Firma z Wielkiej Brytanii sprzedająca w Polsce a polski rachunek bankowy i VAT

Czy firma z Wielkiej Brytanii może mieć rachunek bankowy w Polsce?

Co do zasady tak. Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe dopuszcza prowadzenie rachunków bankowych dla podmiotów będących przedsiębiorcami. Zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo bankowe rachunki rozliczeniowe oraz rachunki lokat terminowych mogą być prowadzone m.in. dla osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową na własny rachunek, w tym przedsiębiorców, a także dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych mających zdolność prawną.

Przepisy Prawa bankowego nie wprowadzają ogólnego zakazu otwierania rachunków w Polsce dla przedsiębiorców zagranicznych. Sam fakt, że sprzedawca ma firmę zarejestrowaną w Wielkiej Brytanii, nie wyklucza więc założenia rachunku w polskim banku. W praktyce znaczenie mają jednak procedury banku związane z identyfikacją klienta, beneficjenta rzeczywistego i źródła środków.

Podstawą tych obowiązków jest ustawa z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy instytucja obowiązana stosuje środki bezpieczeństwa finansowego m.in. wobec klienta przed nawiązaniem stosunków gospodarczych. Dlatego bank może wymagać dokumentów rejestrowych spółki, danych dyrektorów lub wspólników, informacji o beneficjencie rzeczywistym, dokumentów potwierdzających adres i opisu modelu biznesowego.

Jeżeli temat dotyczy sprzedaży internetowej z Wielkiej Brytanii, warto porównać także inne modele działalności, np. LTD w UK + Allegro.

Czy samo polskie konto oznacza prowadzenie działalności w Polsce?

Nie. Sam rachunek bankowy jest co do zasady tylko narzędziem rozliczeniowym. O tym, czy zagraniczny przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność w Polsce, nie decyduje numer rachunku, lecz rzeczywisty sposób organizacji biznesu: gdzie znajdują się towary, gdzie zapadają decyzje, skąd odbywa się wysyłka, czy w Polsce jest magazyn, personel, pełnomocnik, zaplecze techniczne lub stała infrastruktura.

Z perspektywy prawa przedsiębiorców istotne jest, czy zagraniczny podmiot wykonuje działalność na terytorium RP w sposób zorganizowany i ciągły. Definicję działalności gospodarczej zawiera art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, zgodnie z którym jest to zorganizowana działalność zarobkowa wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Jeżeli jednak zagraniczna firma tworzy w Polsce trwałe zaplecze operacyjne, np. magazyn z personelem albo stały punkt obsługi sprzedaży, sama ocena może być inna. Wtedy w grę wchodzi nie tylko VAT, ale też kwestie rejestracyjne, podatku dochodowego i ewentualnego zakładu podatkowego. To zawsze zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Co zmienił Brexit w sprzedaży z UK do Polski?

To najważniejsza aktualizacja względem stanu prawnego sprzed lat. Wielka Brytania nie jest już państwem członkowskim UE, więc sprzedaż towarów z UK do Polski nie jest obecnie traktowana jak zwykła sprzedaż wewnątrzunijna. W obrocie towarowym zasadniczo mamy do czynienia z importem towarów do Unii Europejskiej.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług importem towarów jest przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej. Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT wskazuje, że opodatkowaniu VAT podlega import towarów na terytorium kraju.

W praktyce trzeba więc ustalić przede wszystkim:

• czy towar jest wysyłany z Wielkiej Brytanii bezpośrednio do polskiego klienta,
• kto jest importerem w dokumentach celnych,
• czy towar najpierw trafia do magazynu w Polsce albo innym państwie UE,
• czy sprzedaż odbywa się przez platformę elektroniczną i na jakich zasadach,
• czy firma korzysta z procedur szczególnych, np. IOSS, jeżeli są spełnione warunki.

Kiedy może powstać obowiązek VAT w Polsce?

Nie da się odpowiedzieć jednakowo dla każdej firmy z UK. Obowiązek VAT w Polsce zależy od modelu sprzedaży. Najczęstsze warianty przedstawia poniższa tabela.

Jeżeli towar znajduje się w Polsce w momencie sprzedaży, zastosowanie ma art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym miejscem dostawy towarów niewysyłanych ani nietransportowanych jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie dostawy. W takim modelu zagraniczny sprzedawca często musi rozliczać polski VAT.

Jeżeli natomiast towar jest importowany z państwa trzeciego, znaczenie mają też przepisy celne i zasady rozliczenia importu. Sama odpowiedź na pytanie o VAT nie może więc abstrahować od organizacji dostaw i dokumentów przewozowo-celnych.

Czy trzeba zakładać oddział albo przedstawicielstwo w Polsce?

Niekoniecznie. Samo przyjmowanie płatności na polski rachunek nie oznacza jeszcze obowiązku tworzenia oddziału lub przedstawicielstwa. Oddział tworzy się wtedy, gdy przedsiębiorca zagraniczny chce wykonywać działalność gospodarczą na terytorium RP w tej formie. Zasady działania oddziałów przedsiębiorców zagranicznych reguluje ustawa z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 3 pkt 4 tej ustawy oddział to wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Sam rachunek bankowy nie tworzy jeszcze takiej struktury.

