Zatrudnienie 15-latki jako korepetytorki, co mówi prawo?

Kiedy możliwe jest zatrudnienie osoby poniżej 16. roku życia?

Wskazała Pani na możliwość zatrudnienia uczennicy na podstawie umowy-zlecenia. Nie chodzi więc o stosunek pracy. Mimo to musi Pani spełnić warunki wynikające z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (K.p.). W tej regulacji znajduje się dział dziewiąty dotyczący zatrudnienia młodocianych.

Zgoda rodziców to nie wszystko – co musisz przygotować?

Osoba, która ma ukończone 15 lat, a nie ukończyła jeszcze lat 18, pozostaje pod władzą rodzicielską. Zgodnie z art. 92 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.): Dziecko pozostaje aż do pełnoletności pod władzą rodzicielską. Dlatego też pierwszą formalnością, którą trzeba dokonać przy zatrudnieniu takiej osoby, jest zgoda jej przedstawicieli ustawowych, tj. rodziców, na zatrudnienie, czyli na zawarcie umowy.

W jakich branżach można zatrudnić 15-latkę?

Wykonywanie pracy lub podejmowanie innych zajęć zarobkowych przez dzieci do 16. roku życia może odbywać się jedynie w okolicznościach ściśle wskazanych w Kodeksie pracy. Decydujące znaczenie będzie miał tu charakter prowadzonej działalności. Dla osób do 16 roku życia praca, w tym także na podstawie umowy cywilnoprawnej, jest możliwa, ale po zaistnieniu łącznie trzech przesłanek. Zgodnie z zapisem w art. 304⁵ K.p. małoletni, który nie ukończył 16 roku życia, może zostać zatrudniony przez podmiot prowadzący działalność:

• kulturalną,
• artystyczną,
• sportową,
• reklamową. 

Zezwolenie inspektora pracy – obowiązkowy krok

Dodatkowo, przed zatrudnieniem małoletniego należy uzyskać zgodę prawnego opiekuna dziecka oraz zezwolenie na zatrudnienie wydane przez inspektora pracy. Istotna jest tu treść § 3 i § 4 omawianego art. 304⁵:

§ 3. Właściwy inspektor pracy odmawia wydania zezwolenia, jeżeli wykonywanie pracy lub innych zajęć zarobkowych w zakresie przewidzianym w § 1:

1) powoduje zagrożenie dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego dziecka;

2) zagraża wypełnianiu obowiązku szkolnego przez dziecko.

§ 4. Podmiot, o którym mowa w § 1, dołącza do wniosku o wydanie zezwolenia:

1) pisemną zgodę przedstawiciela ustawowego lub opiekuna dziecka na wykonywanie przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

2) opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej dotyczącą braku przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

3) orzeczenie lekarza stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania przez dziecko pracy lub innych zajęć zarobkowych;

4) jeżeli dziecko podlega obowiązkowi szkolnemu – opinię dyrektora szkoły, do której dziecko uczęszcza, dotyczącą możliwości wypełniania przez dziecko tego obowiązku w czasie wykonywania przez nie pracy lub innych zajęć zarobkowych.

Czy młodociany zleceniobiorca podlega ZUS? Jak wygląda wynagrodzenie?

Skoro osoba, która ma być zatrudniona, jest uczennicą, to z tytuły umowy cywilnoprawnej nie będzie podlegać ubezpieczeniom społecznym ani zdrowotnemu. Jeżeli jednak nie posiadałaby statusu ucznia, wtedy z tytułu umowy-zlecenia będzie podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i zdrowotnemu, a dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu. Odnośnie kwestii rozliczenia – stosujemy tutaj ulgę dla osób do 26 roku życia, czyli dokładnie tak samo jak w przypadku zatrudnienia studenta.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy - Dz.U. 1974 nr 24 poz. 141
2. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59