Wydziedziczenie a koszty pogrzebu, czy osoba pominięta w spadku może pobrać zasiłek i świadczenia po zmarłym?

Podstawy prawne testamentu

Zgodnie z art. 941 i 942 kodeksu cywilnego:
„Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament. Testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy.”

Oznacza to, że testament jest jednostronną czynnością prawną i obejmuje jedynie majątek należący do testatora. Skoro babcia powołała Panią do całego spadku, majątek przypada Pani.

Przesłanki wydziedziczenia

Wydziedziczenie wymaga spełnienia przesłanek wskazanych w art. 1008 kc:
„Spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie), jeżeli uprawniony do zachowku:

1. wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;

2. dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;

3. uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.”

Dodatkowo art. 1009 kc wskazuje, że przyczyna wydziedziczenia musi wynikać z treści testamentu.
Ponieważ w testamencie przyczyna wydziedziczenia została wskazana, mama nie ma prawa do zachowku.

Wpływ wydziedziczenia na niezrealizowane świadczenie emerytalne

Wydziedziczenie nie pozbawia prawa do otrzymania niezrealizowanego świadczenia emerytalnego – ZUS wypłaca je członkom rodziny, którzy złożą wniosek, niezależnie od tego, czy dziedziczą spadek.

Jednak pobrane świadczenie emerytalne wchodzi do masy spadkowej, więc jako jedyna spadkobierczyni może Pani:

• wezwać mamę do zwrotu otrzymanych środków,

• sama złożyć wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia jako spadkobierca testamentowy, wskazując, że mama została wydziedziczona.

Zasiłek pogrzebowy z ZUS

Zasiłek pogrzebowy nie zależy od dziedziczenia. Przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Jeśli mama złożyła wniosek – otrzyma świadczenie.

Środki zgromadzone na koncie bankowym

Środki na koncie zmarłej wchodzą w skład masy spadkowej. Bank powinien wypłacić je spadkobiercy.

Jeżeli bank wypłacił je mamie na podstawie dokumentów pogrzebowych lub pełnomocnictwa wygasłego po śmierci, może Pani:

1. Złożyć do banku wniosek o wypłatę środków jako spadkobierca.

2. Jeśli bank odmówi – wezwać mamę do zwrotu środków jako części masy spadkowej.

3. W ostateczności wnieść pozew o zapłatę (różnicy między kwotami pobranymi a rzeczywistymi kosztami pogrzebu).

Mama przed sądem musiałaby wykazać:

• jakie kwoty otrzymała,

• jakie koszty faktycznie poniosła,

• a różnicę zwrócić spadkobiercy.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93