
Opieka nad ojcem, który nie jest biologicznym rodzicem, a obowiązki rodzeństwa• Data publikacji: 07-09-2025 • Autor: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska |
|
Od wielu lat wiem, że mężczyzna, którego przez całe życie uważałam za ojca, w rzeczywistości nie jest moim biologicznym ojcem. Moja mama zmarła kilka lat temu, a ja zostałam sama z obowiązkiem opieki nad nim. Mam troje rodzeństwa, które jest jego biologicznymi dziećmi, jednak nie angażują się w pomoc. Z biegiem czasu czuję się coraz bardziej obciążona psychicznie, a opieka stała się ponad moje siły. Zastanawiam się, jakie mam możliwości prawne i co mogę zrobić w tej sytuacji. |
|
Czy mam obowiązek opieki nad tym mężczyznąJeżeli nie jestem biologicznym dzieckiem ojca ani nie zostałam przez niego przysposobiona (adoptowana), nie ciąży na mnie obowiązek alimentacyjny ani opiekuńczy wobec niego, nawet jeśli przez lata żyliśmy jak rodzina. Podstawa prawna: art. 128 i 129 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – obowiązek alimentacyjny dotyczy krewnych w linii prostej (dziecko–rodzic), ale tylko biologicznych lub adoptowanych. Wniosek: moja opieka nad nim jest dobrowolna, nie obowiązkowa. Mogę ją zakończyć. Jednocześnie trzeba pamiętać o art. 210 Kodeksu karnego, który penalizuje porzucenie osoby nieporadnej, jeśli nie zostanie jej zapewniona inna forma opieki. Sąd Najwyższy w wyroku z 4 czerwca 2001 r. (V KKN 94/99) wskazał, że „porzucenie” oznacza pozostawienie osoby nieporadnej własnemu losowi, bez zapewnienia jej wsparcia. Co zrobić, jeśli nie chcę dalej sprawować opiekiWniosek do sądu o opiekuna lub kuratoraJeśli ojciec nie radzi sobie samodzielnie, można złożyć do sądu wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe lub o ustanowienie dla niego opiekuna prawnego. Właściwy będzie sąd rejonowy według miejsca zamieszkania ojca. Zgłoszenie do MOPS lub GOPSMogę poinformować MOPS o sytuacji, wskazując, że nie jestem biologicznym dzieckiem. Ośrodek ma obowiązek przeprowadzić wywiad środowiskowy i ocenić potrzeby seniora. Może też skierować go do Domu Pomocy Społecznej, a koszty obciążać gminę lub jego biologiczne dzieci. Co jeśli ojciec nie wyraża zgody na dom opiekiZgodnie z ustawą o pomocy społecznej, umieszczenie w Domu Pomocy Społecznej wymaga zgody osoby starszej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy sąd ubezwłasnowolni ją częściowo lub całkowicie. Jeżeli zachowanie ojca zagraża jemu samemu lub otoczeniu, mogę zawiadomić MOPS, policję lub lekarza. W razie stwierdzenia zaburzeń psychicznych można wystąpić do sądu o ubezwłasnowolnienie, a wniosek może też zostać wszczęty przez prokuratora. Jak wymusić zaangażowanie biologicznego rodzeństwaW przypadku umieszczenia ojca w DPS, a jego dochody okażą się niewystarczające, to biologiczne dzieci mogą być zobowiązane do ponoszenia części kosztów. Jako nie-biologiczne dziecko nie odpowiadam za te wydatki. Mogę jednak przekazać MOPS dane rodzeństwa i domagać się ich zaangażowania. Dodatkowe wsparcieJeśli czuję, że psychicznie nie daję rady, warto zwrócić się do psychologa lub poradni zdrowia psychicznego. W wielu gminach działają asystenci rodziny i opiekunowie socjalni, którzy mogą wspierać w sprawach organizacyjnych i formalnych. PodsumowanieNie mam prawnego obowiązku opieki nad ojcem, skoro nie jestem jego biologicznym ani adoptowanym dzieckiem. Powinnam jednak zadbać o zapewnienie mu opieki w innej formie, aby uniknąć zarzutu porzucenia. Najlepszym rozwiązaniem może być zgłoszenie sytuacji do MOPS i wystąpienie do sądu o ustanowienie opiekuna lub o ubezwłasnowolnienie. Biologiczne dzieci mają obowiązek finansowy i opiekuńczy wobec swojego ojca i można ich do tego zobowiązać. PrzykładyPrzykład 1
Przykład 2
Przykład 3 Oferta porad prawnychJeżeli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy prawnej, możesz skorzystać z profesjonalnych porad. Pomagamy w przygotowaniu wniosków do sądu i MOPS oraz w wyjaśnianiu obowiązków rodzinnych. Źródła:1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę, wypełniając formularz poniżej ▼▼▼. Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
O autorze: Radca prawny Paulina Olejniczak-Suchodolska Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Ukończyła aplikację radcowską przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała współpracując z kancelariami prawnymi. Specjalizuje się głównie w prawie gospodarczym, prawie pracy, prawie zamówień publicznych, a także w prawie konsumenckim i prawie administracyjnym. Obecnie prowadzi własną kancelarię radcowską oraz obsługuje spółki i instytucje państwowe. |
|
Zapytaj prawnika
Najnowsze pytania w dziale