Zakup auta z Wielkiej Brytanii, przywóz do Polski i sprzedaż na Ukrainę – akcyza, cło i VAT

Czy dziś przywóz auta z Wielkiej Brytanii do Polski to import?

Tak. Po wystąpieniu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej przywóz samochodu z UK do Polski co do zasady jest importem towaru z państwa trzeciego. Ma to zasadnicze znaczenie, ponieważ inaczej niż w 2017 r. nie mówimy już o typowym nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

W praktyce przy wprowadzeniu auta do Polski trzeba badać jednocześnie trzy obszary:

• cło i formalności celne,
• VAT z tytułu importu albo dalszej sprzedaży,
• akcyzę od samochodu osobowego.

Import towarów oznacza przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Z kolei zasady objęcia towaru procedurą celną wynikają z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny.

Kiedy powstaje akcyza od samochodu?

Podstawą jest art. 100 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Przepis przewiduje opodatkowanie akcyzą m.in.:

• importu samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,
• nabycia wewnątrzwspólnotowego takiego samochodu,
• pierwszej sprzedaży na terytorium kraju w niektórych przypadkach wskazanych w ustawie.

W opisanej sytuacji kluczowy jest obecnie import, a nie nabycie wewnątrzwspólnotowe. Jeżeli więc z Wielkiej Brytanii sprowadza Pan do Polski kompletny samochód osobowy, to co do zasady powstaje obowiązek w akcyzie.

Definicję samochodu osobowego zawiera art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym. Chodzi o pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703, przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. Sama deklaracja, że auto ma być „na części”, nie przesądza sprawy, jeżeli faktycznie do Polski wjeżdża cały pojazd.

W praktyce organy patrzą na rzeczywisty stan towaru, jego klasyfikację CN, dokumenty handlowe i sposób odprawy. Jeżeli pojazd jest kompletny albo zasadniczo kompletny, ryzyko zakwalifikowania go jako samochodu osobowego jest wysokie.

Czy można uniknąć akcyzy, gdy auto ma być „na części”?

Tylko wtedy, gdy do Polski rzeczywiście nie jest importowany samochód osobowy, lecz części. Samo nazwanie auta „samochodem na części” nie wystarczy. Liczy się stan faktyczny z chwili importu i klasyfikacja towaru według Nomenklatury scalonej.

Jeżeli przed przywozem pojazd został faktycznie rozebrany i do Polski wjeżdżają części samochodowe, a nie pojazd kwalifikowany do CN 8703, to akcyza od samochodu osobowego co do zasady nie powstaje, bo nie ma przedmiotu opodatkowania z art. 100 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

To jednak obszar podwyższonego ryzyka. Jeżeli demontaż jest pozorny albo towar nadal może zostać uznany za pojazd zasadniczo kompletny, organ celno-skarbowy może zakwestionować rozliczenie. Wtedy mogą dojść:

• zaległość podatkowa,
• odsetki za zwłokę na podstawie art. 53 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa,
• odpowiedzialność karnoskarbowa, jeżeli okoliczności to uzasadniają, na podstawie ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy.

Cło przy sprowadzeniu samochodu z Wielkiej Brytanii

W obecnym stanie prawnym nie można już przyjąć, że przy zakupie auta z Wielkiej Brytanii cło nie występuje tylko dlatego, że wcześniej była ona w UE. Po Brexicie przywóz z UK podlega regułom importowym.

To, czy cło będzie należne, zależy m.in. od:

• pochodzenia towaru,
• warunków umowy handlowej,
• prawidłowej klasyfikacji taryfowej,
• zastosowania ewentualnych preferencji wynikających z umowy UE–Wielka Brytania.

Nie każdy samochód kupiony w Wielkiej Brytanii ma preferencyjne pochodzenie brytyjskie. Auto wyprodukowane np. w Japonii lub Korei, a tylko sprzedawane w UK, nie musi korzystać z preferencji. Wtedy należności celne mogą powstać normalnie.

Dlatego przed zakupem trzeba zweryfikować dokumenty pochodzenia i sposób odprawy. W sprawach praktycznych duże znaczenie mają dokumenty importowe, zgłoszenie celne oraz komunikaty systemów celnych.

VAT przy imporcie i dalszej sprzedaży na Ukrainę

Poza akcyzą i cłem trzeba przeanalizować VAT. Import towarów podlega VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Jeżeli samochód jest importowany do Polski, co do zasady pojawia się VAT importowy.

Późniejsza sprzedaż na Ukrainę może stanowić eksport towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, jeżeli wywóz poza terytorium UE zostanie potwierdzony przez właściwy organ celny. Wtedy możliwe jest zastosowanie stawki 0% na zasadach z art. 41 ust. 4-11 ustawy o VAT, ale dopiero po spełnieniu warunków dokumentacyjnych. Inny wariant wywozu samochodu poza Unię Europejską przedstawiamy w poradzie dotyczącej zakupu samochodu w Polsce w systemie tax free i rejestracji w Rosji.

To jednak nie oznacza, że sam plan dalszej odsprzedaży automatycznie znosi wcześniejszy import i związane z nim rozliczenia. Trzeba odróżnić:

• import samochodu do UE,
• późniejszy eksport z Polski na Ukrainę.

Są to dwa odrębne zdarzenia prawno-podatkowe.

