
Czy była żona ma prawo udostępnić wspólny samochód swojemu nowemu partnerowi?• Data publikacji: 05-03-2026 • Autor: Marcelina Mazurkiewicz |
|
Jestem po rozwodzie (bez podziału majątku). Mamy cztery auta. Trzy samochody wykorzystuję w swojej firmie, natomiast czwarty ma była żona. Problem jest taki, że sama go nie używa – udostępniła go swojemu aktualnemu partnerowi. Czy miała do tego prawo? Ubezpieczenie auta jest na mnie i byłą żonę. Obawiam się, że jej partner może mieć stłuczkę i wskutek tego stracę zniżki. Nie chcę, żeby ten mężczyzna korzystał z tego auta. Czy mogę coś zrobić w tej sprawie? |
|
Prawa współwłaściciela samochoduZ Pana wypowiedzi wynika, że w świetle prawa są Państwo współwłaścicielami auta. Pojęcie współwłasności w polskim prawie reguluje Kodeks cywilny. Zgodnie z nim: „Art. 195. Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe.
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie, mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli”.
Jak wynika z przepisów przytoczonych powyżej, oboje Państwo jako współwłaściciele auta macie do niego takie same prawa. Jednak, aby móc rozporządzać autem albo dokonywać czynności przekraczających zwykły zarząd, potrzebna jest zgoda współwłaściciela. Brak zgody na korzystanie z samochodu przez osobę trzeciąByła żona, która oddała auto do dyspozycji partnera, w świetle prawa przekazała mu je na mocy umowy użytkowania. Zgodnie z art. 252 Kodeksu cywilnego: „Rzecz można obciążyć prawem do jej używania i do pobierania jej pożytków (użytkowanie)”.
Dlatego należy ustalić, czy umowa użytkowania stanowi rozporządzanie autem lub czynność przekraczającą zwykły zarząd, aby odpowiedzieć na pytanie, czy żona potrzebowała do tego Pańskiej zgody. Przepisy nie definiują powyższych pojęć, w takich sytuacjach trzeba się opierać na tym, jak w piśmiennictwie i orzecznictwie je sprecyzowano. Poniższe cytaty pochodzą z komentarzy do Kodeksu cywilnego.
Czynności przekraczające zwykły zarząd: „Kategorię tę stanowią wszystkie te czynności prawne (materialnoprawne i procesowe) oraz czynności faktyczne, które nie są wyrazem bieżącego, zwykłego gospodarowania rzeczą, zmierzającego do zachowania jej w stanie niepogorszonym. Za czynności przekraczające zwykły zarząd wypada uznać także te, które wprawdzie mają na celu zachowanie rzeczy wspólnej w stanie niepogorszonym, ale które zarazem powodują istotne wydatki (a to, czy wydatki w danym wypadku należy traktować jako istotne, wynika z porównania wartości rzeczy i sumy tych wydatków). Powyższa definicja ukształtowana została w doktrynie i w orzecznictwie (w zasadzie zgodnie, gdyż poszczególne wersje tej definicji różnią się wyłącznie doborem słów). Ustawa wymienia tylko jedną czynność przekraczającą zwykły zarząd, a mianowicie rozporządzenie rzeczą wspólną”.
Rozporządzenie: „Przez rozporządzenie rzeczą należy rozumieć czynność prawną, której bezpośrednim celem i skutkiem jest przeniesienie, obciążenie lub zniesienie prawa własności. Obciążenie rzeczy oznacza ustanowienie na niej ograniczonego prawa rzeczowego (poza obrębem tego pojęcia znajduje się zatem oddanie rzeczy do korzystania na podstawie umów obligacyjnych). Do czynności prawnych rozporządzających należą m.in. umowa sprzedaży rzeczy, a także jej zamiany i darowizny, ustanowienie zastawu na ruchomości i hipoteki na nieruchomości, a także regulowane w art. 180 porzucenie ruchomości”.
Porównując definicje użytkowania, które jest obciążeniem rzeczy, i rozporządzania, którego skutkiem jest obciążenie rzeczy, moim zdaniem oddanie auta do użytkowania osobie trzeciej jest rozporządzeniem nim, co oznacza, że wymaga to zgody drugiego współwłaściciela, czyli Pańskiej. Jeśli więc nie zgadza się Pan na to, aby Państwa wspólnym autem jeździł partner byłej żony, ma Pan prawo wyrazić swój sprzeciw. FAQ – najczęściej zadane pytaniaCzy była żona może pozwolić swojemu partnerowi jeździć wspólnym samochodem?
