Czy mogę skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia jako nauczycielka przed emeryturą?

Kiedy nauczyciel może skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia?

Zgodnie z art. 73 Karty Nauczyciela (KN):

Nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia:

1) w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia:

a) choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub

b) choroby, w której powstaniu czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy odgrywają istotną rolę, lub

2) na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową

– w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku. (…)

2. Nauczycielowi, któremu do nabycia prawa do emerytury brakuje mniej niż rok, urlop dla poratowania zdrowia nie może być udzielony na okres dłuższy niż do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym nauczyciel nabywa uprawnienia emerytalne. (…)

8. Nauczycielowi można udzielić kolejnego urlopu dla poratowania zdrowia nie wcześniej niż po upływie roku od dnia zakończenia poprzedniego urlopu dla poratowania zdrowia. Łączny wymiar urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciela w okresie całego zatrudnienia nie może przekraczać 3 lat.

Czy zbliżająca się emerytura wpływa na prawo do urlopu?

Pani osiągnie wiek 55 lat 25 sierpnia. Zatem 1 września 2025r. nie będzie Pani w wieku emerytalnym (60 lat dla kobiet). Ponadto nie spełnia Pani warunków do nabycia wcześniejszej emerytury zgodnie z art. 88 KN, bo nie posiada 20 lat pracy w szczególnych warunkach, liczonych do 31.12.2008 r.).

Należy wskazać, że cytowany przepis art. 73 ust. 2 Karty Nauczyciela odnosi się nie tylko do uprawnień emerytalnych nabywanych na ogólnych warunkach (a więc po osiągnięciu w przypadku kobiet 60 lat życia), ale do każdej emerytury, czyli również do wcześniejszej emerytury lub emerytury stażowej.

Uprawnienie do emerytury stażowej – kiedy dokładnie powstaje?

Trzeba zatem ustalić, czy nabyła Pani uprawnienie do skorzystania z emerytury stażowej. Zgodnie z art. 88a ust. 1 KN:

Nauczyciele, po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy, mogą przejść na emeryturę w wieku niższym niż określony w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki:

1) rozpoczęli przed dniem 1 stycznia 1999 r. faktyczne wykonywanie pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia pracy na tym stanowisku,

2) mają okres składkowy, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wynoszący co najmniej 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy na stanowisku nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego, o których mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym w okresie faktycznego wykonywania pracy na tych stanowiskach, z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć,

3) nie przysługuje im prawo do przejścia na emeryturę bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 2a. (…)

Ponadto stosownie do brzmienia art. 93c KN:

Na emeryturę, o której mowa w art. 88a ust. 1, mogą przejść, począwszy od dnia:

1) 1 września 2024 r. – nauczyciele urodzeni przed dniem 1 września 1966 r.;

2) 1 września 2025 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1966 r., a przed dniem 1 września 1969 r.;

3) 1 września 2026 r. – nauczyciele urodzeni po dniu 31 sierpnia 1969 r.

Skoro 25 sierpnia br. ukończy Pani 55 lat, czyli urodziła się Pani po dniu 31 sierpnia 1969 r., a więc uprawnienie do skorzystania z emerytury stażowej będzie Pani przysługiwać dopiero od 1 września 2026 r. Przy czym należy wyjaśnić, że pojęcie nabycia uprawnień emerytalnych nie jest tożsame z pojęciem przejścia na emeryturę.

Wniosek: czy można skorzystać z urlopu zdrowotnego od września?

W świetle przedstawionych przepisów będzie Pani uprawniona do skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia z dniem 1 września br.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz.U. 1982 nr 3 poz. 19
2. Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118