Zasiłek pogrzebowy z ZUS a podatek

Czy zasiłek pogrzebowy z ZUS trzeba opodatkować?

Nie. Zasiłek pogrzebowy wypłacany przez ZUS jest wolny od podatku dochodowego. Wynika to wprost z art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym zwolnione z PIT są odprawy pośmiertne i zasiłki pogrzebowe.

Oznacza to, że osoba, która otrzymała zasiłek pogrzebowy, nie dolicza go do dochodu, nie płaci od niego zaliczki i nie wykazuje tej kwoty w zeznaniu rocznym PIT-36 ani PIT-37. Nie ma też znaczenia, czy świadczenie zostało wypłacone bezpośrednio osobie, która poniosła koszty pogrzebu, czy za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, o ile jest to zasiłek pogrzebowy wypłacany na podstawie przepisów o ubezpieczeniach społecznych.

Aktualnie, dla zgonów od 1 stycznia 2026 r., standardowa kwota zasiłku pogrzebowego wynosi 7000 zł. Dla członków rodziny świadczenie przysługuje zasadniczo w pełnej wysokości, natomiast dla innych osób lub podmiotów, które pokryły koszty pogrzebu, co do zasady do wysokości udokumentowanych kosztów, nie więcej niż do ustawowego limitu. Sama wysokość świadczenia nie zmienia jednak jego podatkowego charakteru: zasiłek pogrzebowy pozostaje zwolniony z PIT.

Czy zasiłek pogrzebowy trzeba zgłosić do urzędu skarbowego?

Nie, samego zasiłku pogrzebowego nie zgłasza się do urzędu skarbowego. Nie jest to spadek, darowizna ani dochód do opodatkowania. ZUS nie wypłaca go jako majątku po zmarłym, lecz jako świadczenie związane z pokryciem kosztów pogrzebu.

Inaczej może być z innymi pieniędzmi po osobie zmarłej. Jeżeli ktoś otrzymuje środki z rachunku bankowego jako spadkobierca, z tytułu działu spadku, dyspozycji wkładem na wypadek śmierci albo innego prawa majątkowego po zmarłym, należy sprawdzić przepisy o podatku od spadków i darowizn.

Zwrot kosztów pogrzebu z rachunku bankowego zmarłego

Osobną kwestią jest wypłata pieniędzy z rachunku bankowego zmarłego na pokrycie kosztów pogrzebu. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego bank jest obowiązany wypłacić z rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej kwotę wydatkowaną na koszty pogrzebu posiadacza rachunku osobie, która przedstawi rachunki potwierdzające poniesione wydatki.

Wypłata z banku nie może przekraczać kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku. Bank nie wypłaca więc dowolnej kwoty z konta zmarłego, tylko zwraca udokumentowane i uzasadnione koszty pogrzebu. Co ważne, kwota wypłacona w tym trybie nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.

W praktyce oznacza to, że jeżeli córka zmarłej osoby zapłaciła za pogrzeb i przedstawiła w banku faktury lub rachunki, bank może zwrócić jej poniesione wydatki ze środków znajdujących się na rachunku zmarłego. Taka wypłata nie jest dziedziczeniem pieniędzy z konta, tylko szczególnym ustawowym zwrotem kosztów pogrzebu.

Czy zwrot kosztów pogrzebu z banku jest opodatkowany?

Co do zasady nie. Skoro kwota wypłacona przez bank na podstawie art. 55 Prawa bankowego nie wchodzi do spadku, nie podlega podatkowi od spadków i darowizn jako nabycie spadku. Nie jest to także typowy przychód w PIT, ponieważ osoba otrzymująca środki odzyskuje wydatki poniesione na pogrzeb, a nie uzyskuje wynagrodzenie albo zapłatę za usługę.

Trzeba jednak zachować dokumenty: rachunki, faktury, potwierdzenia płatności oraz decyzję albo informację o wypłacie zasiłku pogrzebowego. Jeżeli urząd skarbowy, bank albo spadkobiercy będą później pytać o charakter otrzymanych pieniędzy, dokumenty pokażą, że chodziło o zwrot kosztów pogrzebu, a nie o podział majątku po zmarłym.

