Mamy 8446 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kto decyduje o miejscu pochówku zmarłego?

Autor: Hanna Żurowska • Opublikowane: 28.01.2017

Pytanie dotyczy grobu z lat 80-tych ubiegłego wieku, w którym spoczywają moi dziadkowie. Rok temu uiściłem zaległą opłatę za ten grób (żył mój ojciec i jego siostra – dzieci dziadków). Jeszcze tego samego roku za zgodą rodziny pochowaliśmy w tym grobie mojego kuzyna (siostrzeńca taty). Z racji tego pochówku poinformowałem ojca i ciocię o zamiarze zmiany nagrobka, nie mieli nic przeciwko temu. Ciocia mieszka w innym mieście, nie opiekuje się tym grobem i nie zamierza też być tu pochowana, jednak nie spodobał się jej sposób umieszczenia nazwisk zmarłych na nowym nagrobku i złożyła do administracji cmentarza zastrzeżenie. Zgodnie z jego treścią musi być ona o wszelkich czynnościach (remontach, pochówkach) informowana i ona jedyna może wyrazić zgodę na chowanie kolejnych osób. Dowiedziałem się o tym tydzień temu, organizując pogrzeb mojego taty. Ciotka wyraziła zgodę na pochowanie w tym grobie swojego brata, jednak dręczy mnie pytanie, jak to będzie wyglądało w przyszłości. Jakie ja jako syn zmarłego mam prawo do grobu? Czytałem, że zastrzeżenie można złożyć, jeżeli uiści się opłatę, czy fakt, iż to ja ją uiściłem, zmienia prawomocność owego zastrzeżenia? Proszę o wyjaśnienia, nie chciałbym w przyszłości mieć problemów z pochówkiem swojej matki albo żeby moja rodzina miała taki problem z moim pochówkiem.

