Przedawnienie niezłożenia sprawozdania finansowego do KRS

Jaki czyn jest karalny: niezłożenie czy niesporządzenie sprawozdania?

W praktyce trzeba rozróżnić dwa różne naruszenia. Niezłożenie sprawozdania finansowego do KRS jest objęte art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Przepis ten przewiduje odpowiedzialność za niezłożenie sprawozdania finansowego albo skonsolidowanego sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym.

Innym czynem jest niesporządzenie sprawozdania finansowego, sporządzenie go niezgodnie z ustawą albo zawarcie w nim nierzetelnych danych. Taką sytuację reguluje art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Ten przepis przewiduje grzywnę, karę pozbawienia wolności do lat 2 albo obie te kary łącznie.

Jeżeli więc sprawozdanie zostało sporządzone, ale nie zostało wysłane do KRS, podstawą odpowiedzialności jest co do zasady art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, a nie art. 77 pkt 2 tej ustawy. Jeżeli sprawozdania w ogóle nie sporządzono albo sporządzono je nierzetelnie, należy analizować również art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Termin złożenia sprawozdania finansowego do KRS

Obowiązek sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego wynika z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Kierownik jednostki powinien zapewnić sporządzenie sprawozdania nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego.

Zatwierdzenie rocznego sprawozdania finansowego powinno nastąpić nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego, co wynika z art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Dla jednostek, których rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, typowy termin zatwierdzenia przypada więc do 30 czerwca następnego roku. Jeżeli jednostką jest nowo utworzone stowarzyszenie, przed wyznaczeniem terminów sprawozdawczych warto osobno sprawdzić wydłużenie pierwszego roku obrotowego stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały albo postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu sprawozdania i podziale zysku albo pokryciu straty, a w przypadkach wymaganych ustawą także sprawozdanie z działalności. Termin wynosi 15 dni od zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

Jeżeli sprawozdanie finansowe nie zostało zatwierdzone w ustawowym terminie 6 miesięcy, zastosowanie ma art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. W takiej sytuacji sprawozdanie należy złożyć w KRS w ciągu 15 dni po upływie terminu do zatwierdzenia, a następnie ponownie w ciągu 15 dni po jego późniejszym zatwierdzeniu.

Po jakim czasie przedawnia się karalność za niezłożenie sprawozdania do KRS?

Czyn z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości jest zagrożony grzywną albo karą ograniczenia wolności. Ponieważ przepis nie przewiduje kary pozbawienia wolności, termin przedawnienia karalności ustala się według art. 101 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. Zgodnie z tym przepisem karalność pozostałych występków ustaje po upływie 5 lat.

W typowej sytuacji termin 5 lat liczy się od momentu, w którym osoba zobowiązana zaniechała działania, do którego była zobowiązana. Wynika to z art. 6 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, zgodnie z którym czyn zabroniony uważa się za popełniony w czasie, w którym sprawca działał albo zaniechał działania, do którego był obowiązany.

Praktycznie oznacza to, że przy zatwierdzonym sprawozdaniu termin należy zwykle liczyć od dnia następującego po upływie 15 dni od zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Jeżeli sprawozdanie nie zostało zatwierdzone w terminie, należy osobno ocenić obowiązek z art. 69 ust. 2 ustawy o rachunkowości, czyli obowiązek złożenia sprawozdania niezatwierdzonego.

Trzeba jednak zachować ostrożność, ponieważ w konkretnych sprawach znaczenie mogą mieć daty zatwierdzenia sprawozdania, wezwania sądu rejestrowego, faktyczne złożenie dokumentów oraz to, czy organ procesowy traktuje zaniechanie jako jednorazowe czy rozciągnięte w czasie. Dlatego przy ocenie przedawnienia zawsze warto odtworzyć pełną chronologię zdarzeń.

