Przeniesienie nauczyciela do innej szkoły a likwidacja placówki

Czy nauczyciel może zostać przeniesiony do innej szkoły?

Tak, ale tylko przy spełnieniu warunków przewidzianych w Karcie Nauczyciela. Jeżeli nauczyciel jest zatrudniony na podstawie mianowania, podstawowym trybem zmiany szkoły bez utraty ciągłości zatrudnienia jest przeniesienie na podstawie art. 18 Karty Nauczyciela. W tym trybie nauczyciel może przejść do innej szkoły, w tej samej albo innej miejscowości, na takie samo albo inne stanowisko, o ile ma wymagane kwalifikacje.

Najważniejsza praktyczna konsekwencja jest taka, że przy prawidłowym przeniesieniu stosunek pracy nie jest rozwiązywany i nawiązywany od nowa. Jest kontynuowany w nowej szkole. Dla nauczyciela zatrudnionego przez mianowanie oznacza to zachowanie podstawy zatrudnienia, ciągłości pracy i związanych z tym uprawnień.

Warto od razu odróżnić przeniesienie od zwykłego zatrudnienia w nowej placówce. Jeżeli nauczyciel rozwiąże stosunek pracy w jednej szkole i podpisze nową umowę w drugiej, nie jest to przeniesienie w rozumieniu art. 18 Karty Nauczyciela. W takim przypadku podstawę zatrudnienia w nowej szkole trzeba oceniać na podstawie art. 10 Karty Nauczyciela.

Przeniesienie na własną prośbę albo za zgodą nauczyciela

Zgodnie z art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może być przeniesiony na własną prośbę albo z urzędu za jego zgodą na inne stanowisko w tej samej lub innej szkole, w tej samej lub innej miejscowości. W praktyce najczęściej chodzi o sytuację, w której nauczyciel chce przejść do innej placówki, a szkoła przyjmująca ma dla niego godziny.

Tryb ten może być zastosowany również wtedy, gdy obie szkoły prowadzi ten sam organ, ale nie jest to warunek konieczny. Jeżeli szkoły mają różnych organów prowadzących, trzeba odpowiednio uwzględnić opiniowanie organu prowadzącego szkołę przyjmującą i zgodę dyrektora szkoły dotychczasowej. O tym, jak wygląda przeniesienie na własną prośbę, decydują przede wszystkim dokumenty kadrowe, kwalifikacje nauczyciela i arkusz organizacyjny szkoły przyjmującej.

Przeniesienie jest szczególnie korzystne dla nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania, bo nie powoduje automatycznie przekształcenia stosunku pracy w umowę o pracę. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślono, że zmiana miejsca pracy nauczyciela mianowanego powinna następować właśnie przez przeniesienie, a po przeniesieniu stosunek pracy pozostaje stosunkiem pracy z mianowania.

Jeżeli przeniesienie z urzędu za zgodą nauczyciela ma nastąpić do innej miejscowości, art. 18 ust. 2 Karty Nauczyciela przewiduje dodatkowy warunek: zapewnienie nauczycielowi odpowiedniego do stanu rodzinnego mieszkania oraz miejsca pracy dla współmałżonka, jeżeli współmałżonek jest nauczycielem. Nauczycielowi przeniesionemu przysługuje także zwrot kosztów przeniesienia, a przy zmianie miejsca zamieszkania może on zostać zwolniony od obowiązków służbowych na odpowiedni czas, nie dłuższy niż 7 dni.

Kto dokonuje przeniesienia i jakie zgody są potrzebne?

Przeniesienia nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania do innej szkoły dokonuje dyrektor szkoły, do której nauczyciel ma zostać przeniesiony. Dyrektor szkoły przyjmującej powinien wcześniej zasięgnąć opinii organu prowadzącego tę szkołę oraz uzyskać zgodę dyrektora szkoły, w której nauczyciel jest obecnie zatrudniony.

W akcie przeniesienia warto wskazać co najmniej: szkołę przyjmującą, stanowisko, wymiar zajęć, datę przeniesienia, podstawę prawną oraz ewentualną zmianę miejscowości wykonywania pracy. Jeżeli stanowisko w nowej szkole jest inne, trzeba sprawdzić, czy nauczyciel ma kwalifikacje wymagane do jego zajmowania.

Odmowa dyrektora szkoły dotychczasowej może w praktyce wynikać z potrzeb organizacyjnych szkoły, np. braku możliwości zapewnienia obsady po odejściu nauczyciela. Sam fakt likwidacji szkoły lub ograniczenia etatu nie oznacza jeszcze, że nauczyciel zostanie automatycznie przeniesiony do innej placówki.

Likwidacja szkoły, zmniejszenie etatu i stan nieczynny

Przy likwidacji szkoły lub zmianach organizacyjnych trzeba sięgnąć przede wszystkim do art. 20 i art. 22 Karty Nauczyciela. Jeżeli dochodzi do całkowitej likwidacji szkoły, dyrektor rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy. Jeżeli natomiast występuje częściowa likwidacja szkoły, zmniejszenie liczby oddziałów albo zmiana planu nauczania, która uniemożliwia dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć, dyrektor może rozwiązać stosunek pracy albo, na wniosek nauczyciela, przenieść go w stan nieczynny.

Nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może także wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia w trybie art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela. Co do zasady chodzi o sytuację, w której z przyczyn organizacyjnych nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela w pełnym wymiarze, a nie ma też warunków do uzupełnienia pensum w innej szkole. Ograniczenie zatrudnienia wymaga zgody nauczyciela i nie może prowadzić do wymiaru niższego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.

Jeżeli nauczyciel nie zgadza się na ograniczenie zatrudnienia, stosuje się przepisy art. 20 Karty Nauczyciela. W razie wypowiedzenia z przyczyn organizacyjnych nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może złożyć wniosek o przeniesienie w stan nieczynny. Termin jest bardzo ważny: wniosek składa się w ciągu 30 dni od dnia doręczenia wypowiedzenia. W okresie stanu nieczynnego nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia zasadniczego i innych świadczeń pracowniczych przez sześć miesięcy.

Uzupełnianie etatu w innej szkole to nie zawsze przeniesienie

Jeżeli w dotychczasowej szkole brakuje części godzin, organ prowadzący może nałożyć na nauczyciela obowiązek podjęcia pracy w innej szkole lub szkołach w celu uzupełnienia tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. Zgodnie z art. 22 ust. 1 Karty Nauczyciela uzupełnienie może dotyczyć wymiaru nie większego niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.

Takie uzupełnianie pensum nie jest tym samym co przeniesienie do innej szkoły. Nauczyciel nadal pozostaje zatrudniony w dotychczasowej placówce, a w innej szkole wykonuje część zajęć wskazanych przez organ prowadzący. Jeżeli ma pracować na innym stanowisku, potrzebna jest jego zgoda.

W praktyce przy likwidacji placówki lub redukcji etatu trzeba więc ustalić, czy organ prowadzący i dyrektorzy szkół chcą zastosować przeniesienie, uzupełnienie pensum, ograniczenie zatrudnienia czy rozwiązanie stosunku pracy. Dla nauczyciela skutki każdego z tych rozwiązań są inne.

Co zrobić, gdy przeniesienie nie dojdzie do skutku?

Jeżeli nie uda się przeprowadzić przeniesienia w trybie art. 18 Karty Nauczyciela, nauczyciel może rozważyć inne ścieżki, ale każda wymaga ostrożności. Rozwiązanie stosunku pracy w dotychczasowej szkole i zatrudnienie w nowej placówce oznacza już nowe nawiązanie stosunku pracy. Wtedy trzeba badać, czy w nowej szkole są warunki do zatrudnienia na podstawie mianowania, w szczególności pełny wymiar zajęć i potrzeba zatrudnienia na czas nieokreślony.

Jeżeli powodem problemu jest likwidacja szkoły albo zmiany organizacyjne, nauczyciel powinien pilnować pism od dyrektora, terminów z art. 20 Karty Nauczyciela i ewentualnego wniosku o stan nieczynny. Warto też sprawdzić, czy w arkuszach organizacyjnych innych szkół prowadzonych przez ten sam organ istnieją godziny odpowiadające kwalifikacjom nauczyciela.

W opisanej sytuacji, gdy w kolejnym roku szkolnym etat ma zostać zmniejszony o połowę, możliwe jest przeniesienie do innej szkoły, ale nie następuje ono automatycznie. Potrzebna jest formalna procedura z udziałem dyrektora szkoły przyjmującej, dyrektora szkoły dotychczasowej i organu prowadzącego. Jeżeli pełnego etatu nie da się zapewnić przez przeniesienie lub uzupełnienie pensum, trzeba ocenić skutki ograniczenia zatrudnienia, stanu nieczynnego albo wypowiedzenia.

FAQ

Źródła

• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 515, w szczególności art. 10, art. 18, art. 20, art. 21, art. 22 i art. 23.
• Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., I PK 195/06, OSNP 2008, nr 5–6, poz. 62.