Przeniesienie nauczyciela do innej szkoły a urlop i mianowanie

Na czym polega przeniesienie nauczyciela do innej szkoły?

Podstawą prawną jest art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Z przepisu wynika, że nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę lub z urzędu za jego zgodą na inne stanowisko w tej samej albo innej szkole, w tej samej albo innej miejscowości, na takie samo lub inne stanowisko.

Najważniejszy skutek praktyczny jest taki, że przy przeniesieniu nie dochodzi do rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy. Jest to kontynuacja tego samego stosunku pracy z mianowania w nowej szkole. Właśnie dlatego to rozwiązanie bywa korzystniejsze niż składanie wypowiedzenia i późniejsze zawieranie nowej umowy.

Jeżeli planowana jest zmiana miejsca pracy, warto najpierw sprawdzić, czy da się przeprowadzić ją właśnie w tym trybie.

Kogo dotyczy art. 18 Karty Nauczyciela?

Tryb z art. 18 Karty Nauczyciela dotyczy nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania, a nie nauczyciela pracującego wyłącznie na podstawie umowy o pracę. W praktyce trzeba więc odróżnić stopień awansu zawodowego od podstawy zatrudnienia. Sam status nauczyciela mianowanego albo dyplomowanego nie wystarcza, jeżeli stosunek pracy nie jest oparty na mianowaniu.

To rozróżnienie ma znaczenie także wtedy, gdy pojawiają się wątpliwości dotyczące mianowania i wpływu tej podstawy zatrudnienia na dalsze uprawnienia.

Jak wygląda procedura przeniesienia?

Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela przeniesienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do innej szkoły dokonuje dyrektor szkoły, do której nauczyciel ma być przeniesiony, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego tę szkołę i za zgodą dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, z zastrzeżeniem wyjątków wskazanych w ustawie.

W praktyce oznacza to, że przy przeniesieniu na własną prośbę zwykle potrzebne są:

• wniosek nauczyciela o przeniesienie,
• gotowość szkoły przyjmującej do zatrudnienia nauczyciela w tym trybie,
• zgoda dyrektora szkoły, w której nauczyciel obecnie pracuje,
• dopełnienie czynności formalnych przez dyrektora szkoły przyjmującej, w tym zasięgnięcie opinii organu prowadzącego tę szkołę.

Przepisy nie wprowadzają jednego urzędowego formularza takiego wniosku ani sztywnego terminu ustawowego na jego złożenie. Z praktycznego punktu widzenia najlepiej rozpocząć procedurę z odpowiednim wyprzedzeniem, zwłaszcza jeśli zmiana ma nastąpić od 1 września.

Czy potrzebna jest zgoda nauczyciela?

Tak. Jeżeli przeniesienie następuje na własną prośbę, zgoda nauczyciela wynika z samej inicjatywy złożenia wniosku. Jeżeli zaś przeniesienie miałoby nastąpić z urzędu, to zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela potrzebna jest zgoda nauczyciela.

Brak zgody nauczyciela na przeniesienie nie powoduje sam przez się rozwiązania stosunku pracy. Ewentualne dalsze działania pracodawcy musiałyby mieć odrębną podstawę prawną.

Przeniesienie do innej miejscowości z urzędu – dodatkowe warunki

Jeżeli przeniesienie następuje z urzędu do innej miejscowości, zastosowanie ma art. 18 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela. Takiemu przeniesieniu muszą towarzyszyć dodatkowe gwarancje ustawowe, w szczególności:

1. zapewnienie nauczycielowi w nowym miejscu pracy mieszkania odpowiedniego do jego stanu rodzinnego,
2. zapewnienie miejsca pracy dla współmałżonka, jeżeli jest on nauczycielem.

Te warunki nie odnoszą się do typowej sytuacji przeniesienia na własną prośbę z powodu przeprowadzki. W takim przypadku kluczowe są przede wszystkim zgody i formalności z art. 18 ust. 4 Karty Nauczyciela.

Czy przeniesienie oznacza zachowanie urlopu i innych uprawnień?

Co do zasady tak, ponieważ przeniesienie nie przerywa stosunku pracy, lecz zachowuje jego ciągłość. To oznacza, że uprawnienia związane z trwającym stosunkiem pracy przechodzą do nowej szkoły razem z nauczycielem. Dotyczy to również niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, który nie „przepada” tylko dlatego, że zmienia się szkoła.

W przypadku nauczycieli trzeba jednak uwzględnić specyfikę organizacji urlopu wynikającą z art. 64 i nast. ustawy – Karta Nauczyciela. Inaczej rozlicza się urlop nauczyciela szkoły feryjnej, a inaczej nauczyciela szkoły nieferyjnej. Dlatego przy przejściu między różnymi typami placówek albo przy zmianie stanowiska warto sprawdzić konkretne saldo urlopowe i sposób jego ewidencji w dokumentacji kadrowej.