Hanna Żurowska

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek
Cóż ja mogę napisać. Jedynie chwalić w niebiosa, wszystkich Prawników którzy na łamach tego portalu, pomagają, za dość niską cenę, zwykłym „Kowalskim” w ich problemach Zwłaszcza wielkie dzięki dla Pani Elizy - PROFESJONALISTKA W PEŁENEJ KRASIE!!!
Stały klient Tomasz
Tak profesjonalnego portalu prawniczego nie spotkałam, mimo szuflowania w necie! Nie musicie się obawiać o dużą konkurencję bo wiarygodność Wasza pozwala w razie potrzeby tylko TUTAJ kliknąć! Sposób informowania klienta poprzez maile, to przykład jak serio podchodzicie do załatwienia sprawy, zaangażowanie się paru prawników do jednej kwestii problemu to również zasługuje na "piec z plusem". Jesteście WIELCY! nikt Wam do tej pory dorównać nie jest w stanie! Pozdrowienia dla całej ekipy tego portalu.
Iwona
Wspaniały serwis, wspaniali prawnicy. Szybka odpowiedź na pytanie i, co najważniejsze, wyczerpująca odpowiedź. Prawnicy są wspaniali, dostałam bardzo przejrzystą odpowiedź, zawierającą ważne szczegóły. Pani prawnik dokładnie doradziła mi, co mam robić, jak działać, jakie mam możliwości, co mam uwzględnić, pisząc wniosek, z jakiego paragrafu i co dla mnie ważne – napisała także od siebie, co najlepiej wypisać i na co zwracać uwagę. Gorąco polecam.
Agnieszka
Serdecznie dziękuję za szybką i wyczerpującą opinię. Szczerze mówiąc, korzystałam z porad kilku prawników. Zdecydowanie jesteście najbardziej solidni, widać w opinii, że przygotowana jest dla konkretnej sprawy, a przygotowujący ją prawnik wnikliwie przeanalizował konkretną sytuację, a nie tylko cytował fragmenty prawa autorskiego. Pozdrawiam i dziękuję.
Anna
Polecam ten serwis, ponieważ oprócz fachowej i wyczerpującej odpowiedzi na moje pytania potrafią zrozumieć ludzkie nieszczęście. Na pewno przy kolejnych sprawach prawnych zwrócę sie do waszego serwisu.
Krzysztof
Dziękuję za fachową poradę – bardzo mnie uspokoiła. Pani sędzia podczas rozprawy, uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, również powołała się na cytowane przez Pana artykuły. Pozdrowienia dla Pana Lenowieckiego – od dziś polecam wszystkim EPORADY24.
Danuta
Fachowa porada bardzo dokładnie opisana szybko na temat miałem uczucie że rozmawiam z prawnikiem w cztery oczy - gorąco polecam.
Maciej
Super profesjonalna porada!!!! Polecam wszystkim fachowców którzy na łamach tego portalu pomagają zwykłym „Kowalskim” w sprawach dla Nich trudnych i niezrozumiałych. Starannie z wielką dokładnością opisany problem został wytłumaczony i zaproponowany tok załatwienia problemu za co, z całego serca DZIĘKUJE!!!!
Tomasz
Dziękuję za szybką i rzetelną pomoc. Do porad prawnych udzielanych internetowo podchodziłam raczej ostrożnie. Jednak po kilku wizytach w kancelariach prawnych, w których prawnik rezerwuje sobie czas ok. 15 min na klienta, a ponadto udziela odpowiedzi z głowy, bez żadnego wcześniejszego przygotowania, mówiąc: „prawdopodobnie”, z żalem stwierdziłam, że straciłam tylko czas i pieniądze. W związku z tym po przestudiowaniu kilku porad w interesującym mnie temacie postanowiłam spróbować skorzystać z serwisu ePorady24.pl. Opisałam jak najdokładniej zaistniałą sytuację i w ciągu 2 dni otrzymałam wyczerpującą i jasną odpowiedź. Byłam bardzo mile zaskoczona. Tutaj prawnik ma czas, aby przetrawić problem, zajrzeć gdzie trzeba, aby pomóc w rozwiązaniu sytuacji, i to jest WIELKI PLUS tego portalu. Polecam wszystkim taka formę!
Małgosia
Dziękuję za jasną, rzeczową i bardzo szybką odpowiedź. Dzięki waszej pomocy sprawę w sądzie wygrałam. Wszystkim będę polecać Wasz portal eporady24.
Joanna
Serdecznie dziękuję prawnikom tego portalu za pomoc. Odpowiedzi były naprawdę rzetelne i, co ważne, udzielane bardzo szybko. Wiem, „na czym stoję”. Wiedzy nigdy za wiele, w kancelarii bywało, że po opisaniu swojego problemu dowiadywałem się jedynie, że sprawa jest ciekawa i trudna, traciłem czas, pieniądze i wiedziałem tyle, co wiedziałem. W przypadku tego portalu tak się nie da – jest pytanie i jest wyczerpująca odpowiedź. Osobiście jestem bardzo zadowolony z porady.
Roman
BARDZO POLECAM. Sprawa z którą się zwróciłem wydawała się bez wyjścia. Wplątałem się w bardzo skomplikowany "układ" współpracy z dużym producentem materiałów budowlanych. Sądziłem, że mając gwarancję + aprobaty + deklaracje + faktury i wykonując usługi na wysokim poziomie mogę spać spokojnie. Myliłem się. Realia okazały się bardzo brutalne. Byłem załamany - wszystkie próby zainteresowania różnych instytucji były nieskuteczne. Pani Eliza wskazała mi sposób i czynnie POMOGŁA w jego wprowadzeniu. Wiem, że do ostatecznego rozstrzygnięcia minie jeszcze sporo czasu. Sprawa jest naprawdę bardzo trudna. Odzyskałem jednak wiarę w siebie i ludzi. Kontakt bardzo dobry - o wiele lepszy od kontaktów z innymi prawnikami. Jeszcze raz gorąco POLECAM.
Zbyszek
Panie, Panowie, nie marnujcie czasu na przeszukiwanie internetu i poszukiwanie właściwych rozwiązań co do waszych prywatnych spraw. Napiszcie zapytanie do „eporady24”, a szybko, konkretnie i na temat dostaniecie odpowiedź... Za niewielką opłatą uzyskałem nie „odpowiedź”, lecz „odpowiedzi”, bo było ich kilka i jestem w pełni usatysfakcjonowany.
Jarek
Jeżeli w poradach rozdawaliby Oskary, na pewno bym wysłał nominację do Oskara na eporady24.
Piotr
Dziękuję bardzo za rzetelną i wyczerpującą odpowiedź. Od jakiegoś czasu słyszałam różne sprzeczne opinie dotyczące mojego problemu i szczerze mówiąc, nie bardzo wiedziałam, do kogo się zwrócić, by uzyskać potrzebne informacje. W stosownym urzędzie nie dowiedziałam się niestety niczego konkretnego, a korzystanie z drogich usług biur doradczych nie wchodziło w grę. Państwa konkurencja w internecie wyceniła mój problem drożej. Pan Aleksander Słysz dokładnie przeanalizował moje pytania i rozwiał wątpliwości. Teraz wiem, jakie powinnam podjąć kroki w najbliższej przyszłości. Przyznam się, że obawiałam się krótkiej, lakonicznej odpowiedzi, niekoniecznie adekwatnej do wpłaconej kwoty, ale jestem pozytywnie zaskoczona. Duży plus za możliwość zadawania pytań dodatkowych.
Roksana
Chodziło o jedną sprawę - zadałem w sumie 5 pytań. Myślałem że odpowiedź to będzie kilka zdań tymczasem dostałem kilka stron naprawdę fachowej porady - każdy problem został dokładnie opisany. Teraz praktycznie nie muszą wynajmować prawnika - dostałem gotowe rozwiązanie. Mało tego prócz porady dosłałem kilkadziesiąt innych źródeł (książki internet) których znalezienie i zweryfikowanie zajęło by mi pewnie bardzo dużo czasu. A co do ceny to muszę bez wahania przyznać że usługa była za pól darmo w porównaniu do ilości wiedzy jaką dostałem.
Krzysztof

Na początek zacytuję przepisy:

 

Art. 7 i art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych:

 

„Art. 7. 1. Grób nie może być użyty do ponownego chowania przed upływem lat 20.

