Odrzucenie porozumienia stron przez pracodawcę – co dalej?

Brak zgody na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron jest możliwe tylko wtedy, gdy obie strony zgodzą się na sam fakt zakończenia stosunku pracy oraz na konkretną datę jego zakończenia. Pracownik może zaproponować rozwiązanie umowy na określony dzień, ale pracodawca nie ma obowiązku przyjąć takiej propozycji.

Jeżeli pracodawca odmówił zawarcia porozumienia, umowa nadal trwa na dotychczasowych zasadach. Sama odmowa nie rozpoczyna okresu wypowiedzenia. Nie można więc przyjąć, że skoro 31 maja złożono propozycję porozumienia, to od tego dnia automatycznie biegnie miesięczny okres wypowiedzenia.

Inaczej byłoby tylko wtedy, gdyby pismo z 31 maja zawierało wyraźne zastrzeżenie, że w razie braku zgody pracodawcy należy je traktować jako wypowiedzenie umowy o pracę. Taki zapis powinien być jednoznaczny, np. wskazywać, że pracownik proponuje porozumienie na określony dzień, a w przypadku odmowy wypowiada umowę z zachowaniem właściwego okresu wypowiedzenia.

Odrzucenie porozumienia a bieg okresu wypowiedzenia

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika jest jednostronnym oświadczeniem woli. Oznacza to, że dla jego skuteczności nie jest potrzebna zgoda pracodawcy. Potrzebne jest natomiast doręczenie wypowiedzenia w taki sposób, aby pracodawca mógł zapoznać się z jego treścią.

Jeżeli pracownik najpierw złożył jedynie propozycję rozwiązania umowy za porozumieniem stron, a dopiero później osobne wypowiedzenie, okres wypowiedzenia należy liczyć od doręczenia tego późniejszego wypowiedzenia. W opisanej sytuacji, przy piśmie z 10 czerwca, miesięczny okres wypowiedzenia kończyłby się co do zasady 31 lipca, a nie 30 czerwca.

Wynika to z art. 30 § 2¹ Kodeksu pracy: okres wypowiedzenia obejmujący miesiąc albo jego wielokrotność kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli więc miesięczne wypowiedzenie doręczono w czerwcu, umowa rozwiązuje się z końcem lipca. Nie jest to 30 dni liczonych od daty złożenia pisma.

Długość okresu wypowiedzenia przy umowie na czas określony i nieokreślony zależy od stażu pracy u danego pracodawcy. Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy wynosi ona: 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy zatrudnieniu co najmniej 6 miesięcy oraz 3 miesiące przy zatrudnieniu co najmniej 3 lata. Przy umowie na okres próbny obowiązują odrębne, krótsze terminy.

Błędna data w wypowiedzeniu złożonym przez pracownika

Wskazanie w wypowiedzeniu zbyt krótkiego okresu wypowiedzenia albo zbyt wczesnej daty rozwiązania umowy nie musi oznaczać, że wypowiedzenie jest nieważne. Co do zasady umowa rozwiązuje się z upływem prawidłowego, wymaganego okresu wypowiedzenia. Dla bezpieczeństwa warto jednak nie zostawiać tej kwestii bez wyjaśnienia.

Najrozsądniejsze rozwiązanie to złożenie pracodawcy krótkiego pisma uzupełniającego. Można w nim wskazać, że wypowiedzenie zostało złożone danego dnia, a wskazana w nim data była nieprawidłowa, dlatego strony powinny przyjąć ustawowy termin zakończenia umowy. Pismo warto doręczyć za potwierdzeniem odbioru albo wysłać w sposób pozwalający wykazać datę doręczenia.

Jeżeli pracodawca twierdzi, że wcześniejsze pismo nie było wypowiedzeniem albo że go nie otrzymał, pracownik powinien ocenić, czy ma dowody doręczenia. Gdy ich nie ma, praktycznie bezpieczniejsze bywa ponowne złożenie jednoznacznego wypowiedzenia, choć może to przesunąć datę zakończenia stosunku pracy.

Czy trzeba składać kolejne wypowiedzenie?

Nie zawsze. Jeżeli pismo z 10 czerwca było jednoznacznym wypowiedzeniem umowy o pracę i zostało doręczone pracodawcy, nie ma potrzeby składać kolejnego wypowiedzenia tylko dlatego, że pracodawca nie zaakceptował wcześniejszego porozumienia. Pracodawca nie może odrzucić wypowiedzenia pracownika tak, jak może odrzucić propozycję porozumienia stron.

Kolejne wypowiedzenie może być jednak potrzebne wtedy, gdy wcześniejsze pismo było niejasne, zawierało wyłącznie prośbę o porozumienie albo pracownik nie potrafi wykazać, że pracodawca je otrzymał. W takiej sytuacji nowe, krótkie i jednoznaczne wypowiedzenie porządkuje stan faktyczny, ale termin zakończenia umowy będzie liczony od jego doręczenia.

Jeżeli zależy Pani na wcześniejszym odejściu, nadal można próbować zawrzeć z pracodawcą porozumienie już po złożeniu wypowiedzenia. Art. 36 § 6 Kodeksu pracy pozwala stronom po dokonaniu wypowiedzenia ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy, czyli nadal jest to rozwiązanie za wypowiedzeniem, tylko z wcześniej uzgodnioną datą końcową.

Co grozi za odejście przed końcem okresu wypowiedzenia?

Jeżeli pracownik przestanie przychodzić do pracy przed prawidłową datą rozwiązania umowy, bez zgody pracodawcy i bez innej usprawiedliwionej przyczyny, pracodawca może potraktować to jako nieusprawiedliwioną nieobecność. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, a także do sporu o odszkodowanie, jeżeli pracodawca wykaże szkodę.

Dlatego przy sporze o datę rozwiązania umowy nie warto po prostu odejść z pracy w dacie, którą pracownik uważa za właściwą, jeżeli istnieje realne ryzyko, że okres wypowiedzenia jeszcze nie upłynął. Bezpieczniej jest uzyskać pisemne potwierdzenie daty zakończenia umowy albo zawrzeć porozumienie skracające okres wypowiedzenia.

Przekazanie kontaktów klientów po odejściu z pracy

Kontakty klientów, baza klientów, historia rozmów, ustalenia handlowe czy dane zapisane w firmowym CRM co do zasady są informacjami związanymi z działalnością pracodawcy. Jeżeli powstały lub były wykorzystywane w ramach obowiązków pracowniczych, pracownik powinien przekazać je pracodawcy albo osobie przez niego wyraźnie upoważnionej.

Najlepiej zrobić to w uporządkowany sposób: przygotować zestawienie spraw, przekazać dostęp do firmowych narzędzi, opisać status kontaktów i sporządzić krótki protokół zdawczo-odbiorczy. Jeżeli dane obejmują dane osobowe klientów, trzeba działać wyłącznie w ramach poleceń pracodawcy i firmowych procedur, a nie przesyłać ich na prywatne adresy e-mail lub komunikatory.

Nie należy zabierać kopii bazy klientów dla siebie ani przekazywać jej nowemu pracodawcy. Takie działanie może naruszać obowiązki pracownicze, zasady ochrony danych osobowych oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, jeżeli dane mają wartość gospodarczą i pracodawca chronił je przed ujawnieniem.

FAQ

Czy pracodawca może odmówić rozwiązania umowy za porozumieniem stron?

Tak. Porozumienie stron wymaga zgodnej woli obu stron. Jeżeli pracodawca nie zgadza się na proponowaną datę albo w ogóle nie chce zawrzeć porozumienia, umowa nie rozwiązuje się na tej podstawie.

Czy wypowiedzenie pracownika wymaga akceptacji pracodawcy?

Nie. Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem pracownika. Pracodawca nie musi go zaakceptować, ale pracownik powinien zadbać o dowód doręczenia wypowiedzenia.

Czy miesięczny okres wypowiedzenia to zawsze 30 dni?

Nie. Miesięczny okres wypowiedzenia kończy się ostatniego dnia miesiąca. Jeżeli wypowiedzenie doręczono w czerwcu, miesięczny okres wypowiedzenia zasadniczo kończy się 31 lipca.

Co zrobić, gdy w wypowiedzeniu wpisano za wczesną datę końca pracy?

Najlepiej złożyć pismo uzupełniające i wskazać prawidłową datę wynikającą z Kodeksu pracy. Sama błędna data zwykle nie powoduje nieważności wypowiedzenia, ale może wywołać spór z pracodawcą.

Czy brak odpowiedzi pracodawcy na wypowiedzenie ma znaczenie?

Jeżeli wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone, brak odpowiedzi nie blokuje jego skutków. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy można wykazać, że pracodawca mógł zapoznać się z treścią pisma.

Czy po złożeniu wypowiedzenia można ustalić wcześniejszy koniec umowy?

Tak. Po dokonaniu wypowiedzenia strony mogą uzgodnić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Warto zrobić to pisemnie, aby nie było wątpliwości co do daty zakończenia stosunku pracy.

Czy pracownik musi przekazać kontakty klientów?

Tak, jeżeli są to kontakty zgromadzone w ramach pracy i należą do zasobów pracodawcy. Należy przekazać je pracodawcy albo osobie przez niego upoważnionej, najlepiej z potwierdzeniem zakresu przekazanych danych.

Podsumowanie

W opisanej sytuacji kluczowe jest rozróżnienie propozycji porozumienia stron od wypowiedzenia. Jeżeli pismo z 31 maja było wyłącznie propozycją porozumienia, a pracodawca jej nie przyjął, okres wypowiedzenia nie rozpoczął się od tej daty. Jeżeli dopiero pismo z 10 czerwca było wypowiedzeniem, przy miesięcznym okresie wypowiedzenia stosunek pracy kończy się co do zasady 31 lipca.

Przed odejściem warto uporządkować dokumenty, potwierdzić datę rozwiązania umowy i przekazać kontakty klientów zgodnie z poleceniami pracodawcy. Jeżeli spór dotyczy skuteczności pisma, decydujące może być doręczenie wypowiedzenia oraz dokładna treść oświadczenia złożonego pracodawcy.

Źródła

• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – w szczególności art. 30, art. 36, art. 49 i art. 100.
• Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – w szczególności art. 11 dotyczący tajemnicy przedsiębiorstwa.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, czyli RODO – zasady przetwarzania danych osobowych w ramach upoważnienia administratora.