał zapasowy – jest on zyskiem skumulowanym za poprzednie lata. Do wypłaty wspólnikom dywidendy z zysków za minione lata, skumulowanych w kapitale zakładowym, stosujemy art. 192 Kodeksu spółek handlowych (w skrócie K.s.h.):

 

„Kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowego, które mogą być przeznaczone do podziału. Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku na ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowe lub rezerwowe”.

Kwota przeznaczona do podziału między wspólników

Właściwe postępowanie to:

 

  1. najpierw bierzemy kwotę zysku za ostatni rok obrotowy,
  2. powiększamy ją o:
    • niepodzielne zyski z lat ubiegłych oraz
    • kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitałów zapasowego i rezerwowego, które mogą być przeznaczone do podziału;
  3. pomniejszamy o:
    • niepokryte straty,
    • udziały własne,
    • kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku na ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowe lub rezerwowe.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Wypłacenie wspólnikom w ramach dywidendy zysków za lata ubiegłe

Zasadniczo możliwe jest zatem wypłacenie wspólnikom w ramach dywidendy zysków za lata ubiegłe, które zostały skumulowane w kapitale zapasowym. Co ważne, w przypadku spółki z o.o. ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń kwotowych (choć są tutaj pewne warunki, o czym niżej). Inaczej jest w spółce akcyjnej – zgodnie bowiem z art. 396 § 5 K.s.h. „o użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga walne zgromadzenie, jednakże części kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym”. Brak jednak analogicznego przepisu przy spółce z o.o.

Możliwość podziału zysku za lata ubiegłe po spełnieniu kilku przesłanek

Możliwość podziału zysku za lata ubiegłe jest uzależniona od spełnienia następujących przesłanek:

 

  1. Po pierwsze – podzielone mogą być tylko te kwoty, które są „przeznaczone do podziału”. W stosunku do spółek z o.o. ustawodawca nie reguluje szczeblowo zasad funkcjonowania kapitałów zapasowych. Kluczowe znaczenie zatem powinny mieć postanowienia umowy spółki. W zasadzie powinno jasno z nich wynikać, na co środki kumulowane w ramach kapitału zapasowego mają być przeznaczane, czyli z umowy spółki powinno wprost wynikać, że kwoty skumulowane w kapitale zakładowym, pochodzące z zysku, mogą być przeznaczone na wypłaty dywidendowe. Jeśli takiego postanowienia brak, może powstać wątpliwość, czy kwoty są „przeznaczone do podziału” (według części autorów). Natomiast jeśli wspólnicy wyrażą zgodę na takie rozwiązanie, to w zasadzie powinno być ono dopuszczalne.
  2. Po drugie – wypłata skumulowanych w kapitale zakładowym zysków z lat ubiegłych możliwa jest jedynie pod warunkiem, że spółka osiągnęła zysk za ostatni rok obrotowy. Niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz kwoty przeniesione z kapitału zapasowego powiększają zysk za ostatni rok obrotowy, zatem jeśli zysk taki nie wystąpił, samoczynne uruchomienie niepodzielonych zysków z poprzednich lat w celu wypłaty wspólników dywidendy należy uznać za niezgodne z art. 192 K.s.h.
  3. Po trzecie – kwoty zysku z lat ubiegłych, skumulowane w kapitale zakładowym, do podziału między wspólników wraz z zyskiem za ostatni rok obrotowy, należy pomniejszyć o niepokryte straty (oraz o udziały własne i kwoty, które zgodnie z umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zakładowe – brak jednak postanowienia w umowie spółki, które nakazywałoby przekazywanie takich kwot). Te wartości, jeśli są odliczone, mogą w istotny sposób pomniejszyć kwotę do podziału między wspólników.
  4. Po czwarte – przepis art. 192 K.s.h. nie wyklucza stosowania innych zasad przy podziale zysków. W szczególności chodzi tu o instytucję dywidendy uprzywilejowanej z art. 197 K.s.h. Zgodnie z tym przepisem „jeżeli umowa spółki przyznaje prawo do dywidendy uprzywilejowanej niewypłaconej w latach poprzednich, powinna określać najwyższą liczbę lat, za które dywidenda może być wypłacona z zysku w następnych latach, okres ten nie może przekraczać 5 lat”. Przewidziano tutaj ograniczenie czasowe (w przeciwieństwie do art. 192 K.s.h.). Oczywiście wejdzie ono w grę tylko wtedy, kiedy w spółce takie dywidendy uprzywilejowane zostały umownie ustanowione.

Pobranie wypłaty przez wspólnika wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy

Warto pamiętać, że zgodnie z art. 198 § 1 „wspólnik, który wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy spółki otrzymał wypłatę (odbiorca), obowiązany jest do jej zwrotu”. Członkowie organów spółki ponoszą odpowiedzialność za jej zwrot spółce solidarnie z odbiorcą. „Jeśli zwrotu wypłaty nie można uzyskać od odbiorcy ani od członków organów spółki, za ubytek w majątku spółki, który jest wymagany do pełnego pokrycia kapitału zakładowego, odpowiadają wspólnicy w stosunku do swoich udziałów. Kwoty, których nie można ściągnąć od poszczególnych wspólników, rozdziela się między pozostałych wspólników w stosunku do udziałów” (art. 198 § 2 K.s.h.). „Zobowiązani nie mogą być zwolnienie od odpowiedzialności” (art. 198 § 3 K.s.h. – przepis jest bezwzględnie obowiązujący, nie można go wyłączyć umową spółki). Roszczenia o zwrot nienależnie pobranej wypłaty przedawniają się z upływem lat trzech licząc od dnia wypłaty, a jeśli odbiorca wiedział o bezprawności otrzymanej wypłaty – z upływem lat 10 (art. 198 §4 k.s.h.).

 

Decyzję co do podziału zysków z kapitału zapasowego powinno podjąć zgromadzenie wspólników w drodze uchwały.

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Jakub Bonowicz

Radca prawny obsługujący przedsiębiorców i osoby fizyczne z kraju, a także z zagranicy. W kręgu jego zainteresowań pozostają sprawy trudne i skomplikowane, dotyczące obszarów słabo jeszcze uregulowanych prawnie (w tym z zakresu prawa nowych technologii) oraz sprawy z zakresu międzynarodowego obrotu gospodarczego i kolizji systemów prawnych różnych państw (w tym m.in. gospodarcze prawo brytyjskie, amerykańskie, słowackie, bułgarskie, czeskie). Specjalizuje się przede wszystkim w prawie Internetu, usług elektronicznych (sporządza regulaminy e-usług, sprzedaży online), prawie nowych technologii, własności intelektualnej (autorskim, znaków towarowych, patentów, wzorów przemysłowych).

Reprezentuje Klientów przed sądami (w tym także sądami administracyjnymi, Sądem Najwyższym, Naczelnym Sądem Administracyjnym), organami administracji i organami podatkowymi w sprawach cywilnych, rodzinnych, gospodarczych oraz podatkowych. Sporządza profesjonalne umowy handlowe, w tym w obrocie zagranicznym.


Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V minus sześć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu