GPSR w sklepie internetowym – kto jest producentem i co wpisać w ofercie

Czy sklep internetowy może wpisać siebie jako producenta?

Co do zasady – nie. Sama chęć uproszczenia obsługi sklepu, ukrycia źródła zaopatrzenia albo uniknięcia częstych zmian opisów nie daje podstawy do wskazania własnej firmy jako producenta.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (GPSR) „producent” to osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza produkt albo zleca jego zaprojektowanie lub wytworzenie i sprzedaje go pod własną nazwą lub znakiem towarowym.

Oznacza to, że sprzedawca internetowy może być traktowany jako producent przede wszystkim wtedy, gdy:

• sprzedaje produkt pod własną nazwą, marką lub znakiem towarowym – art. 13 ust. 1 GPSR, albo
• wprowadza w produkcie istotną modyfikację wpływającą na bezpieczeństwo – art. 13 ust. 2 GPSR.

Jeżeli kupują Państwo gotowy towar od hurtowni lub importera i odsprzedają go dalej bez takiego „przejęcia produktu pod własną marką” albo bez istotnej modyfikacji, pozostają Państwo co do zasady dystrybutorem w rozumieniu art. 3 pkt 10 GPSR.

Kiedy sprzedawca przejmuje obowiązki producenta?

Najważniejsze są dwa przypadki wskazane w art. 13 GPSR.

Po pierwsze, jeśli produkt jest wprowadzany do obrotu pod Państwa nazwą lub znakiem towarowym, wówczas dla celów GPSR są Państwo producentem i przejmują Państwo obowiązki z art. 9 GPSR.

Po drugie, jeżeli zmienią Państwo gotowy produkt w sposób istotny z punktu widzenia bezpieczeństwa, także mogą zostać uznani za producenta. Nie chodzi tu o zwykłe przepakowanie czy przyklejenie własnej etykiety marketingowej, lecz o taką zmianę, która może wpływać na zgodność produktu z ogólnym wymogiem bezpieczeństwa z art. 5 GPSR.

W praktyce samo dopisanie własnej firmy jako producenta w ofercie internetowej, gdy na produkcie i opakowaniu widnieje inny producent lub importer, byłoby rozwiązaniem ryzykownym i co do zasady niezgodnym z GPSR. Taka rozbieżność może zostać uznana za wprowadzającą w błąd oraz utrudniającą identyfikację właściwego podmiotu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo produktu.

Jakie dane muszą znaleźć się w ofercie internetowej?

Od 13 grudnia 2024 r. stosuje się art. 19 GPSR dotyczący informacji o bezpieczeństwie przy sprzedaży na odległość i online. Zgodnie z art. 19 lit. a–e GPSR oferta produktów objętych rozporządzeniem powinna zawierać w sposób jasny i widoczny co najmniej:

• imię i nazwisko lub nazwę producenta oraz jego zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy, a także adres pocztowy i elektroniczny producenta,
• jeżeli producent nie ma miejsca zamieszkania ani siedziby w Unii – imię i nazwisko lub nazwę odpowiedzialnego podmiotu gospodarczego w rozumieniu art. 16 ust. 1 GPSR oraz jego adres pocztowy i elektroniczny,
• informacje umożliwiające identyfikację produktu, w tym jego obraz, typ i inne identyfikatory produktu,
• ostrzeżenia lub informacje na temat bezpieczeństwa, które powinny być umieszczone na produkcie lub opakowaniu albo dołączone do produktu zgodnie z GPSR lub z mającym zastosowanie unijnym prawem harmonizacyjnym – w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów określonym przez państwo członkowskie, w którym produkt jest oferowany.

Jeżeli więc producent jest z państwa trzeciego, nie wystarczy samo podanie jego danych. Trzeba dodatkowo wskazać podmiot odpowiedzialny w UE, o którym mowa w art. 16 ust. 1 GPSR.

W kontekście oznaczeń warto też uporządkować nazewnictwo na opakowaniach i w kartach produktu. Przydatne może być porównanie wymogów dotyczących tego, jak prawidłowo podawać nazwę producenta oraz kiedy dodatkowe oznaczenia własnej marki nie powinny zniekształcać informacji o rzeczywistym podmiocie odpowiedzialnym.

Producent, importer, dystrybutor, odpowiedzialny podmiot – krótkie rozróżnienie

Czy można pozostawić naklejkę importera na produkcie, a w ofercie wpisać własną firmę?

