Wypłata chorobowego w Niemczech po zakończeniu umowy

Wynagrodzenie chorobowe w Niemczech – podstawowa zasada

W niemieckim prawie pracy wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy z powodu choroby określa się jako Entgeltfortzahlung im Krankheitsfall. Podstawą jest ustawa o kontynuacji wypłaty wynagrodzenia w święta i w czasie choroby, czyli Entgeltfortzahlungsgesetz.

Zgodnie z § 3 ust. 1 EntgFG pracownik, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby bez własnej winy, ma roszczenie do pracodawcy o dalszą wypłatę wynagrodzenia przez czas choroby, jednak maksymalnie przez 6 tygodni. Nie oznacza to jednak, że każdy pracownik dostaje automatycznie 6 tygodni wynagrodzenia od pracodawcy w każdej sytuacji.

Istotny jest § 3 ust. 3 EntgFG. Roszczenie o wynagrodzenie chorobowe powstaje dopiero po 4 tygodniach nieprzerwanego trwania stosunku pracy. Jeżeli choroba wystąpi przed upływem tej karencji, pracodawca zasadniczo nie ma jeszcze obowiązku wypłaty Entgeltfortzahlung za ten okres.

Co oznacza koniec umowy terminowej w czasie choroby?

Najważniejsze w opisanej sytuacji jest to, czy stosunek pracy nadal trwał w okresie zwolnienia lekarskiego. Jeżeli umowa była zawarta na czas określony i po prostu wygasła z upływem terminu, nie jest to to samo co wypowiedzenie umowy z powodu choroby.

Zgodnie z § 8 ust. 2 EntgFG, jeżeli stosunek pracy kończy się po rozpoczęciu niezdolności do pracy bez potrzeby składania wypowiedzenia, albo wskutek wypowiedzenia z innych przyczyn niż określone w § 8 ust. 1 EntgFG, roszczenie o dalszą wypłatę wynagrodzenia kończy się wraz z końcem stosunku pracy. W praktyce oznacza to, że przy umowie terminowej pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe tylko do dnia zakończenia umowy, o ile w ogóle spełnione są warunki do Entgeltfortzahlung.

Inaczej może być wtedy, gdy pracodawca wypowiedział umowę właśnie z powodu niezdolności do pracy. W takim wypadku § 8 ust. 1 EntgFG chroni roszczenie pracownika. Podobnie ochronę można rozważać, gdy pracownik rozwiązał umowę z ważnej przyczyny zawinionej przez pracodawcę. Są to jednak sytuacje wymagające dokładnej analizy dokumentów, korespondencji i przyczyn zakończenia zatrudnienia.

Czy AOK wypłaci Krankengeld po zakończeniu umowy?

Po zakończeniu stosunku pracy trzeba odróżnić wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy od zasiłku chorobowego z ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego, czyli Krankengeld. Co do zasady Krankengeld może przysługiwać osobie ubezpieczonej, gdy choroba powoduje niezdolność do pracy, a nie ma już roszczenia o wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy.

Przy zwykłym zatrudnieniu ustawowo ubezpieczony pracownik otrzymuje najpierw wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, a po tym okresie świadczenie wypłaca kasa chorych. Wysokość Krankengeld jest co do zasady liczona od regularnego wynagrodzenia i wynosi zasadniczo 70% wynagrodzenia brutto, ale nie więcej niż 90% wynagrodzenia netto, z uwzględnieniem limitów i potrąceń składkowych.

W przypadku krótkich umów trzeba jednak zachować ostrożność. Jeżeli zatrudnienie było od początku ograniczone do okresu nieprzekraczającego 10 tygodni, pracownik zwykle jest objęty wariantem ubezpieczenia bez prawa do Krankengeld. Prawo do zasiłku może powstać wtedy, gdy na początku zatrudnienia wybrał wariant z prawem do Krankengeld i opłacana była odpowiednia składka. W korespondencji z AOK warto więc zapytać nie tylko o formularz wniosku, ale także o konkretną podstawę ubezpieczenia oraz informację, czy składka obejmowała prawo do Krankengeld.

Zwolnienie lekarskie z Polski a praca w Niemczech

Jeżeli pracownik zachorował w Niemczech, a następnie przebywał w Polsce i tam uzyskał kolejne zwolnienie, powinien szczególnie dopilnować obowiązków informacyjnych. Z § 5 EntgFG wynika obowiązek niezwłocznego poinformowania pracodawcy o niezdolności do pracy i przewidywanym czasie jej trwania. Przy pobycie za granicą trzeba dodatkowo podać adres pobytu i przekazać informację w najszybszy możliwy sposób.

Jeżeli pracownik jest członkiem niemieckiej ustawowej kasy chorych, powinien również niezwłocznie zgłosić niezdolność do pracy kasie chorych. Ma to znaczenie zwłaszcza przy ubieganiu się o Krankengeld. Elektroniczne zwolnienie lekarskie w Niemczech nie zawsze obejmie zwolnienie wystawione przez lekarza w Polsce, dlatego dokument z Polski należy przesłać do właściwej kasy chorych i pracodawcy zgodnie z ich wymaganiami.

W praktyce warto zachować potwierdzenia wysłania zwolnienia, wiadomości e-mail, potwierdzenia nadania oraz odpowiedzi pracodawcy i AOK. W sporze o wypłatę chorobowego często decydują daty: data początku choroby, data końca umowy, data zgłoszenia choroby, data wystawienia kolejnego zwolnienia i okres, na jaki umowa była zawarta.

Co zrobić, gdy pracodawca odmawia wypłaty?

Najpierw trzeba ustalić, czy odmowa dotyczy okresu przed zakończeniem umowy, czy okresu po zakończeniu umowy. Jeżeli pracownik spełnił warunki z § 3 EntgFG, a umowa nadal trwała, pracodawca powinien wypłacić wynagrodzenie chorobowe za ten okres. Jeżeli natomiast chodzi o czas po zakończeniu umowy terminowej, pracodawca może powołać się na § 8 ust. 2 EntgFG.

Warto wysłać do pracodawcy pisemne wezwanie o rozliczenie wynagrodzenia za konkretne dni choroby przypadające przed zakończeniem stosunku pracy. W wezwaniu należy wskazać daty zwolnienia, datę rozpoczęcia i zakończenia umowy, numer ubezpieczenia oraz poprosić o pisemne uzasadnienie odmowy.

Jeżeli spór dotyczy świadczenia z kasy chorych, należy złożyć wniosek do AOK lub innej właściwej kasy chorych i zażądać pisemnej decyzji. Sama informacja, że kasa wypłaca dopiero po 6 tygodniach, może być niepełna, jeżeli w sprawie występuje krótka umowa terminowa, brak prawa do Krankengeld albo zakończenie ubezpieczenia.

Świadczenia w Niemczech a inne uprawnienia pracownika

Sprawa wynagrodzenia za chorobowe często łączy się z innymi rozliczeniami po pracy w Niemczech, np. z ubezpieczeniem zdrowotnym, świadczeniami rodzinnymi, dodatkami lub dokumentami potrzebnymi po powrocie do Polski. Jeżeli równolegle chodzi o świadczenia w Niemczech na dzieci, warto sprawdzić także zasiłki rodzinne w Niemczech.

Każde świadczenie ma własne warunki, terminy i właściwy organ. AOK rozstrzyga sprawy związane z ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym i Krankengeld, natomiast inne świadczenia mogą wymagać kontaktu z Familienkasse, pracodawcą, niemieckim urzędem pracy albo polską instytucją koordynującą świadczenia.

FAQ

Źródła

• § 3 Entgeltfortzahlungsgesetz – Anspruch auf Entgeltfortzahlung im Krankheitsfall
• § 5 Entgeltfortzahlungsgesetz – Anzeige- und Nachweispflichten
• § 8 Entgeltfortzahlungsgesetz – Beendigung des Arbeitsverhältnisses
• § 44 Sozialgesetzbuch V – Krankengeld
• § 46 Sozialgesetzbuch V – Entstehen des Anspruchs auf Krankengeld
• AOK – informacje o Krankengeld