Prawa autorskie a małżeńska wspólność majątkowa, co da się włączyć do majątku wspólnego i jak to zrobić

Majątkowe prawa autorskie a wspólność majątkowa małżeńska

Zgodnie z przepisami, majątkowe prawa autorskie co do zasady stanowią majątek osobisty twórcy, nawet jeśli utwór powstał w trakcie trwania małżeństwa. Jeśli natomiast prawa te zostały wcześniej przekazane drugiej osobie, np. narzeczonej, wówczas po ślubie pozostaną one jej własnością osobistą jako nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej. Samo zawarcie małżeństwa nie powoduje więc automatycznego przejścia praw autorskich do majątku wspólnego. Dochody z eksploatacji gry – np. ze sprzedaży czy licencji – wchodzą natomiast do majątku wspólnego.

Umowa rozszerzająca wspólność majątkową

Najbezpieczniejszym i najprostszym sposobem włączenia praw autorskich do majątku wspólnego jest zawarcie po ślubie umowy majątkowej małżeńskiej rozszerzającej wspólność. Taka umowa wymaga formy aktu notarialnego (art. 47 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dzięki niej prawa autorskie staną się współwłasnością obojga małżonków. Czynność ta nie rodzi skutków podatkowych – nie jest traktowana jako sprzedaż ani darowizna, więc nie powoduje obowiązku zapłaty PIT, PCC ani VAT.

NSA w wyroku z 2 kwietnia 2019 r. (II FSK 822/17) potwierdził, że umowa rozszerzająca wspólność ma charakter organizacyjny i nie jest uznawana za nabycie w rozumieniu przepisów o PIT ani za darowiznę w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jest to więc rozwiązanie całkowicie neutralne podatkowo.

Alternatywa: darowizna praw autorskich po ślubie

Drugą możliwością jest umowa darowizny praw autorskich na rzecz małżonka po ślubie. Umowa taka musi być zawarta na piśmie (art. 53 ustawy o prawie autorskim). Darowizna między małżonkami korzysta ze zwolnienia podatkowego (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn), pod warunkiem zgłoszenia jej do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy lub zawarcia aktu notarialnego. Również ta czynność jest neutralna na gruncie PIT i VAT.

Dlaczego nie warto przekazywać praw przed ślubem

Darowizna dokonana przed ślubem byłaby niekorzystna, ponieważ narzeczeni nie należą do żadnej uprzywilejowanej grupy podatkowej – fiskus uznałby przekazanie praw za darowiznę podlegającą opodatkowaniu nawet do 20%. Z kolei sprzedaż praw za symboliczną kwotę może wzbudzić wątpliwości urzędu skarbowego co do wartości transakcji i spowodować doszacowanie podatku. Z tego powodu najlepiej dokonać przeniesienia praw już po ślubie – poprzez umowę majątkową małżeńską lub darowiznę między małżonkami.

Rekomendacja

Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zawarcie po ślubie umowy rozszerzającej wspólność majątkową w formie aktu notarialnego, obejmującej prawa autorskie do gry. To rozwiązanie jest całkowicie bezpieczne podatkowo i skuteczne prawnie. Alternatywnie można zastosować darowiznę po ślubie – również zwolnioną z podatku, o ile zostanie zgłoszona do urzędu skarbowego.