.
Udzieliliśmy ponad 139,9 tys. porad prawnych i mamy 15 605 opinii Klientów
Lato-2026
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »
Lato-2026

Ustanowienie rodziny zastępczej dla rodzeństwa

• Data publikacji: 07-01-2026 • Autor: Adwokat Katarzyna Bereda

Jestem pełnoletnią siostrą małoletniego chłopca. Od dłuższego czasu obserwuję, że nasi rodzice nie sprawują nad nim właściwej opieki i dochodzi do poważnych zaniedbań wychowawczych. Sytuacja ta budzi mój niepokój, ponieważ uważam, że dobro mojego brata jest zagrożone. Chciałabym uregulować jego sytuację prawną i zastanawiam się, czy mogę zostać dla niego rodziną zastępczą oraz jakie kroki powinnam w tym celu podjąć.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Ustanowienie rodziny zastępczej dla rodzeństwa

Możliwość ustanowienia rodziny zastępczej spokrewnionej

Istnieje możliwość ubiegania się o ustanowienie siostry jako rodziny zastępczej spokrewnionej dla małoletniego brata. W tym celu należy jak najszybciej złożyć stosowny wniosek do sądu rodzinnego. Równocześnie zasadne jest powiadomienie policji lub prokuratury o możliwości popełnienia przez rodziców przestępstwa, jeżeli ich zachowanie nosi znamiona poważnych zaniedbań lub narażania dziecka na szkodę.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Władza rodzicielska i dobro dziecka

Zgodnie z treścią art. 95 § 1 k.r.o. „Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw”. Rodzice powinni wykonywać władzę rodzicielską w taki sposób, aby wszystkie ich działania odpowiadały interesowi dziecka.

Art. 95 § 3 k.r.o. wskazuje, że władza rodzicielska powinna być wykonywana zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym. W doktrynie podkreśla się, że właściwie rozumiany interes dziecka jest zawsze zbieżny z interesem ogólnospołecznym. Zasada dobra dziecka zaliczana jest do kategorii klauzul generalnych (por. J. Ignatowicz, M. Nazar, Prawo rodzinne, Warszawa 2016, s. 525; Szer, Prawo rodzinne, s. 263).

Reakcja sądu w przypadku zagrożenia dobra dziecka

Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy może wydać odpowiednie zarządzenia. Zgodnie z art. 109 § 1 i § 2 pkt 5 k.r.o., sąd może w szczególności zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a także powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej osobie bliskiej dziecku.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Wniosek do sądu i dalsze działania

W celu uregulowania sytuacji prawnej dziecka należy złożyć do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka, do wydziału rodzinnego, wniosek o ustanowienie rodziny zastępczej spokrewnionej. We wniosku konieczne jest wykazanie zaniedbań zarówno ze strony matki, jak i ojca. W praktyce sądy często przychylają się do takich wniosków, jeżeli istnieje bliska rodzina zdolna do sprawowania opieki nad małoletnim.

Podsumowanie

Siostra małoletniego dziecka może ubiegać się o ustanowienie jej rodziną zastępczą spokrewnioną. Kluczowe znaczenie ma wykazanie, że dobro dziecka jest zagrożone z powodu niewłaściwego wykonywania władzy rodzicielskiej przez rodziców. Wniosek należy złożyć do sądu rodzinnego, a w uzasadnionych przypadkach warto także powiadomić organy ścigania. Sąd w pierwszej kolejności bierze pod uwagę interes dziecka i możliwość zapewnienia mu opieki przez najbliższą rodzinę.

Przykłady

Przykład 1
Starsza siostra zauważa, że rodzice nadużywają alkoholu i pozostawiają małoletnie dziecko bez opieki. Składa wniosek do sądu o ustanowienie jej rodziną zastępczą, dołączając dowody zaniedbań.

 

Przykład 2
Brat małoletniego dziecka przejmuje faktyczną opiekę nad rodzeństwem po wyjeździe rodziców za granicę. Aby uregulować sytuację prawną, występuje do sądu o ustanowienie rodziny zastępczej spokrewnionej.

 

Przykład 3
Ciotka dziecka informuje sąd o przemocy domowej stosowanej przez rodziców. W toku postępowania sąd decyduje o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej prowadzonej przez członka rodziny.

Oferta porad prawnych

Świadczymy porady prawne z zakresu prawa rodzinnego, w szczególności dotyczące władzy rodzicielskiej, pieczy zastępczej oraz ochrony dobra dziecka. Pomagamy w przygotowaniu wniosków do sądu i ocenie możliwych rozwiązań prawnych w indywidualnych sprawach.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59

 

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

O autorze: Adwokat Katarzyna Bereda

Adwokat, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego – pracę magisterską napisała z prawa pracy. Podczas studiów odbyła liczne praktyki, zarówno w sądach, jak i w kancelariach adwokackich. Aplikację adwokacką rozpoczęła w 2015 roku. W marcu 2018 roku przystąpiła do egzaminu zawodowego, uzyskując jeden z najlepszych wyników w izbie zielonogórskiej i w konsekwencji kończąc aplikację adwokacką z wyróżnieniem. Specjalizuje się w prawie rodzinnym, cywilnym, zobowiązaniach, prawie spadkowym, prawie gospodarczym i spółkach prawa handlowego.


.

»Podobne materiały

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem.

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

porady spadkowe

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl

Paragraf jako alternatywne logo serwisu