Umowa o wykonanie dachu i rękojmia za wady wykryte po zakończeniu prac
Z pytania wynika, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawarcia umowy o dzieło, której celem było wykonanie dachu.
W tym miejscu warto zauważyć, że zgodnie z art. 6271 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „do umowy zawartej w zakresie działalności przedsiębiorstwa przyjmującego zamówienie, z osobą fizyczną, która zamawia dzieło, będące rzeczą ruchomą, w celu niezwiązanym z jej działalnością gospodarczą ani zawodową, stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży konsumenckiej”.
Należy jednak podkreślić, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie w sytuacji, gdy rzecz, która ma być zamontowana, jest nowa, wytworzona od początku (na przykład wykonane na zamówienie okna, drzwi, buty lub odzież uszyta przez krawca).
Z listu wynika jednak, że wykonawca nie wytworzył dla Pana żadnych rzeczy ruchomych, a jedynie zobowiązał się do ich montażu na dachu. W związku z powyższym w sprawie znajdą zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego o umowie o dzieło i rękojmi za wady dzieła (art. 627-646). Reklamacja usługi powinna być na nich oparta.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Odstąpienie od umowy o dzieło
Zgodnie z art. 627 K.c. „przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”.
Z kolei zgodnie z art. 637 K.c.:
§ 1. „Jeżeli dzieło ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów.
§ 2. Gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego”.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Reklamacja usługi wykonania dachu
Jak wynika z powyższego artykułu, w pierwszej kolejności ma Pan prawo żądać usunięcia wad w wyznaczonym odpowiednim terminie. Jeśli wad usunąć się nie da, to może Pan albo żądać obniżenia wynagrodzenia (wady nieistotne), albo od umowy odstąpić (wady istotne). Przy czym „wady istotne dzieła, o których mowa w art. 637 § 2 K.c., mogą być zarówno wadami usuwalnymi, jak i nieusuwalnymi. Zamawiający może odstąpić od umowy, gdy dzieło ma wadę istotną, choć usuwalną, wtedy gdy wykonawca, mimo wyznaczenia mu przez zamawiającego odpowiedniego terminu, wady tej nie usunie” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28.07.1999 r., sygn. akt I ACa 620/99).
Reklamacja usługi, w której ocena, jakie wady należy uznać za istotne, a jakie nie, jest zwykle przedmiotem sporu między kontrahentami. Rozstrzygając ten problem, należy zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 30.12.1988 r. (sygn. akt OSNCP 1989 r., z. 3) zwrócić uwagę przede wszystkim na kryterium funkcjonalne wykonanych robót, obejmujące ich użyteczność i przeznaczenie, zgodne z celem zawartej przez strony umowy. Kryterium to powinno wyprzedzać warunki normatywno-techniczne, czyli formalną zgodność z normami technicznymi. Oznacza to, że istotna jest również taka wada, która wyłącza normalne korzystanie z rzeczy zgodnie z celem zawartej umowy (np. wada uniemożliwiająca korzystanie z zamontowanej instalacji gazowej na skutek użycia nieodpowiednich materiałów) albo odbiera jej cechy właściwe temu przedmiotowi, istotnie zmniejszając wartość zamówionego dzieła. W przypadku gdy reklamacja usługi znajdzie swój finał w sądzie, sąd opiera się tu przede wszystkim na opinii biegłych z zakresu danej specjalności. Jeżeli zatem efekt wykonanych prac ma takie wady, a nie nadają się one do naprawy lub nie mogą być usunięte w rozsądnym terminie, zamawiający może od umowy odstąpić.
Warto podkreślić, że odstąpienie od umowy na skutek złożenia wykonawcy stosownego oświadczenia woli powoduje rozwiązanie umowy o dzieło i wygaśnięcie zobowiązań stron.
Innymi słowy, odstąpienie stwarza taki stan prawny, jakby umowa nie została w ogóle zawarta.