Ostrożność jest potrzebna wtedy, gdy wypłata z banku nie odpowiada rzeczywiście poniesionym kosztom pogrzebu, została dokonana bez rachunków albo obejmuje środki wypłacone z innego tytułu, na przykład jako spadek, zapis, dyspozycja wkładem na wypadek śmierci lub wypłata dla współposiadacza rachunku. W takich sytuacjach ocena podatkowa zależy od konkretnego stanu faktycznego.

Zasiłek pogrzebowy i środki z konta a podatek od spadków

Zasiłek pogrzebowy z ZUS nie jest spadkiem, a zwrot kosztów pogrzebu z konta zmarłego w trybie art. 55 Prawa bankowego nie wchodzi do spadku. Dlatego w typowej sytuacji opisanej w pytaniu nie trzeba płacić podatku ani od zasiłku pogrzebowego, ani od zwrotu kosztów pogrzebu wypłaconego przez bank na podstawie rachunków.

Podatek od spadków i darowizn może pojawić się dopiero przy nabyciu majątku po zmarłym, na przykład pieniędzy pozostających na rachunku po rozliczeniu kosztów pogrzebu, udziału w nieruchomości, samochodu, papierów wartościowych albo innych praw majątkowych. W 2026 r. kwoty wolne wynoszą: 36 120 zł dla I grupy podatkowej, 27 090 zł dla II grupy podatkowej i 5733 zł dla III grupy podatkowej. Limity liczy się łącznie od tej samej osoby za rok ostatniego nabycia i 5 poprzednich lat.

Najbliższa rodzina, czyli m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, może skorzystać z pełnego zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. Warunkiem jest jednak terminowe zgłoszenie nabycia na formularzu SD-Z2, zasadniczo w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego, chyba że przepisy przewidują wyjątek. W pozostałych przypadkach może być potrzebne zeznanie SD-3.

Jakie dokumenty warto zachować?

W sprawach po pogrzebie najlepiej zachować komplet dokumentów przez okres, w którym mogą pojawić się pytania banku, spadkobierców albo organu podatkowego. W praktyce przydadzą się zwłaszcza:

• decyzja lub informacja o wypłacie zasiłku pogrzebowego z ZUS,
• wniosek Z-12 i potwierdzenie jego złożenia, jeżeli jest dostępne,
• faktury i rachunki za trumnę, urnę, ceremonię, miejsce na cmentarzu, usługę zakładu pogrzebowego, transport i inne koszty pogrzebu,
• potwierdzenia przelewów albo zapłaty gotówką,
• potwierdzenie wypłaty środków przez bank z rachunku zmarłego,
• dokumenty spadkowe, jeżeli po zmarłym dziedziczony jest również inny majątek.

Dokumenty są ważne nie tylko dla podatków. Mogą mieć znaczenie także między spadkobiercami, jeżeli później powstanie spór o to, kto faktycznie poniósł koszty pogrzebu i czy określone wydatki powinny zostać uwzględnione przy rozliczeniach spadkowych.

FAQ

Podsumowanie

Zasiłek pogrzebowy z ZUS jest zwolniony z podatku dochodowego i nie wymaga wykazania w PIT. Nie jest również spadkiem, więc sama jego wypłata nie powoduje obowiązku zgłoszenia do urzędu skarbowego.

Podobnie zwrot kosztów pogrzebu z rachunku bankowego zmarłego, dokonany na podstawie rachunków i w granicach art. 55 Prawa bankowego, nie wchodzi do spadku. Obowiązki podatkowe mogą pojawić się dopiero wtedy, gdy po zmarłym nabywasz inne składniki majątku albo otrzymujesz środki z innego tytułu niż zwrot kosztów pogrzebu.

Źródła

• art. 21 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
• ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przepisy o zasiłku pogrzebowym
• ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, w szczególności art. 4a i art. 9
• Informacja ZUS: jak uzyskać zasiłek pogrzebowy
• Podatki.gov.pl: stawki i limity w podatku od spadków i darowizn