Podstawa prawna sytuacji
Podstawę prawną niniejszej analizy stanowią przepisy Kodeksu cywilnego, dalej jako k.c., oraz Kodeksu postępowania cywilnego, dalej jako k.p.c.
Brak służebności lub innego prawa do lokalu
Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby nieruchomość była obciążona służebnością osobistą lub innym prawem dożywotniego zamieszkiwania na rzecz teściowej. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ ewentualne prawo teściowej do zamieszkiwania w nieruchomości zależałoby wówczas wyłącznie od woli właściciela. Jeżeli w akcie notarialnym ani w księdze wieczystej nie ma zapisów przyznających jej takie uprawnienie, nie można uznać, że posiada ona szczególne prawo do dalszego zamieszkiwania w domu.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Prawo właściciela do dysponowania nieruchomością
Zgodnie z art. 140 k.c. właściciel nieruchomości może, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa oraz nią rozporządzać. Oznacza to, że właściciel ma prawo decydować, kto zamieszkuje w jego domu, o ile nie narusza to obowiązujących przepisów.
Użyczenie lokalu i jego zakończenie
W opisanej sytuacji zamieszkiwanie teściowej w domu można kwalifikować jako użyczenie. Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej, a jeżeli poczynił inne wydatki lub nakłady, stosuje się odpowiednio przepisy o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.
Zgodnie z art. 715 k.c., jeżeli umowa użyczenia została zawarta na czas nieoznaczony, użyczenie kończy się, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym mógł ten użytek uczynić. W takiej sytuacji właściciel ma prawo wypowiedzieć użyczenie, wezwać teściową do opuszczenia lokalu, a w razie braku reakcji skierować sprawę do sądu w celu przeprowadzenia eksmisji.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Droga sądowa w razie braku porozumienia
Jeżeli wezwanie do dobrowolnego opuszczenia nieruchomości nie przyniesie skutku, możliwe jest wystąpienie na drogę sądową z powództwem o eksmisję. Sąd każdorazowo bada sytuację osobistą i majątkową osoby zajmującej lokal, w tym jej wiek i stan zdrowia, co może mieć wpływ na przebieg postępowania.
Podsumowanie
Właściciel nieruchomości nie ma automatycznego obowiązku prawnego utrzymywania teściowej w swoim domu, jeżeli nie przysługuje jej służebność ani inne prawo do lokalu. Jej zamieszkiwanie można traktować jako użyczenie, które może zostać wypowiedziane. Należy jednak liczyć się z koniecznością przeprowadzenia formalnej procedury, a w razie sporu także postępowania sądowego. Każdy przypadek warto oceniać indywidualnie, z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego.
Przykłady
Przykład 1
Wdowiec mieszka z teściową w swoim domu, który odziedziczył po żonie. W księdze wieczystej brak jest wpisów o służebności. Po wypowiedzeniu użyczenia i bezskutecznym wezwaniu do wyprowadzki kieruje sprawę do sądu.
Przykład 2
Właściciel domu pozwala teściowej zamieszkać po śmierci córki, jednak po kilku latach chce sprzedać nieruchomość. Brak umowy dożywocia pozwala mu zakończyć użyczenie.
Przykład 3
Teściowa zamieszkuje dom zięcia, ale posiada dorosłe dzieci. Sąd w sprawie o eksmisję bada, czy przysługuje jej prawo do lokalu socjalnego.
Oferta porad prawnych
Świadczymy porady prawne z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego oraz spraw mieszkaniowych, w tym analizę sytuacji własnościowych i przygotowanie pism. Pomagamy również w doborze najlepszego rozwiązania i ocenie ryzyk prawnych w indywidualnych sprawach.
.jpg)
.jpg "Ustanowienie rodziny zastępczej dla rodzeństwa")
.jpg "Czy depresja rodzica może wpłynąć na władzę rodzicielską, analiza sytuacji matki małego dziecka")