Czy szybka sprzedaż na Ukrainę zwalnia z akcyzy?

Nie należy dziś zakładać automatycznie takiego zwolnienia lub niepowstania obowiązku tylko dlatego, że auto zostanie wywiezione z Polski w ciągu 30 dni. W starszych opracowaniach odwoływano się do regulacji dotyczących nabycia wewnątrzwspólnotowego, ale obecnie w opisanym modelu podstawowym zdarzeniem jest import z państwa trzeciego.

Dlatego odpowiedź zależy od dokładnego stanu faktycznego, w szczególności od tego:

• czy do Polski wjeżdża samochód osobowy czy części,
• kto jest importerem w dokumentach celnych,
• czy auto jest dopuszczane do obrotu w UE,
• czy stosowana jest jakaś procedura celna szczególna,
• czy i kiedy dochodzi do eksportu na Ukrainę.

W typowym modelu dopuszczenia kompletnego auta do obrotu w Polsce nie należy opierać bezpieczeństwa wyłącznie na założeniu, że późniejszy wywóz „anuluje” akcyzę. Taka teza bez analizy dokumentów byłaby zbyt ryzykowna.

Terminy i formalności akcyzowe

Jeżeli powstaje obowiązek w podatku akcyzowym od samochodu osobowego, trzeba pamiętać o deklaracji uproszczonej i zapłacie podatku. Zakres obowiązków i terminy wynikają z ustawy o podatku akcyzowym oraz z praktyki rozliczeń elektronicznych w PUESC i urzędzie skarbowym właściwym w sprawach akcyzy.

W sprawach dotyczących samochodów osobowych kluczowe są m.in.:

• art. 106 ustawy o podatku akcyzowym – dotyczący deklaracji uproszczonej,
• art. 106 ust. 2 i następne tej ustawy – dotyczące terminów i sposobu składania deklaracji,
• art. 104 ustawy – dotyczący podstawy opodatkowania,
• art. 105 ustawy – dotyczący stawek akcyzy.

Stawki akcyzy zależą przede wszystkim od pojemności silnika oraz rodzaju napędu, a dla niektórych hybryd ustawa przewiduje preferencje. Z tego powodu przed zakupem trzeba ustalić dokładne parametry pojazdu.

Jak bezpiecznie zaplanować taką transakcję?

Najbezpieczniej rozdzielić plan działania na trzy pytania:

1. Czy towar wjeżdżający do Polski jest samochodem osobowym, czy częściami?
2. Czy przy imporcie powstanie cło i VAT?
3. Jak udokumentować późniejszy eksport na Ukrainę?

Jeżeli celem jest legalne ograniczenie obciążeń, trzeba przygotować dokumentację jeszcze przed transportem. W przeciwnym razie organ może oceniać transakcję według rzeczywistego przebiegu, a nie według nazwy wpisanej na fakturze.

Przy okazji podobnych zagadnień warto też przeanalizować kwestie związane ze sprowadzeniem z zagranicy oraz odrębne problemy podatkowe pojawiające się przy dalszej odsprzedaży za granicę, w tym eksport do UA.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak te same przepisy mogą działać różnie w zależności od faktycznego przebiegu transakcji.

FAQ

Czy po Brexicie auto z UK jest traktowane jak auto z UE?

Nie. Co do zasady jest to import z państwa trzeciego, a więc trzeba analizować cło, VAT importowy i akcyzę.

Czy wystarczy wpisać na umowie, że auto jest „na części”, aby nie płacić akcyzy?

Nie. Liczy się rzeczywisty stan towaru i jego klasyfikacja. Jeżeli do Polski wjeżdża kompletny samochód osobowy, sama nazwa nie wyłączy akcyzy.

Czy sprzedaż samochodu na Ukrainę zawsze daje 0% VAT?

Nie zawsze. Potrzebne jest spełnienie warunków eksportu towarów, w tym posiadanie dokumentów potwierdzających wywóz poza UE zgodnie z art. 41 ust. 4-11 ustawy o VAT.

Czy można całkowicie pominąć cło, jeśli auto zostało kupione w Wielkiej Brytanii?

Nie ma takiej gwarancji. Znaczenie ma m.in. pochodzenie pojazdu i możliwość zastosowania preferencji taryfowych. Sam zakup w UK nie przesądza jeszcze o braku cła.

Co grozi za błędne rozliczenie akcyzy?

Przede wszystkim zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę, a w poważniejszych przypadkach także odpowiedzialność karnoskarbowa.

Wnioski praktyczne

Jeżeli chce Pan kupić auto w Wielkiej Brytanii, sprowadzić je do Polski i niemal od razu sprzedać na Ukrainę, to nie można dziś bezpiecznie założyć, że uda się po prostu „ominąć” akcyzę i cło. Po Brexicie taki model wymaga pełnej analizy importowej.

Najważniejsze jest ustalenie, czy do Polski wjeżdża samochód osobowy, czy części, oraz czy i na jakiej podstawie można zastosować określoną procedurę celną albo preferencję. Bez tego ryzyko podatkowe i karnoskarbowe jest realne.

Źródła

• art. 100 ust. 1 i ust. 4, art. 104, art. 105, art. 106 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
• art. 2 pkt 7, art. 2 pkt 8, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 41 ust. 4-11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
• art. 53 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
• rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiające unijny kodeks celny
• ustawa z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy