Zmiana pracodawcy a L4 – czy można rozwiązać umowę i pobierać zasiłek?

Zmiana pracodawcy a rozwiązanie umowy

W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Wynika to wprost z art. 23¹ § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

Pracownik nie musi podpisywać nowej umowy o pracę, bo stosunek pracy trwa dalej, zmienia się jedynie podmiot po stronie pracodawcy. Jeżeli jednak nie chce kontynuować zatrudnienia u nowego pracodawcy, może skorzystać ze szczególnego uprawnienia przewidzianego w art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy.

Zgodnie z tym przepisem pracownik może, w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia, za siedmiodniowym uprzedzeniem. Skutek takiego rozwiązania jest taki, jak przy rozwiązaniu umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem – tak stanowi art. 23¹ § 4 zdanie drugie Kodeksu pracy.

Jeżeli chce Pani skorzystać z tego trybu, trzeba dopilnować dwóch elementów jednocześnie: po pierwsze – zachować 2-miesięczny termin od dnia przejścia zakładu pracy, po drugie – złożyć oświadczenie z zachowaniem 7-dniowego uprzedzenia. W praktyce warto zrobić to na piśmie i zachować dowód doręczenia.

L4 a rozwiązanie umowy przez pracownika

Samo przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie pozbawia pracownika prawa do złożenia oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy. Trzeba odróżnić dwie sytuacje:

• wypowiedzenie lub rozwiązanie przez pracodawcę – tu działa ochrona z art. 41 Kodeksu pracy,
• rozwiązanie umowy przez pracownika – tu przepisy nie wprowadzają analogicznego zakazu.

Art. 41 ustawy – Kodeks pracy stanowi, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Ten przepis chroni pracownika przed działaniem pracodawcy, ale nie zakazuje pracownikowi złożenia własnego oświadczenia o rozwiązaniu umowy. Praktyczną stronę złożenia takiego oświadczenia opisujemy szerzej w materiale o tym, jak wypowiedzieć umowę o pracę w trakcie L4.

Dlatego może Pani złożyć oświadczenie w trybie art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy zarówno przed rozpoczęciem L4, jak i podczas zwolnienia lekarskiego, o ile zachowa Pani wskazany wyżej termin 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy.

Jeżeli stan faktyczny jest bardziej złożony – np. trwa spór o to, czy w ogóle doszło do przejścia zakładu pracy, albo pracodawca kwestionuje datę przejścia – warto przeanalizować dokumenty, bo od tej daty liczy się termin do skorzystania z art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy.

Przy problemach zdrowotnych związanych z nieobecnością w pracy warto też znać zasady dotyczące L4 a wypowiedzenie.

Czy zwolnienie lekarskie można kontynuować po ustaniu zatrudnienia?

Tak, ale trzeba rozróżnić dwie kwestie: samą niezdolność do pracy oraz prawo do świadczenia pieniężnego. To, że choroba trwa nadal po ustaniu umowy, nie oznacza jeszcze automatycznie prawa do zasiłku w każdym przypadku.

Podstawę stanowi art. 6 ust. 1 oraz art. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Zgodnie z art. 7 tej ustawy zasiłek chorobowy przysługuje także osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli:

• niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni, oraz
• powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego, a w razie choroby zakaźnej o dłuższym okresie wylęgania lub innej choroby, której objawy ujawniają się po okresie dłuższym niż 14 dni – nie później niż w ciągu 3 miesięcy od ustania tego tytułu.

Jeżeli natomiast niezdolność do pracy powstała jeszcze w trakcie zatrudnienia i trwa nadal po ustaniu umowy, co do zasady świadczenie także może być wypłacane dalej, z tym że po ustaniu zatrudnienia płatnikiem zasiłku jest zwykle ZUS, a nie pracodawca.

Jak długo przysługuje zasiłek po ustaniu zatrudnienia?

Obecnie okres zasiłkowy wynosi zasadniczo 182 dni, a 270 dni – jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży albo jest spowodowana gruźlicą. Wynika to z art. 8 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

W praktyce oznacza to, że informacja o limicie 91 dni nie jest prawidłowa jako ogólna zasada dla całego okresu pobierania świadczenia. Limit 91 dni pojawia się w szczególnych przypadkach związanych z prawem do świadczenia po ustaniu ubezpieczenia lub zliczaniem okresów, ale nie zastępuje podstawowej reguły z art. 8 ustawy zasiłkowej. Ocena konkretnej sytuacji zależy od tego, kiedy powstała niezdolność do pracy, czy była ciągła, czy występowały wcześniejsze okresy choroby i czy zachodzą wyłączenia z art. 13 ustawy.

Z tego względu w typowej sytuacji nie należy zakładać automatycznie, że po ustaniu zatrudnienia ZUS wypłaci świadczenie tylko przez 91 dni. Często możliwe jest pobieranie zasiłku aż do wyczerpania pełnego okresu zasiłkowego, jeżeli zostały spełnione warunki ustawowe.

Kiedy zasiłek po ustaniu zatrudnienia nie przysługuje?

Trzeba uwzględnić także art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zasiłek chorobowy za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie przysługuje m.in. wtedy, gdy osoba niezdolna do pracy:

• ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
• kontynuuje działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres choroby,
• nie nabyła prawa do zasiłku w czasie ubezpieczenia z powodu braku wymaganego okresu wyczekiwania,
• jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.

Dlatego odpowiedź na pytanie, czy po zakończeniu umowy będzie Pani mogła pobierać zasiłek, zależy nie tylko od samego L4, ale również od tego, czy po ustaniu zatrudnienia nie powstanie inny tytuł do ubezpieczenia albo inne uprawnienie wyłączające świadczenie.

Co zrobić w praktyce?

Odpowiedź na Pani pytanie

Co do zasady tak – może Pani skorzystać z art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy także podczas zwolnienia lekarskiego, ponieważ przepisy nie zabraniają pracownikowi złożenia takiego oświadczenia w czasie L4. Może też Pani kontynuować leczenie po ustaniu zatrudnienia, a zasiłek chorobowy może być dalej wypłacany przez ZUS, jeżeli spełnione są warunki z ustawy zasiłkowej.

Nie da się jednak uczciwie wskazać jednej sztywnej odpowiedzi, „do jakiego czasu” będzie Pani mogła być na zwolnieniu, bez znajomości całego stanu faktycznego. Decydują tu m.in.: data powstania niezdolności do pracy, jej ciągłość, wcześniejsze okresy choroby, ewentualna ciąża, rodzaj schorzenia oraz to, czy po ustaniu zatrudnienia pojawi się inny tytuł do ubezpieczenia lub inne świadczenie.

FAQ

Czy na L4 mogę złożyć pismo o rozwiązaniu umowy?

Tak. Ochrona z art. 41 Kodeksu pracy ogranicza pracodawcę, a nie pracownika. Pracownik może złożyć oświadczenie o rozwiązaniu umowy także podczas zwolnienia lekarskiego.

Ile mam czasu na skorzystanie z art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy?

2 miesiące od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę. W tym terminie trzeba złożyć oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy.

Czy rozwiązanie umowy w tym trybie jest natychmiastowe?

Nie. Art. 23¹ § 4 Kodeksu pracy przewiduje rozwiązanie stosunku pracy za 7-dniowym uprzedzeniem.

Czy po ustaniu pracy dalej dostanę pieniądze za chorobę?

Może przysługiwać zasiłek chorobowy z ZUS, ale tylko po spełnieniu warunków z ustawy zasiłkowej. Znaczenie ma m.in. moment powstania niezdolności do pracy i jej ciągłość.

Czy zasiłek po ustaniu zatrudnienia zawsze przysługuje przez 91 dni?

Nie. Podstawowy okres zasiłkowy wynika z art. 8 ustawy zasiłkowej i co do zasady wynosi 182 dni, a w określonych przypadkach 270 dni. Konkretna długość wypłaty zależy od stanu faktycznego i ograniczeń ustawowych.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 23¹ § 1 i § 4 oraz art. 41 – ISAP.

2. Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8 i art. 13 – ISAP.