Czy można być współwłaścicielem w spółce z o.o. i jednocześnie zamieszkiwać za granicą?
W pierwszej kolejności odniosę się do kwestii możliwości bycia współwłaścicielem w spółce z o.o. i jednoczesnego zamieszkiwania za granicą. Na wstępie należy zaznaczyć, iż właścicielem spółki może być dowolna osoba, niezależnie od swojego miejsca zamieszkania, jeśli posiada obywatelstwo polskie. Co więcej, również obcokrajowcy, na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na takich samych zasadach jak obywatele polscy.
Dodać również należy, że zgodnie z przepisami ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, niezależnie od miejsca Pana zamieszkania może Pan we własnym imieniu założyć nie tylko spółkę, ale nawet jednoosobową działalność gospodarczą na terytorium Polski.
Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›
Przekształcenie firmy w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością
Pana teść prowadzi w tym momencie firmę w postaci jednoosobowej działalności gospodarczej. W takim przypadku istnieje możliwość przekształcenia firmy w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością bez wygaszania działalności firmy (bez jej zamykania). Zasady zmiany formy prawnej prowadzonej działalności reguluje Kodeks spółek handlowych (K.s.h.). W art. 551 § 5 przedmiotowej regulacji znajdziemy dyspozycję pozwalającą na bezpośrednie przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę prawa handlowego, czyli m.in. w spółkę z o.o. Oto treść tego przepisu:
„§ 5. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.) – (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) (przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową).”
Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›
Darowizna udziałów w spółce
Następnie teść musiałby dokonać darowizny udziałów w spółce na Państwa rzecz, ponieważ po przekształceniu byłby jedynym współwłaścicielem. Należy zastanowić się jednak, czy konieczne jest przechodzenie całej procedury przekształcania jednoosobowej działalności w spółkę z o.o., w sytuacji kiedy, jak wskazałem, nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby założyć nową firmę (czy to w formie spółki z o.o., czy jednoosobowej działalności lub spółki cywilnej), bezpośrednio już na Pana, lub wszystkich Państwa, co byłoby zapewne dużo prostszym przedsięwzięciem.
Należy jednocześnie zauważyć, iż w przypadku założenia przez Pana żonę i Pana jednoosobowej działalności gospodarczej na terytorium Polski, będzie ona podlegała opodatkowaniu w miejscu prowadzenia swojej działalności. Wynika to z art. 7 konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych:
Konwencjia między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii
Artykuł 7 Konwencji:
„1. Zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi w drugim Umawiającym się Państwie działalność poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej można je przypisać temu zakładowi.”
Odnosząc się natomiast do ostatniej kwestii, czyli składek ZUS, zgodnie z art. 13 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego:
Artykuł 13:
„2. Osoba, która normalnie wykonuje pracę na własny rachunek w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich podlega:
a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, jeżeli wykonuje znaczną część pracy w tym Państwie Członkowskim lub
b) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym znajduje się centrum zainteresowania dla jej działalności, jeżeli osoba ta nie zamieszkuje w jednym z Państw Członkowskich, w których wykonuje ona znaczną część swej pracy.”
Oznacza to, iż zamieszkując na terytorium Wielkiej Brytanii i prowadząc tam działalność gospodarczą, po podjęciu dodatkowej działalności na terytorium Polski, nadal podlegał będzie Pan ubezpieczeniu w miejscu zamieszkania.
Przykłady
Pan Andrzej od dziesięciu lat mieszka w Norwegii, gdzie prowadzi własną działalność. W Polsce natomiast od kilku miesięcy jest wspólnikiem w spółce z o.o., którą założył wspólnie z bratem. Nie prowadzi tu jednak aktywnej działalności ani nie pobiera wynagrodzenia — pełni rolę inwestora i udziałowca.
Pani Anna i jej mąż na stałe mieszkają w Londynie. Wraz z kuzynką postanowili otworzyć w Polsce spółkę z o.o., aby rozwijać tu działalność e-commerce. Formalnie są wspólnikami, ale codziennym zarządzaniem firmy zajmuje się kuzynka, a Anna i jej mąż uczestniczą w decyzjach strategicznych, zdalnie uczestnicząc w zgromadzeniach wspólników.
Pan Michał, informatyk z Berlina, dołączył jako udziałowiec do polskiej spółki zajmującej się tworzeniem oprogramowania. Umowę spółki podpisano online, a wszelkie formalności urzędowe załatwił zdalnie — nie było potrzeby fizycznego przyjazdu do Polski. Składki ZUS opłaca wyłącznie w Niemczech, gdzie prowadzi działalność.
Podsumowanie
Nie ma żadnych przeszkód prawnych, aby będąc na stałe za granicą, zostać wspólnikiem w polskiej spółce z o.o. Zarówno obywatele polscy, jak i cudzoziemcy mogą bez problemu nabywać udziały w takich spółkach. Kluczowe jest natomiast odpowiednie zaplanowanie całej struktury działalności — zarówno pod kątem podatkowym, jak i ubezpieczeniowym — aby uniknąć podwójnego opodatkowania czy niepotrzebnych składek. W wielu przypadkach prostszym i bardziej przejrzystym rozwiązaniem może się okazać założenie nowej spółki z udziałem wszystkich zainteresowanych, zamiast przekształcania już istniejącej działalności.
Oferta porad prawnych
Jeżeli masz podobne wątpliwości lub potrzebujesz indywidualnej porady prawnej dotyczącej założenia spółki, przekształcenia działalności, kwestii podatkowych czy ubezpieczeniowych, skontaktuj się z nami. Oferujemy szybkie i profesjonalne porady prawne online, dostosowane do Twojej sytuacji — bez wychodzenia z domu, w dogodnym dla Ciebie czasie.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U. 2000 nr 94 poz. 1037
Podatek od sprzedaży udziałów w spółce z o.o.