2. Po upływie lat 20 ponowne użycie grobu do chowania nie może nastąpić, jeżeli jakakolwiek osoba zgłosi zastrzeżenie przeciw temu i uiści opłatę, przewidzianą za pochowanie zwłok. Zastrzeżenie to ma skutek na dalszych lat 20 i może być odnowione.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do chowania zwłok w grobach murowanych przeznaczonych do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby, a także do chowania urn zawierających szczątki ludzkie powstałe w wyniku spopielenia zwłok.

4. Dozwolone są umowy, przedłużające termin, przed upływem którego nie wolno użyć grobu do ponownego pochowania.

5. Niezależnie od powyższych przepisów jest wzbronione użycie do ponownego pochowania grobów, mających wartość pamiątek historycznych (ze względu na swą dawność lub osoby, które są w nich pochowane, lub zdarzenia, z którymi mają związek) albo wartość artystyczną.

6. W istniejących grobach murowanych dopuszcza się chowanie zwłok osób zmarłych w ciągu 20 lat po wydaniu decyzji o zamknięciu cmentarza. Przy zmianie przeznaczenia terenu cmentarnego przepis art. 6 ust. 4 ma zastosowanie również do zwłok pochowanych w tym dwudziestoletnim okresie.”


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Art. 10. 1. Prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:

1) pozostały małżonek(ka);

2) krewni zstępni;

3) krewni wstępni;

4) krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa;

5) powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.”

 

Art. 7 ust. 2 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych nie reguluje stosunków pomiędzy osobami bliskimi osoby zmarłej. Prawidłowa wykładnia tego przepisu stanowi, że po upływie dwudziestu lat od poprzedniego pochówku zarządca może to miejsce wykorzystać.

 

Przepis ten nie zawiera stwierdzenia, że osoba dokonująca opłat staje się dysponentem grobu. Sens przepisu sprowadza się do uniemożliwienia zarządcy cmentarza rozporządzenia grobem przez kolejnych 20 lat. Czyli grób, za który uiszczono opłatę, nie może być użyty do ponownego chowania, a nie na tym, że osoba, która uiściła opłatę, staje się „właścicielem grobu”, czy też nabywa „prawo do grobu”.

 

Opłata wniesiona przez Pana ma więc znaczenie o tyle, że na 20 lat została zawarta umowa z zarządem cmentarza o korzystanie z grobu. Stanowi ona gwarancję, że przez okres, za który została uiszczona opłata, nie będzie tam pochowana inna osoba (spoza rodziny), nawet gdyby grób został zaniedbany.

 

Złożenie zastrzeżenia i opłata za pochowanie zwłok nie daje swobody decyzji, czy i kto powinien być w grobie pochowany. To uprawnienie pozostaje wspólne dla osób bliskich zmarłego, wynika to chociażby z art. 10 tej ustawy.

 

Fakt, że jeden z członków rodziny jest fundatorem grobu rodzinnego, nie może uszczuplać uprawnień pozostałych członków rodziny. Inni członkowie najbliższej rodziny zmarłego mają również wiele uprawnień do grobu, np. prawo do stałego odwiedzania grobu, stałego utrzymywania go w należytym stanie, prawo dokonywania zmian o charakterze dekoracyjnym (wyrok Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 8 listopada 2007 r., III CSK 151/07). SN przyjął, że nie można uznać, iż osoba, która wybudowała grób rodzinny, może sama decydować o prawie pochowania w nim zwłok innych osób, poza zwłokami tej osoby, dla której grób został wybudowany.

 

Jedyny wyjątek dotyczy więc sytuacji, gdy grób rodzinny wybudowała (ufundowała) jedna osoba. W takim wypadku ma ona prawo do wyłącznego rozporządzania tym grobem, ale tylko raz, mianowicie przez pochowanie w nim pierwszego zmarłego. Z chwilą pochowania pierwszego zmarłego osoby najbliższe, określone w art. 10 ust. 1, nabywają określone uprawnienia.

 

Natomiast wpisy dokonywane w księdze grobów mają charakter porządkowy, ułatwiający ustalenie miejsca pochowania. Księga grobów nie służy dokonywaniu wpisów określających kolejność, w jakiej wskazane osoby mogą być w przyszłości w grobie pochowane, czy też jakie osoby pochowane być w grobie nie mogą.