Jeżeli problem dotyczy nie samego prawa do urlopu, ale jego rozliczania między placówkami, pomocne może być także omówienie zasad takich jak przenoszenie urlopu w szczególnych sytuacjach nauczycielskich.

Co jeśli nauczyciel rozwiąże stosunek pracy i zatrudni się od nowa?

To już nie będzie przeniesienie z art. 18 Karty Nauczyciela, tylko zakończenie jednego stosunku pracy i nawiązanie kolejnego. Skutki są wtedy inne.

Po pierwsze, nie ma ciągłości tego samego stosunku pracy z mianowania. Po drugie, niewykorzystany urlop u dotychczasowego pracodawcy podlega rozliczeniu według zasad właściwych dla zakończenia stosunku pracy. W odniesieniu do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zastosowanie mają przepisy prawa pracy, w tym art. 171 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z uwzględnieniem przepisów szczególnych dotyczących nauczycieli.

Po trzecie, nowa szkoła może zatrudnić nauczyciela na innej podstawie niż oczekiwana, jeżeli nie zostanie przeprowadzona procedura przeniesienia. Dlatego przed złożeniem wypowiedzenia trzeba sprawdzić, czy nowa placówka rzeczywiście przejmie nauczyciela w trybie ustawowym, a nie tylko zaoferuje zwykłą umowę.

Kwalifikacje do stanowiska po przeniesieniu

Przeniesienie powinno dotyczyć stanowiska, do którego nauczyciel ma wymagane kwalifikacje. W praktyce szkoła przyjmująca powinna to zweryfikować przed dokonaniem przeniesienia.

Znaczenie ma tu także orzecznictwo. W wyroku z 25 stycznia 2007 r., sygn. I PK 195/06, Sąd Najwyższy podkreślił, że zamiar zmiany miejsca pracy przez nauczyciela mianowanego realizuje się nie przez zawarcie nowej umowy o pracę, lecz przez przeniesienie przewidziane w Karcie Nauczyciela, a po przeniesieniu stosunek pracy pozostaje stosunkiem pracy z mianowania.

Co zwykle bardziej się opłaca: przeniesienie czy wypowiedzenie?

Jeżeli w konkretnej sprawie możliwe jest przeniesienie w trybie art. 18 Karty Nauczyciela, to z reguły jest to rozwiązanie bezpieczniejsze. Pozwala zachować ciągłość zatrudnienia, podstawę zatrudnienia z mianowania oraz rozliczyć uprawnienia bez zamykania jednego stosunku pracy i otwierania drugiego.

Wypowiedzenie i późniejsze zatrudnienie w nowej szkole może być rozwiązaniem koniecznym wtedy, gdy nie ma zgody obecnego dyrektora albo szkoła przyjmująca nie chce lub nie może przeprowadzić przeniesienia. Wtedy jednak trzeba liczyć się z odmiennym rozliczeniem urlopu, dodatków i innych uprawnień.

Jak przygotować się do przeniesienia – praktyczna checklista

FAQ

Czy nauczyciel może samodzielnie „przenieść się” do innej szkoły?

Nie. Sam wniosek nauczyciela nie wystarcza. Potrzebne są czynności przewidziane w art. 18 ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela, w tym udział dyrektora szkoły przyjmującej oraz zgoda dyrektora szkoły obecnej.

Czy przy przeniesieniu trzeba rozwiązać stosunek pracy?

Nie. Istotą przeniesienia z art. 18 Karty Nauczyciela jest właśnie to, że stosunek pracy trwa dalej i jest kontynuowany w nowej szkole.

Czy niewykorzystany urlop przechodzi do nowej szkoły?

Co do zasady tak, ponieważ nie dochodzi do zakończenia stosunku pracy. W praktyce warto jednak dopilnować prawidłowego rozliczenia urlopu w dokumentacji kadrowej, zwłaszcza przy zmianie typu szkoły.

Czy dyrektor obecnej szkoły może nie zgodzić się na przeniesienie?

Tak, ponieważ art. 18 ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela przewiduje zgodę dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony. Jeżeli tej zgody nie ma, przeniesienie w tym trybie co do zasady nie dojdzie do skutku.

Czy każde nowe zatrudnienie nauczyciela mianowanego oznacza zachowanie mianowania?

Nie. To zależy od podstawy prawnej i sposobu przejścia do nowej szkoły. Jeżeli nie ma formalnego przeniesienia, tylko kończy się jedno zatrudnienie i powstaje drugie, skutki prawne mogą być inne.

Źródła

1. Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, w szczególności art. 18 oraz art. 64 i nast. – ISAP
2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, w szczególności art. 171 § 1 – ISAP
3. Wyrok Sądu Najwyższego z 25 stycznia 2007 r., sygn. I PK 195/06