PKD w działalności leczniczej – czy nielekarz może mieć 86.21.Z?

Krótka odpowiedź

Jeżeli przedsiębiorca B nie jest lekarzem i w ramach swojej jednoosobowej działalności gospodarczej nie wykonuje praktyki lekarskiej, to wpisanie przez niego kodu PKD 86.21.Z co do zasady jest nieprawidłowe. Kod ten opisuje rodzaj działalności faktycznie wykonywanej, a nie sam fakt bycia wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącej podmiot leczniczy.

Inaczej mówiąc: wspólnik nielekarz może legalnie współtworzyć spółkę cywilną, która prowadzi podmiot leczniczy, ale nie powinien wpisywać u siebie kodu zastrzeżonego dla praktyki lekarskiej, jeśli sam takiej działalności nie wykonuje.

Skąd wynika możliwość prowadzenia działalności leczniczej w spółce cywilnej?

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej podmiotami leczniczymi są przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że działalność lecznicza może być prowadzona także w formie spółki cywilnej.

Jednocześnie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej rozróżnia podmiot wykonujący działalność leczniczą jako podmiot leczniczy oraz praktykę zawodową wykonywaną przez lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę i inne uprawnione osoby, jeśli przewidują to przepisy szczególne.

To rozróżnienie jest kluczowe. Co innego podmiot leczniczy, a co innego praktyka lekarska. Podmiot leczniczy może działać jako przedsiębiorca, natomiast praktyka lekarska jest związana z osobistym wykonywaniem zawodu lekarza na zasadach przewidzianych dla tego zawodu.

Co oznacza kod PKD 86.21.Z?

Kod PKD 86.21.Z oznacza praktykę ogólną lekarską. W aktualnej klasyfikacji jest on przypisywany działalności polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych przez lekarzy medycyny ogólnej lub lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Z kolei 86.22.Z dotyczy praktyki lekarskiej specjalistycznej.

W praktyce PKD ma opisywać rzeczywisty przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej. W CEIDG przedsiębiorca składa oświadczenie o przedmiocie działalności zgodnym ze stanem faktycznym. Wynika to z konstrukcji wpisu przedsiębiorcy do CEIDG na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz z zasad identyfikacji działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności.

Samo wpisanie kodu 86.21.Z nie tworzy prawa do leczenia pacjentów. Uprawnienie do wykonywania zawodu lekarza wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w szczególności z art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym wykonywanie zawodu lekarza polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje świadczeń zdrowotnych w zakresie określonym ustawą.

Czy nielekarz może być wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącej podmiot leczniczy?

Tak. Przepisy nie wprowadzają ogólnego zakazu, aby wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącej podmiot leczniczy była osoba, która nie ma prawa wykonywania zawodu lekarza. Decydujące jest to, że świadczenia zdrowotne w takim podmiocie muszą być udzielane przez osoby do tego uprawnione.

Podstawę stanowi art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, zgodnie z którym podmiot leczniczy jest obowiązany udzielać świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez osoby wykonujące zawód medyczny oraz spełniające wymagania zdrowotne określone w odrębnych przepisach.

To oznacza, że nielekarz może odpowiadać za organizację, administrację, zarządzanie, rozliczenia, marketing dopuszczalny prawem czy obsługę techniczną podmiotu, ale nie może sam udzielać świadczeń zdrowotnych, jeśli nie posiada wymaganych uprawnień.

Zobacz również:

spółka z o.o. jako forma prowadzenia działalności

Dlaczego PKD wspólnika i PKD spółki to nie to samo?

W spółce cywilnej trzeba odróżnić dwie płaszczyzny:

• profil działalności wspólnego przedsięwzięcia prowadzonego przez wspólników,
• zakres działalności ujawniony przy wpisie każdego wspólnika jako przedsiębiorcy w CEIDG.

Spółka cywilna nie jest odrębną osobą prawną, lecz umową uregulowaną w art. 860 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Przedsiębiorcami pozostają jednak wspólnicy.

Dlatego wpis PKD u konkretnego wspólnika powinien odpowiadać temu, co ten wspólnik faktycznie wykonuje jako przedsiębiorca. Jeżeli wspólnik B jest administratorem, menedżerem, księgowym albo organizatorem zaplecza działalności, to powinien dobrać kod lub kody odpowiadające właśnie temu zakresowi czynności.

Jaki kod PKD powinien wybrać wspólnik nielekarz?

Nie ma jednego uniwersalnego kodu zastępczego. To zależy od tego, co przedsiębiorca B rzeczywiście robi w swojej działalności. Właśnie stan faktyczny decyduje o doborze PKD.

Przykładowo, w zależności od rzeczywistego zakresu zadań mogą wchodzić w grę różne kody związane np. z zarządzaniem, obsługą biurową, wynajmem, usługami administracyjnymi czy doradczymi. Nie należy jednak wpisywać kodu „na zapas” tylko dlatego, że dobrze opisuje działalność podmiotu leczniczego jako całości.

Jeżeli przedsiębiorca B faktycznie nie prowadzi samodzielnie działalności innej niż udział we wspólnym przedsięwzięciu, najbezpieczniej jest ustalić kod PKD po analizie rzeczywistych czynności: czy chodzi o zarządzanie, rejestrację pacjentów, organizację pracy placówki, najem lokalu, obsługę administracyjną czy inny obszar.

Rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą a CEIDG

Wpis do CEIDG i wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą to dwie różne kwestie. Warunek wpisu do rejestru działalności regulowanej wynika z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Zgodnie z tym przepisem podmiot wykonujący działalność leczniczą może rozpocząć działalność po uzyskaniu wpisu do rejestru.

Jeżeli więc spółka cywilna prowadzi podmiot leczniczy, zasadnicze znaczenie ma zgodność z wymogami ustawy o działalności leczniczej, a nie tylko sam dobór symboli PKD. Istotne są m.in. warunki lokalowe, organizacyjne, personel uprawniony do udzielania świadczeń oraz wpis do właściwego rejestru.

Zobacz również:

przedawnienie niezłożenia sprawozdania finansowego do KRS

Jakie mogą być skutki błędnego PKD?

Nieprawidłowy kod PKD sam w sobie zwykle nie oznacza automatycznie nieważności działalności ani nie tworzy albo nie odbiera uprawnień zawodowych. Jednak może powodować:

• niezgodność danych ujawnionych w CEIDG ze stanem faktycznym,
• problemy przy zawieraniu umów, uzyskiwaniu finansowania lub weryfikacji przez kontrahentów,
• trudności przy kontrolach rejestrowych, statystycznych lub branżowych,
• ryzyko błędnego przedstawiania zakresu działalności przedsiębiorcy.

Najważniejsze jest jednak to, że wpisanie 86.21.Z przez nielekarza nie legalizuje wykonywania świadczeń zdrowotnych. Gdyby osoba bez uprawnień faktycznie udzielała świadczeń zastrzeżonych dla lekarza, problem nie dotyczyłby już samego PKD, lecz naruszenia przepisów o wykonywaniu zawodu i działalności leczniczej.

Wniosek praktyczny

W opisanej sytuacji:

• przedsiębiorca A jako lekarz może mieć PKD 86.21.Z, jeśli odpowiada to jego rzeczywistej działalności,
• przedsiębiorca B jako nielekarz co do zasady nie powinien mieć PKD 86.21.Z, jeżeli sam nie wykonuje praktyki lekarskiej,
• przedsiębiorca B powinien dobrać kod PKD według faktycznie wykonywanych przez siebie czynności w ramach własnej działalności gospodarczej.

Jeżeli chce Pan/Pani uniknąć sporu o właściwy kod, najlepiej opisać realny zakres obowiązków wspólnika B i dopiero do tego dobrać odpowiednie symbole PKD. To kwestia silnie zależna od konkretnego stanu faktycznego.

FAQ

Czy sam fakt bycia wspólnikiem przychodni pozwala wpisać 86.21.Z?

Nie. Kod PKD powinien odpowiadać działalności faktycznie wykonywanej przez danego przedsiębiorcę. Sam udział w spółce cywilnej prowadzącej podmiot leczniczy nie oznacza jeszcze wykonywania praktyki lekarskiej.

Czy nielekarz może być właścicielem albo współwłaścicielem podmiotu leczniczego?

Tak, co do zasady może uczestniczyć w prowadzeniu podmiotu leczniczego jako przedsiębiorcy, o ile spełnione są wymogi ustawy o działalności leczniczej. Nie daje mu to jednak prawa do osobistego udzielania świadczeń zdrowotnych.

Czy błędny kod PKD unieważnia działalność?

Zwykle nie. Błędny kod nie tworzy ani nie znosi samej działalności, ale powinien zostać poprawiony, bo dane w CEIDG powinny odpowiadać stanowi faktycznemu.

Czy trzeba zmieniać PKD od razu po zauważeniu błędu?

Praktycznie warto zrobić to niezwłocznie. Pozwala to uporządkować dane rejestrowe i ograniczyć ryzyko nieporozumień z kontrahentami, urzędami lub organem prowadzącym rejestr działalności leczniczej.

Źródła

1. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt 3, art. 100 ust. 1 – ISAP

2. Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, w szczególności art. 2 ust. 1.

3. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, art. 860 § 1.

4. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców.

5. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy.