Udziały w spółce z o.o. otrzymane w spadku

Spłata spadkobierców zmarłego wspólnika

Zgodnie z art. 183 Kodeksu spółek handlowych umowa spółki może ograniczyć lub wyłączyć wstąpienie do spółki spadkobierców na miejsce zmarłego wspólnika. W tym przypadku umowa spółki powinna określać warunki spłaty spadkobierców niewstępujących do spółki, pod rygorem bezskuteczności ograniczenia lub wyłączenia. Rozumiem, że w Pani przypadku tak nie jest i wszyscy możecie wstąpić do spółki w charakterze wspólników.

Jak wyjaśniono w postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II CSK 601/17, „spadkobiercy zmarłego wspólnika z momentem otwarcia spadku nie stają się automatycznie wspólnikami spółki z o.o., zaś uprawnionymi z udziału lub udziałów w spółce, w rozumieniu art. 184 § 1 Kodeksu spółek handlowych, są tylko ci spadkobiercy, którzy mają uregulowane kwestie dziedziczenia, tj. legitymujący się postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnym potwierdzeniem dziedziczenia, na co wskazuje treść art. 187 § 1 Kodeksu spółek handlowych”.

A zatem dopiero w sytuacji stwierdzenia nabycia spadku np. u notariusza będzie można mówić o byciu wspólnikiem spółki.

Udziały w spółce

Udziały w spółce nabyte w trakcie trwania małżeństwa wchodzą – co do zasady – do majątku wspólnego małżonków, natomiast wspólnikiem w spółce jest tylko ten małżonek, który udziały faktycznie nabył pomimo faktu, że zapłacił za nie środkami pochodzącymi z majątku wspólnego.

Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt III CZP 32/16, przesądzając, że udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego małżonków jeżeli został objęty przez małżonka będącego wspólnikiem w spółce w zamian za wkład należący do majątku wspólnego.

Dziedziczenie i podział udziałów

Tak wiec jeżeli udziały są finansowane z udziałów Pani i byłego męża, to rzeczywiście ich połowa należała i należy do Pani z racji tego faktu. Druga połowa podlegałaby dziedziczeniu po 1/3 części.

Najpierw zatem trzeba stwierdzić nabycie spadku u notariusza, zgłosić to w ciągu 6 miesięcy do urzędu skarbowego na druku SD–Z2 celem uzyskania zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, a następnie można dokonać tzw. nieodpłatnego działu spadku (najlepiej także w formie aktu notarialnego), w ramach którego udziały odziedziczone przez Panią przypadną Pani dzieciom bez obowiązku spłaty. Taka czynności nie podlega podatkowi od spadków i darowizn.

Natomiast udziały w wysokości 1/2, które Pani przysługują z racji wspólności majątkowej, może Pani w drodze umowy darować swoim dzieciom, co także po zgłoszeniu tego faktu do urzędu w ciągu 6 miesięcy skutkować będzie zwolnieniem od podatku od spadków i darowizn.