Wszczęcie postępowania a wydłużenie przedawnienia

Podstawowy 5-letni termin nie zawsze kończy sprawę. Zgodnie z art. 102 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, jeżeli w okresie określonym w art. 101 Kodeksu karnego wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność przestępstw określonych w art. 101 § 1 Kodeksu karnego ustaje z upływem 10 lat od zakończenia podstawowego okresu przedawnienia.

W praktyce oznacza to, że jeżeli przed upływem 5 lat od czynu wszczęto postępowanie karne w sprawie osoby zobowiązanej, całkowity okres, po którym karalność ustanie, może wynieść do 15 lat. Sama korespondencja z sądu rejestrowego w trybie przymuszającym nie musi jeszcze oznaczać wszczęcia postępowania karnego, dlatego dokumenty należy ocenić pod kątem ich charakteru.

Co grozi za niezłożenie sprawozdania finansowego do KRS?

Art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości przewiduje za niezłożenie sprawozdania finansowego lub skonsolidowanego sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym grzywnę albo karę ograniczenia wolności. Wysokość grzywny w sprawach karnych ustala się według art. 33 § 1 i § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, czyli w stawkach dziennych, przy czym sąd określa liczbę stawek i wysokość jednej stawki.

Niezależnie od odpowiedzialności karnej sąd rejestrowy może prowadzić postępowanie przymuszające. Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym sąd rejestrowy wzywa obowiązanych do złożenia dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem zastosowania grzywny przewidzianej w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji świadczeń niepieniężnych. Zgodnie z art. 24 ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym grzywna może być ponawiana.

W poważniejszych przypadkach możliwe są także konsekwencje rejestrowe. Art. 25a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym pozwala sądowi rejestrowemu wszcząć z urzędu postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do rejestru bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, jeżeli mimo wezwania nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe.

Czy po przedawnieniu trzeba jeszcze złożyć zaległe sprawozdanie?

Przedawnienie karalności nie powoduje, że dokumenty automatycznie przestają być potrzebne w aktach rejestrowych. Obowiązek złożenia dokumentów rachunkowych wynika z art. 69 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Jeżeli spółka lub inny podmiot wpisany do KRS nadal istnieje, złożenie zaległych dokumentów może być konieczne, aby uporządkować sytuację w rejestrze i zakończyć postępowanie przymuszające.

Najczęściej bezpiecznym działaniem jest przygotowanie kompletnego pakietu dokumentów i złożenie ich przez system teleinformatyczny KRS, czyli Repozytorium Dokumentów Finansowych albo portal S24, zależnie od rodzaju zgłoszenia i sytuacji podmiotu. Trzeba też sprawdzić, czy dokumenty powinny być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Jak naprawić brak złożenia sprawozdania?

W pierwszej kolejności należy ustalić, za które lata brakuje dokumentów i czy sprawozdania zostały sporządzone oraz zatwierdzone. Jeżeli sprawozdanie nie zostało sporządzone, trzeba wykonać obowiązek z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Jeżeli zostało sporządzone, ale niezatwierdzone, trzeba przeanalizować obowiązek z art. 69 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Następnie należy ustalić, czy sprawozdanie podlegało badaniu przez biegłego rewidenta. Obowiązek badania rocznych sprawozdań finansowych wynika z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Jeżeli badanie było obowiązkowe, do KRS składa się również sprawozdanie z badania, o którym mowa w art. 69 ust. 1 tej ustawy.

Warto także sprawdzić, czy sąd rejestrowy nie wszczął już postępowania przymuszającego na podstawie art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Jeżeli wezwanie zostało doręczone, nie należy go ignorować, ponieważ może skutkować grzywnami oraz dalszymi czynnościami rejestrowymi.

FAQ

Źródła

• Art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 69 ust. 1 i ust. 2, art. 77 pkt 2 oraz art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
• Art. 6 § 1, art. 33 § 1 i § 3, art. 101 § 1 pkt 4 oraz art. 102 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny.
• Art. 24 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 25a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.