Czy potrzebna jest zgoda drugiego współwłaściciela na udostępnienie auta innej osobie?
Czy mogę sprzeciwić się temu, że z auta korzysta partner byłej żony?
Czy w razie wypadku mogę stracić zniżki na ubezpieczeniu?
Czy podział majątku po rozwodzie może rozwiązać problem? PrzykładySprzedaż auta bez zgody współwłaściciela Anna i jej brat Michał wspólnie zakupili samochód. Z biegiem czasu Michał postanowił sprzedać auto znajomemu – nie poinformował Anny o swoich planach i nie uzyskał jej zgody. Transakcję przeprowadził samodzielnie, a Anna dowiedziała się o niej, dopiero gdy nowy właściciel przyjechał po dokumenty. Sytuacja ta wzbudziła jej sprzeciw, ponieważ nie była świadoma ani nie wyraziła zgody na tak istotną decyzję. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego sprzedaż rzeczy wspólnej to czynność przekraczająca zwykły zarząd, która wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. W tej sytuacji Anna ma prawo domagać się unieważnienia umowy lub rekompensaty na drodze sądowej.
Użytkowanie auta przez osobę trzecią bez porozumienia Tomasz i jego była żona nadal są współwłaścicielami samochodu, mimo że ich małżeństwo zakończyło się rozwodem. Po rozstaniu kobieta udostępniła auto swojemu nowemu partnerowi. Tomasz nie został o tym poinformowany i nie wyraził zgody na takie użytkowanie pojazdu. Czuł, że jego prawo do współwłasności zostało naruszone. W świetle prawa przekazanie samochodu osobie trzeciej do użytkowania może być interpretowane jako forma rozporządzenia rzeczą wspólną – zwłaszcza jeśli ma charakter trwały. Taka czynność wymaga zgody drugiego współwłaściciela, dlatego Tomasz ma pełne prawo sprzeciwić się temu rozwiązaniu i zażądać zaprzestania użytkowania auta przez nowego partnera byłej żony.
Kosztowna naprawa bez konsultacji Kamil i Rafał są współwłaścicielami używanego samochodu, który wspólnie użytkują od dwóch lat. Pewnego dnia Kamil zauważył poważną awarię silnika i bez uprzedniej konsultacji z Rafałem oddał pojazd do warsztatu. Zlecił naprawę na kwotę 10 tysięcy złotych i liczył na to, że połowę kwoty pokryje Rafał. Jednak Rafał, gdy dowiedział się o sytuacji, odmówił pokrycia swojej części kosztów, gdyż nie zgadzał się na tak duży wydatek. Tego typu decyzja – dotycząca znacznego obciążenia finansowego – jest uznawana za czynność przekraczającą zwykły zarząd, a więc powinna być wcześniej wspólnie uzgodniona. W przypadku braku porozumienia współwłaściciele mogą zwrócić się do sądu o rozstrzygnięcie, które uwzględni cel naprawy oraz interesy obu stron. PodsumowanieWspółwłasność samochodu oznacza, że każda z osób wpisanych jako właściciele ma równe prawa do pojazdu. Każdy współwłaściciel może swobodnie dysponować swoim udziałem, ale decyzje dotyczące całego auta – takie jak sprzedaż, oddanie osobie trzeciej do użytkowania czy kosztowna naprawa – wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli. W przypadku braku porozumienia decyzję może podjąć sąd, kierując się celem czynności i interesem każdej ze stron. Oferta porad prawnychNie jesteś pewien, jakie masz prawa jako współwłaściciel samochodu? Spory o użytkowanie auta mogą być skomplikowane i stresujące. Skorzystaj z naszych porad prawnych online, aby dowiedzieć się, jakie kroki możesz podjąć w danej sytuacji. Nasi doświadczeni prawnicy objaśnią Ci obowiązujące przepisy i pomogą Ci przygotować odpowiednie pisma. Nie czekaj, już dziś skontaktuj się z nami! Źródła:1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online O autorze: Marcelina Mazurkiewicz |
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale