Rozstanie bez ślubu, spór o pieniądze, jakie prawa ma partnerka po zakończeniu nieformalnego związku?

Brak wspólności majątkowej – podstawowy problem związków nieformalnych

W przypadku związków pozamałżeńskich niestety nie mają zastosowania przepisy regulujące kwestie majątku zgromadzonego przez partnerów w trakcie trwania relacji. Dla porównania, w przypadku małżonków zastosowanie ma art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą natomiast do majątku osobistego każdego z małżonków.

Co jest moje, co twoje – jak ustala się własność rzeczy w konkubinacie

Zatem w Pani sytuacji wszystko to, co strony nabyły w czasie trwania związku za własne środki, stanowi ich majątek osobisty. Przykładowo, jeżeli to Pani kupiła samochód, którym wspólnie Państwo jeździliście, to samochód ten stanowi wyłącznie Pani własność. Natomiast w sytuacji, gdyby samochód został nabyty wspólnie, np. Pani pokryła połowę ceny, a partner drugą połowę, wówczas samochód stanowiłby współwłasność stron w udziałach po 1/2.

Pieniądze przesyłane przez partnera – darowizna, utrzymanie czy dług?

Odnosząc się do kwestii pieniędzy przesyłanych Pani przez partnera, warto przeanalizować, czy dysponuje Pani jakimkolwiek dokumentem potwierdzającym, że środki te były przekazywane na Pani utrzymanie. Takim dowodem mogą być wiadomości e-mail, SMS lub inne wiadomości przesyłane za pomocą komunikatorów internetowych. W ostateczności, jeżeli takich dokumentów nie ma, możliwe jest powołanie świadków, którzy potwierdziliby, że pieniądze te były przekazywane Pani na własne potrzeby. W przypadku braku zarówno dokumentów, jak i świadków, przy ewentualnym dochodzeniu przez byłego partnera zwrotu tych środków może pojawić się dla Pani trudność dowodowa w wykazaniu, że pieniądze te należą się Pani.

Czy były partner może żądać zwrotu kosztów mieszkania i samochodu?

W zakresie opłat związanych z mieszkaniem należy wskazać, że ich zwrot się nie należy. Skoro były partner przebywał za granicą, a Pani zamieszkiwała w lokalu, oczywiste jest, że musiała Pani ponosić koszty jego utrzymania. Dobrze byłoby, aby dysponowała Pani dokumentami potwierdzającymi wysokość kosztów związanych z utrzymaniem tej nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do korzystania z samochodu należącego do partnera oraz zamieszkiwania w jego lokalu, powinna Pani powołać się na fakt, że w czasie trwania związku partnerskiego były partner nie zobowiązywał Pani do ponoszenia opłat ani za mieszkanie, ani za samochód. Dochodzenie takich roszczeń dopiero obecnie może świadczyć o nadużyciu przysługujących mu praw. Warto wskazać, że w czasie trwania związku pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy użyczenia. Zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.

Rzeczy osobiste w mieszkaniu byłego partnera – jak je odzyskać zgodnie z prawem

Jeżeli chodzi o odbiór rzeczy pozostawionych w mieszkaniu byłego partnera, w pierwszej kolejności powinna Pani skierować do niego pisemne wezwanie do wydania rzeczy, ze szczegółowym wskazaniem przedmiotów, których dotyczy żądanie. Zgodnie z art. 222 § 1 Kodeksu cywilnego właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. W zakresie przedawnienia zastosowanie mają przepisy ogólne, a zatem roszczenie to przedawnia się po upływie 6 lat od dnia, w którym rzeczy zostały pozostawione w nieruchomości byłego partnera. Koniec terminu przedawnienia przypada na 31 grudnia danego roku. W przypadku braku reakcji byłego partnera na wezwanie do wydania rzeczy, przysługiwać będzie Pani prawo wniesienia pozwu do sądu powszechnego.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59
2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93