Natomiast gdy przedsiębiorca buduje w Polsce stałe zaplecze, zatrudnia ludzi, prowadzi magazyn lub centrum logistyczne, sprawa może wyglądać inaczej. Dla części modeli sprzedaży bardziej adekwatna może być analiza pod kątem stałego miejsca prowadzenia działalności dla VAT niż pod kątem samego oddziału w sensie prawa gospodarczego.

Jeśli sprzedaż prowadzona jest także w innych układach transgranicznych, pomocne może być porównanie z materiałem o firma USA w UE.

Jakie dokumenty bank zwykle zażąda?

To zależy od polityki konkretnego banku, ale najczęściej potrzebne są:

• aktualne dokumenty rejestrowe spółki z Wielkiej Brytanii,
• dokument potwierdzający nadanie numeru identyfikacyjnego podatkowego, jeżeli występuje,
• dokumenty tożsamości osób reprezentujących spółkę,
• dokumenty lub oświadczenia dotyczące beneficjenta rzeczywistego,
• informacje o modelu działalności, źródle środków i przewidywanych obrotach,
• czasem dokumenty potwierdzające relacje z Polską, np. umowy handlowe lub regulamin sprzedaży.

Bank może odmówić otwarcia rachunku, jeżeli nie będzie w stanie zastosować środków bezpieczeństwa finansowego. Wynika to z art. 41 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zgodnie z którym instytucja obowiązana nie nawiązuje stosunków gospodarczych, gdy nie może zastosować wymaganych środków bezpieczeństwa finansowego.

Czy polskie konto pomaga w sprzedaży na Allegro?

Z punktu widzenia klientów i obsługi płatności może być wygodne, ale nie zastępuje spełnienia wymagań podatkowych, regulaminowych i konsumenckich. Trzeba odrębnie sprawdzić zasady platformy sprzedażowej, dane sprzedawcy, warunki zwrotów, reklamacji oraz obowiązki informacyjne wobec konsumenta.

Jeżeli sprzedajesz jako przedsiębiorca konsumentom w Polsce, zastosowanie może mieć ustawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, w szczególności obowiązki informacyjne z art. 12 ust. 1 tej ustawy. Samo posiadanie polskiego rachunku nie zmienia też zasad odpowiedzialności za rękojmię czy zgodność towaru z umową.

Czy praca lub działalność w Polsce zmienia ocenę sytuacji?

Tak, może zmieniać. Jeżeli właściciel lub osoba zarządzająca firmą przebywa i pracuje w Polsce, pojawiają się dodatkowe kwestie dotyczące rezydencji podatkowej, ZUS, miejsca zarządu i faktycznego wykonywania działalności. To osobny temat, ale bywa kluczowy dla oceny, czy firma rzeczywiście jest prowadzona wyłącznie za granicą.

Przy podobnych stanach faktycznych warto przeanalizować także materiał o działalność UK.

Praktyczny wniosek

Jeżeli firma jest rzeczywiście zarejestrowana i prowadzona w Wielkiej Brytanii, a polskie konto ma służyć jedynie technicznej obsłudze płatności, samo otwarcie rachunku w Polsce co do zasady nie wymaga zakładania oddziału ani rejestracji działalności gospodarczej w Polsce. Nie oznacza to jednak automatycznie braku obowiązków podatkowych.

Największe znaczenie ma dziś nie sam rachunek, lecz model sprzedaży po Brexicie: skąd wysyłany jest towar, kto go importuje, gdzie jest magazyn, czy sprzedaż jest B2C czy B2B i czy w Polsce istnieje stałe zaplecze dla działalności. Bez tych danych nie da się bezpiecznie przesądzić kwestii VAT.

FAQ

Czy bank w Polsce może odmówić otwarcia konta firmie z Wielkiej Brytanii?

Tak. Nie dlatego, że firma jest zagraniczna, lecz dlatego, że bank sam ocenia ryzyko i musi spełnić obowiązki z ustawy AML. Jeśli dokumentacja będzie niepełna albo model działalności niejasny, bank może odmówić.

Czy polski rachunek bankowy sam w sobie tworzy oddział w Polsce?

Nie. Rachunek jest tylko instrumentem rozliczeniowym. O oddziale lub rzeczywistym prowadzeniu działalności w Polsce decyduje skala i sposób organizacji aktywności gospodarczej na terytorium RP.

Czy po Brexicie sprzedaż z UK do Polski to nadal sprzedaż wewnątrzwspólnotowa?

Co do zasady nie. W obrocie towarowym Wielka Brytania jest państwem trzecim, więc najczęściej mamy do czynienia z importem towarów do UE.

Czy firma z UK zawsze musi rejestrować VAT w Polsce?

Nie zawsze. Zależy to od modelu sprzedaży, miejsca położenia towaru, roli importera, korzystania z magazynu w Polsce i innych elementów stanu faktycznego.

Czy sprzedaż na Allegro zmienia ocenę obowiązków podatkowych?

Sama platforma nie znosi obowiązków podatkowych. Trzeba osobno sprawdzić zasady VAT, importu, regulamin marketplace oraz obowiązki wobec konsumentów.

Źródła

• art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
• art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców
• art. 3 pkt 4 ustawy z 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
• art. 2 pkt 7, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
• art. 12 ust. 1 ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta
• art. 34 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu