Konkurs na Facebooku – VAT, PIT i koszty nagród

Konkurs na Facebooku – od czego zacząć rozliczenie

Samo użycie Facebooka jako kanału promocji nie przesądza jeszcze o skutkach podatkowych. Najpierw trzeba ustalić, z jakim zdarzeniem mamy do czynienia: konkursem, sprzedażą premiową, darowizną, nieodpłatnym przekazaniem towaru w ramach reklamy albo inną akcją marketingową. W praktyce dla opisanej sytuacji najczęściej chodzi o konkurs promocyjny organizowany przez przedsiębiorcę.

Podstawą powinien być regulamin określający co najmniej: organizatora, uczestników, zasady wyboru zwycięzców, rodzaj nagród, ich wartość, termin wydania oraz zasady podatkowe. To istotne nie tylko dowodowo, ale także dla oceny, czy można mówić o konkursie w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

VAT od nagród rzeczowych w konkursie

W VAT kluczowy jest art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tym przepisem przez dostawę towarów rozumie się także nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności darowizny, jeżeli podatnikowi przysługiwało w całości lub w części prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów albo ich części składowych.

Jeżeli więc nagrodą jest Państwa własny produkt i przy zakupie materiałów, półproduktów albo przy jego wytworzeniu odliczono VAT, to co do zasady nieodpłatne wydanie nagrody może powodować konieczność opodatkowania VAT.

Wyjątek dotyczy prezentów o małej wartości i próbek. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT przepisu art. 7 ust. 2 nie stosuje się do przekazywanych prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli przekazanie następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika. Definicję prezentów o małej wartości zawiera art. 7 ust. 4 ustawy o VAT.

Obecnie za prezenty o małej wartości uważa się przekazywane przez podatnika jednej osobie towary:

• o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym 100 zł – jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą ustalić tożsamość tych osób,
• których przekazania nie ujęto w takiej ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru bez podatku, a gdy nie ma ceny nabycia – jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 20 zł.

To oznacza, że dawny praktyczny próg 100 zł jako granica sam w sobie nie wystarcza. Dla nagród o wartości np. 80 zł lub 90 zł brak VAT jest możliwy tylko wtedy, gdy spełnione są warunki z art. 7 ust. 4 ustawy o VAT. Jeżeli nagroda ma wartość powyżej 20 zł i nie prowadzą Państwo ewidencji obdarowanych, preferencja dla prezentów o małej wartości nie zadziała.

Podstawę opodatkowania przy takim nieodpłatnym przekazaniu ustala się według art. 29a ust. 2 ustawy o VAT, czyli co do zasady jest nią cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia – koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy tych towarów.

Dokumentacyjnie nie wystawia się dziś dawnych „faktur wewnętrznych”, bo ustawa o VAT już ich nie przewiduje. Dla celów dowodowych można jednak sporządzić dokument wewnętrzny potwierdzający przekazanie nagrody i ująć transakcję prawidłowo w ewidencji VAT oraz w pliku JPK_V7.

Zobacz również: nagrody w konkursach

PIT od wygranych – kiedy pobiera się 10% podatku

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT od dochodów z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych lub nagród związanych ze sprzedażą premiową pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 10% wygranej lub nagrody. Co do zasady organizator konkursu pełni funkcję płatnika.

Jednocześnie trzeba sprawdzić zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT. Przepis ten obejmuje m.in. wartość wygranych w konkursach i nagród związanych ze sprzedażą premiową do wysokości 2000 zł, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. W praktyce, jeżeli mamy rzeczywisty konkurs i jednorazowa wartość nagrody nie przekracza 2000 zł, często można zastosować zwolnienie. To zasadnicza zmiana w stosunku do dawnych, nieaktualnych limitów 760 zł.

Ocena, czy zwolnienie rzeczywiście przysługuje, zależy jednak od konstrukcji akcji promocyjnej. Jeżeli dane przedsięwzięcie nie spełnia cech konkursu albo ma inny charakter podatkowy, wnioski mogą być odmienne. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy akcjach typu „polub i odbierz”, bo nie każda taka akcja będzie konkursem.

Jeżeli zwolnienie nie ma zastosowania, płatnik pobiera 10% podatku na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o PIT. Następnie przekazuje go do urzędu skarbowego w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pobrania podatku – art. 42 ust. 1 ustawy o PIT. Po zakończeniu roku składa deklarację PIT-8AR w terminie do końca stycznia roku następnego – art. 42 ust. 1a ustawy o PIT.

W przypadku nagrody rzeczowej organizator nie może wydać jej „bez podatku”, jeżeli podatek jest należny i nie ma zwolnienia. Najczęściej stosuje się jedno z dwóch rozwiązań:

• zwycięzca wpłaca organizatorowi kwotę podatku przed wydaniem nagrody,
• regulamin przewiduje dodatkową nagrodę pieniężną przeznaczoną na sfinansowanie podatku.

Drugie rozwiązanie wymaga ostrożnego wyliczenia, bo jeżeli dodatkowa kwota sama stanowi przychód laureata, trzeba prawidłowo skalkulować całość obciążeń.

W praktyce podobne zasady pojawiają się także przy innych akcjach online, np. gdy firma przyznaje nagrody internetowe za aktywność użytkowników.

Czy nagrody można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów

Co do zasady tak, jeżeli wydatek ma na celu osiągnięcie przychodu, zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Wynika to z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT albo – w przypadku podatników CIT – z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przy konkursach promujących markę, produkty lub sprzedaż wydatek na nagrody zwykle ma związek reklamowo-marketingowy, a nie reprezentacyjny. To przemawia za możliwością zaliczenia go do kosztów podatkowych. Trzeba jednak zadbać o dokumenty potwierdzające gospodarczy cel akcji: regulamin, ogłoszenie konkursu, zestawienie nagród, protokół wyboru zwycięzców, potwierdzenie odbioru albo wysyłki.

Jeżeli nagrodą jest towar własnej produkcji, rozliczenie kosztowe zależy również od sposobu prowadzenia ksiąg i momentu ujęcia kosztu w danej firmie. W działalności gospodarczej sposób ujęcia może różnić się w zależności od tego, czy podatnik prowadzi KPiR, pełne księgi i jak rozlicza koszty wytworzenia.

Jak powinien wyglądać regulamin konkursu

Dobrze przygotowany regulamin zmniejsza ryzyko sporu zarówno z uczestnikami, jak i z organem podatkowym. Warto uwzględnić w nim:

• dokładną nazwę i dane organizatora,
• czas trwania konkursu oraz kanał publikacji,
• warunki uczestnictwa,
• zadanie konkursowe i kryteria wyboru zwycięzcy,
• opis nagród i ich wartość,
• sposób i termin wydania nagrody,
• informację o skutkach podatkowych i ewentualnym obowiązku pobrania 10% podatku,
• zasady reklamacji,
• informacje o przetwarzaniu danych osobowych zgodnie z RODO.

Jeżeli akcja jest prowadzona na Facebooku, warto też rozdzielić odpowiedzialność organizatora od platformy i wskazać, że Facebook nie jest organizatorem konkursu, o ile odpowiada to rzeczywistemu stanowi faktycznemu.

Dokumentacja, o której nie warto zapominać

Dla celów podatkowych i dowodowych warto zachować:

• regulamin konkursu z datą publikacji,
• zrzuty ekranu lub zapis treści ogłoszenia,
• listę uczestników i zwycięzców,
• ewidencję osób obdarowanych – jeżeli ma znaczenie dla art. 7 ust. 4 ustawy o VAT,
• dokument wewnętrzny potwierdzający wydanie nagrody,
• dowód wysyłki albo podpis odbioru,
• wyliczenie i dowód wpłaty zryczałtowanego PIT – gdy podatek wystąpił,
• ujęcie w ewidencjach księgowych i podatkowych.

Przykłady

Poniższe sytuacje pokazują, jak te same przepisy mogą działać różnie w zależności od konstrukcji akcji promocyjnej i wartości nagrody.

FAQ

Czy każda nagroda w konkursie na Facebooku jest opodatkowana PIT?

Nie. Trzeba sprawdzić, czy mamy rzeczywiście konkurs oraz czy można zastosować zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT. Jeżeli zwolnienie nie działa, zwykle stosuje się 10% zryczałtowanego podatku.

Czy limit zwolnienia w PIT nadal wynosi 760 zł?

Nie. To nieaktualny limit. Obecnie w wielu przypadkach stosuje się limit 2000 zł wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT.

Czy przy nagrodzie do 100 zł nigdy nie ma VAT?

Nie. Dla VAT ważne są warunki z art. 7 ust. 4 ustawy o VAT. Do 100 zł potrzebna jest ewidencja pozwalająca ustalić tożsamość obdarowanego. Bez ewidencji bezpieczny limit jednostkowy to 20 zł netto ceny nabycia albo kosztu wytworzenia.

Czy trzeba wystawić fakturę wewnętrzną przy przekazaniu nagrody?

Nie ma już obowiązku wystawiania dawnych faktur wewnętrznych. Warto jednak sporządzić dokument wewnętrzny dla celów ewidencyjnych i prawidłowo wykazać zdarzenie w rozliczeniach VAT.

Czy nagroda może być kosztem uzyskania przychodu?

Najczęściej tak, jeśli konkurs służy promocji firmy i ma związek z osiąganiem przychodów. Trzeba jednak dobrze udokumentować akcję i jej cel gospodarczy.

Źródła

• art. 7 ust. 2–4 oraz art. 29a ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
• art. 21 ust. 1 pkt 68, art. 30 ust. 1 pkt 2, art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1 i 1a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
• art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych