Podstawa prawna
Kluczowe znaczenie ma art. 411 pkt 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nie można żądać zwrotu świadczenia:
„jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej”.
Dobrowolne świadczenie
Jeśli ktoś spłacał raty kredytu hipotecznego należącego do partnera, ale robił to dobrowolnie i bez wyraźnego zastrzeżenia zwrotu, wówczas roszczenie o odzyskanie środków co do zasady nie przysługuje. Takie działanie traktowane jest jako pomoc w realizacji zobowiązania drugiej osoby wobec banku. W związku partnerskim nie obowiązują regulacje znane z małżeństwa, które umożliwiają rozliczenia przy podziale majątku.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Darowizna a obowiązki podatkowe
Wielokrotne, długotrwałe spłacanie rat kredytu cudzej nieruchomości może być uznane za darowiznę w rozumieniu art. 888 k.c. W takim przypadku partnerka powinna była uiścić podatek od darowizn, o ile przekroczona została kwota wolna od opodatkowania. Niewywiązanie się z tego obowiązku grozi konsekwencjami skarbowymi, w tym możliwością wszczęcia postępowania karno-skarbowego. Może to stanowić pewien argument do rozmów polubownych, jednak należy zachować ostrożność i unikać działań, które mogłyby zostać potraktowane jako szantaż.
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Możliwe wyjątki
Istnieją sytuacje, w których można próbować dochodzić zwrotu środków. Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy:
-
istnieją dowody, że strony umówiły się na rozliczenie, np. wiadomości SMS, e-maile czy umowa pisemna,
-
wpłaty znacznie przekraczały zwyczajowe koszty wspólnego życia i miały charakter inwestycji,
-
można wykazać nadużycie zaufania lub bezpodstawne wzbogacenie, na podstawie art. 405 i 410 k.c.
Sprawy tego rodzaju są jednak trudne, kosztowne i obarczone dużym ryzykiem przegranej.
Podsumowanie
Możliwość odzyskania pieniędzy w opisanej sytuacji jest bardzo ograniczona. Jeśli wpłaty były dokonywane dobrowolnie i bez zastrzeżenia zwrotu, traktowane są jako świadczenia w interesie partnerki. Można próbować podjąć negocjacje, wskazując na obowiązki podatkowe z tytułu darowizny, ale nie daje to realnych podstaw do dochodzenia roszczeń przed sądem. Najczęściej takie sprawy kończą się brakiem formalnych rozliczeń, chyba że istnieją wyraźne dowody na inne ustalenia między stronami.
Przykłady
Przykład 1
Pan Adam przez kilka lat spłacał kredyt swojej partnerki, ale oboje uzgodnili w mailach, że w razie rozstania rozliczą się po połowie. Dzięki zachowanym dowodom Adam mógł dochodzić części wpłat w sądzie.
Przykład 2
Pani Monika przez 10 lat opłacała z partnerem wspólne rachunki, w tym raty kredytu. Nie zawarli żadnej umowy i nie zachowali żadnych ustaleń pisemnych. Po rozstaniu nie miała podstaw, by dochodzić zwrotu.
Przykład 3
Pan Michał regularnie przelewał wysokie kwoty na kredyt mieszkania partnerki. Po latach okazało się, że suma przekroczyła próg podatku od darowizn. Partnerka została wezwana przez urząd skarbowy do zapłaty podatku wraz z odsetkami.
Oferta porad prawnych
Jeżeli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w ocenie swoich szans lub przygotowaniu strategii prawnej, zapraszam do kontaktu. Profesjonalna porada prawna pozwoli uniknąć błędów i lepiej zabezpieczyć swoje interesy.