To rozwiązanie należy ocenić negatywnie. Jeżeli na samym produkcie, opakowaniu lub w dołączonych dokumentach widnieją dane importera oraz producenta, a w ofercie internetowej jako producent wskazana zostanie Państwa firma bez podstawy z art. 13 GPSR, powstanie niespójność między oznaczeniem fizycznym a ofertą sprzedaży.

Taka niespójność może oznaczać naruszenie obowiązków informacyjnych z art. 19 GPSR, a także zwiększa ryzyko zakwestionowania praktyki przez organ nadzoru rynku. Dodatkowo sprzedawca jako dystrybutor ma obowiązek działać z należytą starannością i przed udostępnieniem produktu na rynku sprawdzić m.in., czy produkt zawiera wymagane oznaczenia i informacje kontaktowe – art. 12 ust. 1 i 2 GPSR.

Jeżeli towar pochodzi z różnych źródeł i poszczególne partie mają różne dane producenta lub importera, trzeba tak zorganizować sprzedaż, aby opis konkretnej oferty odpowiadał rzeczywiście wysyłanemu produktowi.

Jakie obowiązki ma producent według GPSR?

Zakres obowiązków producenta jest znacznie szerszy niż samo podanie danych kontaktowych. Zgodnie z art. 9 ust. 1–7 GPSR producent m.in.:

• zapewnia, aby produkty wprowadzane do obrotu były bezpieczne – art. 9 ust. 1 w zw. z art. 5 GPSR,
• przeprowadza analizę wewnętrzną ryzyka i sporządza dokumentację techniczną odpowiednią do charakteru produktu – art. 9 ust. 2 GPSR,
• zapewnia identyfikowalność produktu przez oznaczenie typu, partii lub numeru seryjnego – art. 9 ust. 5 GPSR,
• umieszcza swoje dane identyfikacyjne i kontaktowe na produkcie, opakowaniu lub w dołączonym dokumencie – art. 9 ust. 6 GPSR,
• zapewnia dołączenie jasnych instrukcji i informacji dotyczących bezpieczeństwa, jeżeli są potrzebne – art. 9 ust. 7 GPSR,
• w razie stwierdzenia niebezpiecznego produktu podejmuje środki naprawcze, w tym wycofanie lub odzyskanie, oraz informuje organy nadzoru rynku i konsumentów – art. 9 ust. 8–11 GPSR.

Dlatego „wejście w rolę producenta” nie jest tylko formalnym przepisaniem danych w sklepie. Oznacza realne przejęcie odpowiedzialności za bezpieczeństwo produktu i dokumentację.

Obowiązki importera i dystrybutora

Importer również ma własne obowiązki. Zgodnie z art. 11 ust. 1–4 GPSR importer może wprowadzić produkt do obrotu tylko wtedy, gdy jest on zgodny z GPSR, a ponadto musi umieścić swoje dane kontaktowe na produkcie, opakowaniu lub w dołączonym dokumencie.

Dystrybutor, czyli typowo sklep detaliczny sprzedający cudzy produkt, ma obowiązki z art. 12 GPSR. Powinien działać z należytą starannością, a przed udostępnieniem produktu na rynku sprawdzić, czy producent i – gdy ma to zastosowanie – importer spełnili obowiązki oznaczeniowe i informacyjne. Jeżeli dystrybutor wie lub powinien wiedzieć, że produkt nie jest zgodny z GPSR, nie powinien go udostępniać – art. 12 ust. 3 GPSR.

Przy sprzedaży internetowej ważne są też techniczne identyfikatory produktu. Dla części asortymentu praktyczne znaczenie mają np. kody EAN, ponieważ pomagają rozróżnić partie, warianty i źródło konkretnego towaru w katalogu sklepu.

Czy trzeba ujawniać importera lub hurtownię?

GPSR nie tworzy ogólnego obowiązku „ujawniania hurtowni” jako takiej. Kluczowe jest jednak ujawnienie danych podmiotów, których wskazania wymaga rozporządzenie. Jeżeli więc na produkcie widnieje producent, a przy producencie spoza UE także odpowiedzialny podmiot gospodarczy w UE, to te dane powinny być odzwierciedlone w ofercie zgodnie z art. 19 GPSR.

Jeżeli importer jest jednocześnie odpowiedzialnym podmiotem gospodarczym w rozumieniu art. 16 ust. 1 GPSR, jego dane muszą się pojawić. Jeśli zaś importer nie pełni tej roli, trzeba ustalić, który konkretnie podmiot z UE nią jest. Ocena zależy więc od dokumentacji konkretnego produktu i modelu łańcucha dostaw.

Konsekwencje błędnego oznaczenia i braków w ofercie

GPSR w art. 44 pozostawia państwom członkowskim ustanowienie sankcji za naruszenia. W praktyce oznacza to, że szczegółowe kary i tryb ich nakładania wynikają z prawa krajowego oraz działań właściwych organów nadzoru rynku. Nie należy więc zakładać, że naruszenie skończy się wyłącznie prośbą o poprawienie opisu produktu.

Możliwe następstwa to w szczególności:

• nakaz usunięcia nieprawidłowości w ofercie,
• czasowe ograniczenie lub zakaz udostępniania produktu,
• wycofanie produktu z rynku albo jego odzyskanie od konsumentów,
• odpowiedzialność administracyjna przewidziana w prawie krajowym,
• zwiększone ryzyko sporów z konsumentami i kontrahentami, jeśli oznaczenia wprowadzają w błąd co do odpowiedzialnego podmiotu.

Warto pamiętać, że GPSR nie obejmuje wszystkich kategorii towarów. Zakres wyłączeń określa art. 2 ust. 2 GPSR. Rozporządzenie nie stosuje się m.in. do produktów leczniczych, żywności, pasz, żywych roślin i zwierząt, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, środków ochrony roślin, statków powietrznych czy antyków.

Wnioski praktyczne dla sklepu internetowego

W opisanej sytuacji bezpieczniejsze i zgodne z GPSR jest przyjęcie następujących zasad:

• nie wpisywać własnej firmy jako producenta, jeśli nie ma ku temu podstaw z art. 13 GPSR,
• dla każdego produktu lub wariantu ustalić rzeczywistego producenta,
• jeżeli producent jest spoza UE – ustalić i wskazać odpowiedzialny podmiot gospodarczy w UE zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 19 lit. b GPSR,
• dopilnować zgodności między informacjami na produkcie, opakowaniu, dokumentacji i w karcie produktu online,
• w przypadku wielu źródeł dostaw uporządkować katalog tak, aby nie mieszać pod jedną ofertą produktów z różnymi oznaczeniami, jeżeli powoduje to zmianę wymaganych danych.

Jeżeli planują Państwo sprzedaż pod własną marką, warto osobno przeanalizować, czy model biznesowy nie powoduje przejęcia obowiązków producenta. Ma to znaczenie zwłaszcza przy private label, przepakowywaniu i własnym brandingu produktu.

FAQ

Czy sklep internetowy zawsze musi podać dane producenta?

Tak, jeżeli produkt podlega GPSR i jest oferowany konsumentom na odległość. Wynika to z art. 19 lit. a GPSR. Trzeba też podać dane podmiotu z UE, gdy producent jest spoza Unii.

Czy importer i osoba odpowiedzialna to zawsze ten sam podmiot?

Nie zawsze. Odpowiedzialny podmiot gospodarczy określony jest w art. 16 ust. 1 GPSR. Często będzie nim importer, ale zależy to od konkretnego modelu wprowadzenia produktu do obrotu.

Czy sama zmiana opakowania czyni sprzedawcę producentem?

Nie w każdym przypadku. Decydujące znaczenie ma art. 13 GPSR. Producentem staje się podmiot sprzedający pod własną nazwą lub marką albo dokonujący istotnej modyfikacji wpływającej na bezpieczeństwo produktu.

Czy można mieć jedną kartę produktu dla identycznych towarów od różnych importerów?

Tylko wtedy, gdy dane wymagane przez art. 19 GPSR pozostają prawidłowe dla każdego faktycznie wysyłanego egzemplarza. Jeśli oznaczenia różnią się między partiami, jedna wspólna oferta może być problematyczna.

Czy GPSR dotyczy wszystkich produktów?

Nie. Zakres wyłączeń wskazuje art. 2 ust. 2 GPSR. Poza zakresem są m.in. żywność, pasze, produkty lecznicze, środki ochrony roślin czy antyki.

Źródła:

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1828 oraz uchylające dyrektywę 2001/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywę Rady 87/357/EWG

Wnioski praktyczne w artykule opierają się na aktualnym brzmieniu GPSR obowiązującym na dzień dzisiejszy. W indywidualnej sprawie znaczenie może mieć konkretny model łańcucha dostaw, sposób brandingu produktu oraz dokumentacja producenta i importera.