Rozdzielenie udziałów w nieruchomości nabytej wspólnie przez małżonków

Wspólność majątkowa małżeńska

Uprzejmie informuję, że podstawą prawną do udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie jest ustawa z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359). Art. 31 „Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków”. Nadto na podstawie § 2 „Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1230, 1429, 1672 i 1941)”.

Warto w kontekście Pana zapytania wskazać na to, że zgodnie z art. 33 K.r.io. „Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3)prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom

4)przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”.

Istotny z punktu widzenia Pana zapytania jest przepis art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że „W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku”. Do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o rozwód lub też wydania wcześniejszego rozstrzygnięcia o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej (tu prawomocne rozstrzygnięcie) cały czas istnieje wspólność majątkowa małżeńska.

Zawarcie intercyzy, a następnie rezygnacja z rozdzielności majątkowej

Zatem jeżeli zawrze Pan związek małżeński, to z mocy ustawy będą mieć Państwo wspólność ustawową małżeńską. Ewentualnie ustalenie tzw. nierównych udziałów może odbyć się w formie umowy majątkowej małżeńskiej. Jeżeli nie zawrzecie Państwo tej umowy, to w przypadku ewentualnego zakończenia małżeństwa (czego nie życzę) mógłby Pan wnosić o zwrot nakładów poniesionych na nieruchomość (konieczność ich udokumentowania).

To, co proponuję zrobić, to zawrzeć umowę majątkową małżeńską (intercyzę), zakupić nieruchomość zgodnie z wkładem i przenieść to na wysokość udziałów, a następnie zrezygnować z rozdzielności majątkowej małżeńskiej i ustanowić wspólność majątkową małżeńską. Uprzejmie wskazuję, że umowy majątkowe małżeńskie sporządza się w formie aktu notarialnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59