Kupno samochodu w Belgii a VAT – kiedy trzeba rozliczyć podatek w Polsce

Kiedy kupno samochodu w Belgii powoduje VAT w Polsce?

Sam zakup samochodu osobowego w Belgii nie przesądza jeszcze o obowiązku rozliczenia VAT w Polsce. Decydujące znaczenie ma to, czy transakcja stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy przez WNT rozumie się nabycie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, jeżeli w wyniku dokonanej dostawy towary są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę lub na ich rzecz.

W praktyce przy zakupie auta z Belgii najczęściej trzeba rozróżnić trzy sytuacje:

Kupno używanego samochodu od osoby fizycznej w Belgii

Jeżeli kupujesz używany samochód od osoby fizycznej niebędącej podatnikiem VAT i zawierasz zwykłą umowę kupna-sprzedaży, to co do zasady nie dochodzi do WNT, które trzeba rozliczyć w Polsce.

Wynika to z konstrukcji art. 9 ust. 2 ustawy o VAT, który określa, kiedy nabycie uznaje się za WNT. Przepis ten wiąże WNT zasadniczo z dostawą dokonywaną przez podatnika podatku od wartości dodanej oraz z określonym statusem nabywcy. Jeżeli sprzedawcą jest zwykła osoba prywatna działająca poza działalnością gospodarczą, najczęściej ten warunek nie jest spełniony.

To, że samochód wcześniej należał do firmy, nie oznacza jeszcze automatycznie obowiązku VAT po stronie polskiego kupującego. Istotne jest to, kto sprzedaje auto w konkretnej transakcji i w jakim charakterze działa. Jeśli pośrednik rzeczywiście nabył samochód do majątku prywatnego i sprzedaje go jako osoba fizyczna poza działalnością, sama wcześniejsza faktura zakupu wystawiona na niego nie przesądza o WNT.

Kiedy auto z Belgii jest nowym środkiem transportu?

Wyjątkiem jest zakup nowego środka transportu. W takim przypadku VAT w Polsce może powstać nawet wtedy, gdy kupującym jest osoba prywatna.

Zgodnie z art. 2 pkt 10 lit. a ustawy o VAT nowym środkiem transportu jest pojazd lądowy napędzany silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 cm³ lub o mocy większej niż 7,2 kW, jeżeli przejechał nie więcej niż 6000 km lub od momentu dopuszczenia go do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy.

Wystarczy spełnienie jednego z tych warunków. Oznacza to, że samochód może być uznany za nowy środek transportu, nawet jeśli ma już kilka tysięcy kilometrów przebiegu, ale od pierwszej rejestracji nie minęło jeszcze 6 miesięcy.

W takim przypadku zastosowanie mają art. 9 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 103 ust. 3 i 4 ustawy o VAT. Nabywca ma obowiązek obliczyć i wpłacić VAT w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, jeżeli pojazd ma być zarejestrowany w Polsce albo użytkowany na terytorium kraju.

Zakup od pośrednika lub handlarza – co trzeba sprawdzić?

W opisanym stanie faktycznym najważniejsze jest ustalenie, czy „pośrednik” sprzedaje auto:

1. jako osoba prywatna, poza działalnością gospodarczą,
2. jako podatnik VAT,
3. w procedurze VAT marża dla towarów używanych,
4. czy też dokonuje zwykłej sprzedaży opodatkowanej w systemie ogólnym.

Ma to znaczenie, ponieważ art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wyłącza z WNT nabycie towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu na zasadach odpowiadających procedurze marży.

Jeżeli więc belgijski sprzedawca wystawia dokument w systemie marży dla towarów używanych, polski nabywca co do zasady nie rozlicza z tego tytułu WNT. Jeżeli natomiast sprzedaż następuje poza marżą i spełnione są pozostałe warunki ustawowe, może pojawić się obowiązek rozliczenia VAT w Polsce.

Zobacz również: WNT pojazdu

Czy osoba prywatna kupująca auto w UE zawsze musi płacić VAT?

