Opieka nad rodzicem, obowiązki pracownicze, pełnomocnictwo, jakie prawa przysługują w sytuacji choroby w rodzinie?• Data publikacji: 26-08-2025 • Autor: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska |
|
Mój tata ma 63 lata i chorobę nowotworową. Jest poczytalny i w pełni zdolny do czynności prawnych. Z KRUS otrzymał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na czas nieokreślony. Powiatowy Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności wystawił mu orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na czas określony. Posiada jednak funkcjonujące gospodarstwo rolne, w którym pomagają głównie mama i brat, czasem ja. Ponieważ jest już osobą starszą i schorowaną, postanowiliśmy ustanowić pełnomocnika w mojej osobie, który będzie mógł załatwić pewne sprawy urzędowe w jego imieniu. Jaki rodzaj pełnomocnictwa będzie najbardziej odpowiedni? Czy bycie pełnomocnikiem osoby niepełnosprawnej oznacza prawie to samo co opieka nad nią? Jestem nauczycielką w szkole podstawowej. Dyrekcja chce wysłać mnie jako opiekuna na kilkudniową wycieczkę. Z racji sytuacji jaką mam – najmłodsze dziecko nie skończyło jeszcze 8 lat oraz chory tata – nie mogę pojechać. Czy posiadanie pełnomocnictwa wobec taty „chroniłoby” mnie przed wysłaniem na taką wycieczkę (dyrekcja jest dość bezwzględna)? Czy lepiej w tej sytuacji, żeby tato miał opiekuna prawnego? |
.jpg)
|
Pełnomocnictwo a opieka nad osobą niepełnosprawnąCelem pełnomocnictwa jest działanie przez osobę trzecią na rzecz i w imieniu mocodawcy. Oznacza to, że posiadałaby Pani (w zależności od rodzaju pełnomocnictwa) prawo do składania oświadczeń woli, które wywoływałyby taki sam skutek, jakby takie oświadczenie woli złożył bezpośrednio Pani tata.
Pełnomocnictwo nie ma natomiast żadnego związku z koniecznością opieki nad członkiem rodziny i korzystaniem przez takiego niego z pomocy członków rodziny w codziennej egzystencji lub konieczności opieki nad nim np.: z powodu choroby. Ochrona pracownika a obowiązki opiekuńczeSam fakt, że posiada Pani dziecko w wieku poniżej 8 lat oraz tatę posiadającego znaczny stopień niepełnosprawności, „nie chroni” w żaden sposób Pani przed obowiązkiem wykonania poleceń od pracodawcy.
W sytuacji choroby członka rodziny, np. taty, istnieje możliwość uzyskania zwolnienia lekarskiego na okres maksymalnie 14 dni. Każda osoba z ubezpieczeniem chorobowym, a takie ma etatowy pracownik, może otrzymać zwolnienie lekarskie na opiekę nad członkiem rodziny. Dopiero przebywając na zwolnieniu lekarskim z powodu opieki nad tatą uniemożliwi Pani pracodawcy wysłanie Pani w tym czasie jako opiekuna na wycieczkę, gdyż na zwolnieniu lekarskim pracownik nie jest w pracy i nie wykonuje obowiązków służbowych.