Mając na uwadze powyższe, musiałby Pan podjąć decyzję, z którego z uprawnień wskazanych powyżej chce Pan skorzystać, i wówczas udzielić stosownej odpowiedzi wykonawcy.
Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›
Przykłady
Pan Andrzej zlecił lokalnej firmie wykonanie dachu na nowo budowanym domu. Umowa została zawarta ustnie, a ustalenia potwierdzono jedynie w kilku wiadomościach SMS. Po zakończeniu prac dach zaczął przeciekać już przy pierwszym większym deszczu. Wykonawca uznał, że wszystko zostało wykonane prawidłowo i wystawił fakturę na pełną kwotę, jednak Pan Andrzej zapłacił tylko za materiały, odmawiając zapłaty za usługę. Po kilku próbach ugodowego rozwiązania sprawy otrzymał przedsądowe wezwanie do zapłaty. Zlecił niezależną ekspertyzę, która wykazała liczne błędy konstrukcyjne. Na tej podstawie wysłał wykonawcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy z powodu istotnych wad dzieła.
Pani Elżbieta poprosiła sąsiada, który prowadzi działalność dekarską, o wykonanie nowego pokrycia dachowego na budynku gospodarczym. Prace miały potrwać kilka dni, jednak przeciągnęły się do kilku tygodni, a wykonany dach miał nierówności i falowania blachy. Pomimo to sąsiad przesłał jej fakturę i zażądał natychmiastowej zapłaty. Pani Elżbieta, niezadowolona z jakości prac, wezwała go do poprawy wykonania i usunięcia usterek. Gdy nie zareagował, złożyła pisemną reklamację i powołała się na przepisy o rękojmi za wady dzieła, wskazując konkretne uchybienia i dokumentując je zdjęciami. Dzięki temu uniknęła zapłaty za wadliwie wykonaną usługę.
Pan Krzysztof zamówił kompleksową wymianę więźby dachowej i pokrycia na starym domu po rodzicach. Ekipa dekarska pojawiła się z polecenia i rozpoczęła prace bez spisania jakiejkolwiek umowy, choć ustalili warunki ustnie. Po zakończeniu robót okazało się, że część krokwi została źle zamocowana, co powodowało uginanie się połaci dachowej. Wykonawca zbagatelizował problem i twierdził, że to „naturalne osiadanie”. Pan Krzysztof, nie widząc możliwości naprawy, złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy i zażądał zwrotu zaliczki. W odpowiedzi otrzymał pozew o zapłatę wynagrodzenia. Dopiero w toku sprawy sądowej, po opinii biegłego, sąd uznał, że dzieło miało istotne wady i wykonawca nie ma prawa do wynagrodzenia.
Podsumowanie
W przypadku źle wykonanej usługi budowlanej, takiej jak wadliwy montaż dachu, zamawiający ma konkretne prawa wynikające z Kodeksu cywilnego. Nawet jeśli umowa została zawarta ustnie, możliwe jest skuteczne dochodzenie roszczeń – w tym żądanie usunięcia wad, obniżenia wynagrodzenia lub odstąpienia od umowy. Kluczowe znaczenie ma odpowiednie udokumentowanie usterek oraz właściwa reakcja – najlepiej w formie pisemnej reklamacji. W razie sporu, warto wesprzeć się opinią biegłego i działać zgodnie z przewidzianymi przepisami, by chronić swoje interesy i uniknąć bezpodstawnych roszczeń ze strony wykonawcy.
Oferta porad prawnych
Skorzystaj z naszych usług online – bez wychodzenia z domu, w dogodnym dla Ciebie czasie. Nasi doświadczeni prawnicy odpowiedzą na Twoje pytania, przeanalizują dokumenty i wskażą możliwe rozwiązania.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28.07.1999 r., sygn. akt I ACa 620/99
3. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30.12.1988 r. sygn. akt OSNCP 1989 r.