Nie. Co do zasady osoba prywatna kupująca używany samochód w innym państwie UE od osoby prywatnej nie płaci VAT w Polsce. Obowiązek może powstać przede wszystkim przy zakupie nowego środka transportu.

W przypadku podatników VAT lub podmiotów zarejestrowanych do transakcji unijnych ocena jest bardziej złożona i zależy od tego, czy spełnione są warunki WNT z art. 9 ustawy o VAT oraz czy nie zachodzi wyłączenie z art. 10 tej ustawy.

Jeżeli interesuje Cię podobny temat dotyczący kupna samochodu w UE, przeczytaj też materiał o sprowadzenie z UE.

Jakie dokumenty warto sprawdzić przed zakupem auta z Belgii?

Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić:

• czy sprzedawca widnieje na umowie lub fakturze jako osoba prywatna czy firma,
• czy faktura zawiera informację o procedurze marży,
• datę pierwszego dopuszczenia pojazdu do użytku i przebieg – dla oceny, czy to nowy środek transportu,
• ciąg dokumentów własności,
• zagraniczny dowód rejestracyjny i dokument wyrejestrowania, jeśli jest wymagany,
• czy pojazd będzie podlegał akcyzie w Polsce.

Przy imporcie z państwa UE nie ma cła, ale może wystąpić akcyza. Zasady jej rozliczenia omawia również materiał o akcyza auta z UE.

VAT to nie wszystko – inne obowiązki po zakupie samochodu z Belgii

Nawet jeśli nie wystąpi VAT w Polsce, kupujący może mieć inne obowiązki. W zależności od stanu faktycznego chodzi zwłaszcza o:

• złożenie deklaracji i zapłatę akcyzy na podstawie ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym,
• przygotowanie dokumentów do rejestracji pojazdu zgodnie z ustawą z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym,
• tłumaczenia dokumentów, jeśli są wymagane przez organ rejestrujący,
• badanie techniczne, jeżeli jest potrzebne do rejestracji w Polsce.

Jeżeli kupującym jest przedsiębiorca, trzeba dodatkowo ocenić skutki w księgach, ewentualne prawo do odliczenia VAT naliczonego i sposób wykazania transakcji w JPK_V7. To zależy już od konkretnego modelu zakupu i statusu podatkowego stron.

Zobacz również: Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów i JPK_V7

FAQ

Czy kupno samochodu w Belgii od osoby prywatnej oznacza VAT w Polsce?

Zwykle nie, jeżeli chodzi o samochód używany i sprzedawcą jest rzeczywiście osoba prywatna działająca poza działalnością gospodarczą. Wyjątek dotyczy przede wszystkim nowego środka transportu.

Czy wcześniejsze firmowe pochodzenie auta ma znaczenie?

Samo wcześniejsze pochodzenie pojazdu z firmy nie przesądza o VAT. Liczy się to, kto sprzedaje auto w danej transakcji, w jakim charakterze działa i jaki dokument wystawia.

Kiedy samochód jest nowym środkiem transportu?

Gdy przejechał nie więcej niż 6000 km albo od jego pierwszego dopuszczenia do użytku minęło nie więcej niż 6 miesięcy. Wystarczy spełnienie jednego z tych warunków.

Czy zakup auta używanego na fakturę marża powoduje WNT?

Co do zasady nie, jeśli sprzedaż została prawidłowo objęta procedurą odpowiadającą marży dla towarów używanych. Wynika to z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Czy po zakupie auta z Belgii trzeba jeszcze zapłacić akcyzę?

Bardzo często tak, ponieważ brak VAT nie oznacza automatycznie braku akcyzy. To odrębny obowiązek oceniany według ustawy o podatku akcyzowym.

Źródła

• Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności art. 2 pkt 10, art. 9, art. 10, art. 20 i art. 103.
• Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
• Ustawa z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym.
• Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – w zakresie transakcji wewnątrzwspólnotowych i nowych środków transportu.