
Praca zagrażająca zdrowiu, kiedy pracownik może odejść natychmiast?• Data publikacji: 12-08-2025 • Autor: Aleksandra Pofit |
|
Mimo ograniczonej wydolności płuc dopuszczono mnie do pracy w warunkach szczególnie szkodliwych dla dróg oddechowych. Z pewnością stan płuc przy takiej pracy jeszcze się pogorszy. Czy mogę rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia? Wydolność płuc na poziomie 50% została potwierdzona w badaniu spirometrem. |
|
Zagrożenie zdrowia a prawo do natychmiastowego rozwiązania umowyRozwiązanie stosunku pracy jest możliwe na mocy art. 55 Kodeksu pracy (K.p.), oto jego treść:
Art. 55 [Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika] § 1. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe. § 11. Pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia. § 2. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Przepis art. 52 § 2 stosuje się odpowiednio. § 3. Rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych w § 1 i 11 pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Kiedy orzeczenie lekarskie daje prawo do odejścia z pracy?Jeżeli zatem, zgodnie z powyższym przepisem, zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na Pana zdrowie, a pracodawca nie przeniesie Pana w terminie wskazanym w orzeczeniu lekarskim do innej pracy, może Pan rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia. Odszkodowanie dla pracownika – kiedy i w jakiej wysokości?W przypadku rozwiązania umowy przez pracownika w tym trybie przysługuje mu odszkodowanie w zryczałtowanej wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a przy umowie na czas określony w wysokości za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia. Czy pracodawca miał prawo dopuścić mnie do pracy?Dopuszczenie Pana do pracy powinno mieć miejsce jedynie po uzyskania zaświadczenia od lekarza medycyny pracy, w wyniku badań wstępnych lub okresowych o braku przeciwwskazań do pracy. Badania mają na celu sprawdzenie ogólnego stanu zdrowia pracownika oraz wykrycie ewentualnych przeciwwskazań, które uniemożliwiają rozpoczęcie stosunku pracy. Zgodnie z art. 229 K.p. pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Zaświadczenie to powinno być przechowywane przez pracodawcę w aktach osobowych pracownika. PrzykładyPraca przy lakierach mimo astmy Tomek od lat choruje na astmę. Mimo to jego przełożony kazał mu codziennie pracować w lakierni samochodowej bez zmiany stanowiska. Po pogorszeniu stanu zdrowia pulmonolog wystawił orzeczenie o szkodliwym wpływie pracy. Tomek złożył wypowiedzenie bez okresu wypowiedzenia i otrzymał odszkodowanie.
Zlekceważone badanie okresowe Pani Ela przeszła badanie okresowe, w którym lekarz wskazał przeciwwskazania do pracy w zapyleniu. Pracodawca zignorował wynik i dalej kierował ją do sortowni węgla. Po kilku miesiącach kobieta odeszła z pracy w trybie natychmiastowym – zgodnie z art. 55 K.p.
Papierowe orzeczenie i realne ryzyko Marek miał spirometrię wykazującą tylko 45% wydolności płuc. Mimo to lekarz medycyny pracy wystawił pozytywne orzeczenie – „brak przeciwwskazań do pracy”. Gdy zdrowie Marka uległo pogorszeniu, konsultacja z innym specjalistą ujawniła zagrożenie życia. Pracodawca nie zgodził się na zmianę stanowiska – Marek odszedł z pracy natychmiast. PodsumowaniePracownik ma prawo odejść z pracy natychmiast, jeśli istnieje zagrożenie dla jego zdrowia, a pracodawca nie zapewni bezpiecznych warunków mimo wyraźnych zaleceń lekarskich. To istotne uprawnienie chroniące nie tylko zdrowie, ale i godność pracownika. Oferta porad prawnychPotrzebujesz pomocy w rozwiązaniu podobnej sytuacji? Sporządzimy dla Ciebie profesjonalne pismo lub udzielimy porady prawnej online. Aby skorzystać z naszych usług, opisz swój problem w formularzu pod artykułem. Źródła:Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online O autorze: Aleksandra Pofit Radczyni prawna, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała przede wszystkim w działach prawnych spółek kapitałowych oraz butikowych kancelariach. Specjalizuje się głównie w prawie handlowym, gospodarczym, prawie pracy, rodzinnym i opiekuńczym, cywilnym, jak również windykacji należności. |
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale