Brak odpowiedzi pracodawcy na skrócenie wypowiedzenia – co to oznacza?

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę

Zgodnie z art. 32 § 1 i § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy umowa o pracę może zostać rozwiązana przez każdą ze stron za wypowiedzeniem, a rozwiązanie następuje z upływem okresu wypowiedzenia.

W przypadku umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony oraz na czas określony długość okresu wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi odpowiednio: 2 tygodnie, jeżeli zatrudnienie trwało krócej niż 6 miesięcy, 1 miesiąc, jeżeli trwało co najmniej 6 miesięcy, oraz 3 miesiące, jeżeli trwało co najmniej 3 lata – tak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu pracy.

Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach kończy się z upływem ostatniego dnia miesiąca. Wynika to z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy. Oznacza to, że jeżeli pracownik objęty 3-miesięcznym wypowiedzeniem złoży skuteczne wypowiedzenie 28 czerwca, to bieg okresu wypowiedzenia rozpocznie się 1 lipca, a stosunek pracy rozwiąże się 30 września.

Wypowiedzenie i porozumienie stron to dwie różne rzeczy

Zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu pracy umowa o pracę może rozwiązać się albo na mocy porozumienia stron, albo przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia. To dwa odrębne tryby zakończenia zatrudnienia.

Jeżeli pracownik składa pismo, w którym wyraźnie wypowiada umowę o pracę, a jednocześnie proponuje krótszy termin zakończenia zatrudnienia, to co do zasady dochodzi do skutecznego wypowiedzenia. Sama propozycja skrócenia terminu nie zmienia jednak długości okresu wypowiedzenia, dopóki pracodawca jej nie zaakceptuje.

Podstawę takiego skrócenia stanowi art. 36 § 6 Kodeksu pracy, zgodnie z którym strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę przez jedną z nich ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Taka zmiana wymaga więc zgodnego ustalenia obu stron. Milczenie pracodawcy nie zastępuje porozumienia.

Jeżeli chcesz porównać tę sytuację z przypadkiem, gdy pracownik składa jedynie propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron, zobacz materiał o tym, czym jest odrzucenie porozumienia.

Brak odpowiedzi pracodawcy na propozycję skrócenia wypowiedzenia

Jeżeli w piśmie znalazło się jednoznaczne oświadczenie: „wypowiadam umowę o pracę”, a obok tego prośba o skrócenie okresu wypowiedzenia albo o rozwiązanie umowy wcześniej, to w razie braku zgody pracodawcy nadal obowiązuje ustawowy okres wypowiedzenia z art. 36 § 1 Kodeksu pracy.

Innymi słowy: brak reakcji pracodawcy na propozycję skrócenia nie oznacza, że pracownik może samodzielnie przyjąć krótszy termin odejścia. Do wcześniejszego zakończenia zatrudnienia potrzebne jest wyraźne porozumienie stron, o którym mowa w art. 36 § 6 Kodeksu pracy.

W praktyce oznacza to, że przy 3-miesięcznym okresie wypowiedzenia złożonym 28 czerwca stosunek pracy co do zasady rozwiąże się 30 września, a nie 31 lipca czy 31 sierpnia, chyba że pracodawca wyraźnie zaakceptuje wcześniejszą datę.

Nieprzyjęta propozycja skrócenia okresu wypowiedzenia

Jeżeli pracodawca nie odpowiedział na wniosek o wcześniejsze rozwiązanie umowy, należy przyjąć ostrożne założenie, że nie doszło do skrócenia okresu wypowiedzenia. Bezpieczne jest więc wykonywanie pracy do końca ustawowego okresu wypowiedzenia, chyba że pracodawca potwierdził na piśmie inną datę ustania stosunku pracy.

Podobny problem pojawia się wtedy, gdy pracownik składa propozycję skrócenia, ale nie otrzymuje od pracodawcy wyraźnej akceptacji. Na ten temat warto zobaczyć także materiał o sytuacji, gdy występuje brak zgody pracodawcy na proponowane zakończenie umowy.

Samowolne zaprzestanie pracy przed końcem prawidłowo liczonego okresu wypowiedzenia może zostać potraktowane jako naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych z art. 100 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy. W zależności od okoliczności może to prowadzić nawet do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy albo do dochodzenia odszkodowania na zasadach przewidzianych w Kodeksie pracy.

Propozycja rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron to nie to samo co wypowiedzenie

Największe ryzyko powstaje wtedy, gdy pracownik nie napisał wprost, że wypowiada umowę, lecz jedynie zaproponował rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron z określoną datą. Taka propozycja nie jest jednostronnym wypowiedzeniem, lecz ofertą zawarcia porozumienia.

Jeżeli pracodawca takiej oferty nie przyjmie, nie dochodzi ani do porozumienia stron z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, ani automatycznie do wypowiedzenia z art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. W efekcie stosunek pracy może nadal trwać bez rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia.

To właśnie dlatego zawsze trzeba przeanalizować dokładne brzmienie złożonego pisma. Jeżeli dokument zawierał wyłącznie prośbę o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, brak odpowiedzi pracodawcy nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do zakończenia zatrudnienia.

W razie wątpliwości znaczenie ma także prawidłowe doręczenie pisma. Przy tej kwestii pomocny może być materiał o tym, jak działa wypowiedzenie po stronie pracownika i kiedy uznaje się je za skutecznie złożone.

Czy pracodawca może w trakcie wypowiedzenia obniżyć etat?

Nie, nie może tego zrobić skutecznie samą ustną informacją. Zmiana wymiaru etatu oznacza zmianę warunków pracy lub płacy i co do zasady wymaga albo porozumienia zmieniającego, albo wypowiedzenia zmieniającego na podstawie art. 42 § 1-3 Kodeksu pracy.

Jeżeli więc przełożony tylko poinformował pracownika, że od sierpnia będzie pracował na 1/2 etatu, a nie wręczono żadnego dokumentu i nie uzgodniono tego w porozumieniu, to taka zapowiedź sama w sobie nie zmienia treści umowy. Do końca zatrudnienia pracownika obowiązują dotychczasowe warunki pracy i płacy, chyba że zostaną zmienione zgodnie z prawem.

Jeżeli pracownik nie zgadza się na zmianę warunków, powinien żądać przedstawienia jej na piśmie. Ma to znaczenie dowodowe, zwłaszcza gdy spór dotyczy wynagrodzenia albo daty ustania stosunku pracy.

Co zrobić w praktyce krok po kroku?

Podsumowanie

Jeżeli pracownika obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia, to brak odpowiedzi pracodawcy na propozycję skrócenia tego okresu nie daje prawa do zakończenia pracy po miesiącu. Zgodnie z art. 36 § 6 Kodeksu pracy wcześniejszy termin rozwiązania umowy wymaga porozumienia obu stron.

Jeżeli natomiast złożone pismo nie było wypowiedzeniem, lecz tylko propozycją rozwiązania umowy za porozumieniem stron, może się okazać, że okres wypowiedzenia w ogóle nie zaczął biec. Dlatego w takich sprawach najważniejsze są: treść pisma, data doręczenia oraz ewentualna odpowiedź pracodawcy.

FAQ

Czy brak odpowiedzi pracodawcy oznacza zgodę na skrócenie wypowiedzenia?

Nie. Skrócenie terminu na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy wymaga porozumienia obu stron. Samo milczenie pracodawcy nie wystarcza.

Czy mogę odejść z pracy po miesiącu, jeśli poprosiłam o porozumienie stron?

Tylko wtedy, gdy pracodawca wyraźnie to zaakceptował. Jeżeli nie było zgody, samo pismo z prośbą o porozumienie może nie wywołać skutku rozwiązania umowy.

Od kiedy liczy się 3-miesięczny okres wypowiedzenia?

Jeżeli okres wypowiedzenia jest liczony w miesiącach, zaczyna biec od pierwszego dnia następnego miesiąca i kończy się w ostatnim dniu odpowiedniego miesiąca, zgodnie z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy.

Czy pracodawca może ustnie zmniejszyć mi etat w czasie wypowiedzenia?

Nie skutecznie. Taka zmiana wymaga porozumienia albo wypowiedzenia zmieniającego zgodnie z art. 42 § 1-3 Kodeksu pracy.

Co zrobić, jeśli nie wiem, czy moje pismo było wypowiedzeniem?

Trzeba sprawdzić dokładną treść dokumentu i sposób jego doręczenia. Jeżeli są wątpliwości, najlepiej jak najszybciej złożyć jednoznaczne wypowiedzenie na piśmie i zachować dowód odbioru.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141.

2. W szczególności: art. 30 § 1, art. 30 § 2¹, art. 32 § 1-2, art. 36 § 1, art. 36 § 6, art. 42 § 1-3, art. 52 § 1 pkt 1, art. 100 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.