W tym celu należy skontaktować się z lekarzem taty i jeśli stwierdziłby on potrzebę czasowej nad nim opieki z uwagi na jego stan zdrowia, wystawi stosowne zaświadczenie będące podstawą do zwolnienia od pracy i do wypłaty zasiłku opiekuńczego z ZUS za okres objęty zwolnieniem.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, nie dłużej jednak niż za okres 14 dni. Urlop opiekuńczy na opiekę nad chorym w rodzinieIstnieje również instytucja tzw. urlopu opiekuńczego, którego maksymalny wymiar zgodnie z art. 1731 Kodeksu pracy wynosi 5 dni.. Co do zasady, zgoda na urlop opiekuńczy powinna być udzielona. W tej kwestii nie wszystko jest jednak jednoznaczne, gdyż jest to nowa instytucja, a przepisy nie wszystkie kwestie związane z urlopem opiekuńczym precyzują. Jednocześnie zwracam uwagę, że nie jest wykluczone, iż sądy wskażą, że takiej zgody pracodawca nie musi wyrażać dla zamiaru skorzystania z urlopu wypoczynkowego, a jedynym warunkiem byłoby złożenie wniosku najpóźniej na dzień przed planowanym urlopem opiekuńczym. Ubezwłasnowolnienie a opieka prawna – co warto wiedzieć?Gdyby chodziło o ustanowienie Pani opiekunem prawnym ojca, wymagałoby to jego uprzedniego ubezwłasnowolnienia. Jednocześnie wskazuję, że sama fizyczna niepełnosprawność nie jest przesłanką do ubezwłasnowolnienia. Co do zasady, ubezwłasnowolnienie dotyczy osoby pełnoletniej. Powodem jest tu choroba psychiczna, niedorozwój umysłowy albo innego rodzaju zaburzenia psychiczne, w szczególności pijaństwo lub narkomania, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. Zatem ubezwłasnowolnienie dotyczyłoby możliwości składania ważnych oświadczeń woli w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej, ale bycie opiekunem takiej osoby nie miałoby wpływu na Pani obowiązki służbowe w szkole. PrzykładyPełnomocnictwo w sprawach urzędowych Anna, będąca pełnomocnikiem swojego ojca, który ma problem z poruszaniem się, musiała załatwić kilka spraw związanych z KRUS. Dzięki pełnomocnictwu mogła składać w jego imieniu wnioski o rentę oraz podpisywać umowy z instytucjami. Pełnomocnictwo to umożliwiło jej działanie na rzecz ojca, ale nie wiązało się z obowiązkiem opieki nad nim w codziennych czynnościach.
Urlop opiekuńczy a obowiązki zawodowe Marta, nauczycielka w szkole, miała poważny dylemat: jej matka wymagała opieki z powodu pogarszającego się stanu zdrowia. Marta złożyła wniosek o urlop opiekuńczy, wykorzystując przepisy, które pozwalają na 5 dni urlopu w przypadku konieczności opieki nad bliskimi. Pomimo tego, że dyrekcja szkoły była niechętna, Marta zyskała czas na opiekę, a jej obowiązki zawodowe zostały zawieszone na ten okres.
Pełnomocnictwo a opieka prawna Marcin, będący pełnomocnikiem swojego chorego ojca, rozważał, czy pełnomocnictwo umożliwia mu podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących życia codziennego ojca, takich jak leczenie czy decyzje finansowe. Zasięg pełnomocnictwa okazał się ograniczony tylko do spraw urzędowych, a ojciec nie wymagał opiekuna prawnego, ponieważ był w pełni świadomy swoich działań i decyzji. PodsumowaniePełnomocnictwo daje możliwość reprezentowania osoby chorej w sprawach urzędowych, ale nie wiąże się z obowiązkiem opieki nad nią. W przypadku choroby członka rodziny pracownik może skorzystać z urlopu opiekuńczego lub zwolnienia lekarskiego, jednak posiadanie pełnomocnictwa nie chroni przed obowiązkami zawodowymi. W sytuacjach wymagających stałej opieki prawnej, konieczne jest ustanowienie opiekuna prawnego, co wiąże się z bardziej formalnym procesem ubezwłasnowolnienia. Oferta porad prawnychOferujemy profesjonalne porady prawne online oraz pomoc w przygotowaniu pism związanych z pełnomocnictwami, opieką nad osobą niepełnosprawną oraz obowiązkami pracowniczymi w sytuacji choroby w rodzinie. Nasze usługi są dostosowane do indywidualnych potrzeb i sytuacji. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem. Źródła:1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online 
O autorze: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe. |
.jpg "Pełnomocnictwo dla opiekuna seniora, jak skutecznie pomóc bliskiej osobie w codziennych sprawach?")
.jpg "Dziecko spoza małżeństwa a rozwód bez orzekania o winie, ryzyko zmiany kwalifikacji sprawy")