 

W przypadku sporu pomiędzy współuprawnionymi do grobu o dokonanie czynności dotyczącej tego grobu (zwykle jest to pochówek) – decyduje sąd.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 plus X =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Grób babci – spór o prawo do rozporządzania grobem

Sprawa dotyczy grobu mojej babci. Otrzymałem od proboszcza odpowiedź, z którą trudno mi się zgodzić, dlatego proszę o pomoc w wyjaśnieniu tej sprawy. Opłatami związanymi z miejscem spoczynku babci zajmował się dziadek, który zmarł w 1994 r. Przypuszczam, że miejsce było opłacone co najmniej do roku 1989, niestety nie mam na to dokumentów. Prawdopodobnie pan X, nadużywając zaufania dziadka, opłacił w jego imieniu i przywłaszczył sobie prawo do użytkowania grobu. Ja sam dokonałem rezerwacji grobu 27.10.2007 r. i nie rozumiem, dlaczego moja opłata miałaby być nieważna. Grób został ponownie wykorzystany 29 sierpnia 2009 r., została w nim pochowana córka pana X, a więc moja opłata została wniesiona wcześniej. Według ustaleń księdza, pan X pierwszej rezerwacji grobu dokonał 6 listopada 1998 r. na 10 lat, a drugiej 21 listopada 2008 r. na lata kolejne (czyli według mnie spóźnił się o 15 dni). Czy w tym okresie nie powinna była obowiązywać opłata wniesiona przeze mnie? Czy zasadne było w tym wypadku przyjęcie drugiej opłaty od pana X? Wiem, że zgodnie z ustawą prolongata obejmuje 20 lat. Nie wiem jednak, jak traktować prolongaty na 10 lat wystawiane przez parafię? Taką prolongatę uzyskał pan X dwukrotnie, taką też ja otrzymałem w 2006 r. Chciałbym się dowiedzieć, czy mam szansę na dochodzenie praw mających na celu przywrócenie grobu babci lub ewentualnie zadośćuczynienie w jakiejkolwiek formie za straty moralne wywołane nieporządkiem w dokumentacji cmentarnej.

Zmiana nagrobka bez konsultacji z rodziną

Opłaciłam w 2004 r. grób mojego taty na kolejne 20 lat. Wkrótce zmarła moja mama, a pochowałam ją w mieście, którym obie mieszkamy (200 km od grobu taty). Niedawno okazało się, że mój bratanek, bez mojej zgody, zmienił nagrobek mojego taty (a swojego dziadka) – ten nowy jest rodzinny i, co najgorsze, zawiera także imię mojej mamy, która przecież tam nie spoczywa. Czy bratanek mógł dokonać takich zmian bez zgody rodziny? Jak wrócić do poprzedniego stanu? Co mogę zrobić w tej sytuacji?

Naruszenie dobra osobistego, jakim jest kult pamięci osoby zmarłej

W 2005 r. rozebrano podwójny nagrobek z dwóch przyległych kwater. W jednej z nich pochowana była moja matka. Nagrobek wyrzucono i w wolnej kwaterze (przyległej do tej, w której leży moja matka), pochowano jej męża (mojego ojczyma). Z kwatery mojej matki wszystko wyrzucono i zrównano ją do poziomu ścieżek. Na kwaterze, w której pochowano męża matki, postawiono nagrobek z informacją, że w tym grobie również leży moja matka. Myślałem, że organizator pochówku ojczyma przeniósł jej prochy do nowego grobu. Okazało się, że było inaczej: że nie było ekshumacji i chodząc na cmentarz w celu uczczenia pamięci matki przy innym grobie, tak naprawdę stałem na jej grobie, deptałem po nim nieświadomy, że matka jest tam cały czas pochowana. Po mogile również chodzili ludzie, którzy porządkowali przyległe groby. Pochówek organizowała osoba, która twierdzi, że działała na polecenie ojca, który nie żyje. Jednak w biurze parafialnym widnieje jej nazwisko, a nie nazwisko ojca jako organizatora pochówku. Czy można w sprawie wytoczyć proces o naruszenie dóbr osobistych, jakimi jest kult pamięci osoby zmarłej?

Prawo do dysponowania częścią wspólnego grobowca

Moja mama jest dysponentką części grobowca rodzinnego. Drugim dysponentem do swojej śmierci była kuzynka mamy. Do tego czasu grobowiec funkcjonował jako wspólny i nikt nie miał co do tego żadnych wątpliwości. Po śmierci kuzynki jej synowie chcą pozbawić mamę prawa do dysponowania częścią grobowca. Podważają oni fakty dotyczące powstania grobu, który został wybudowany i sfinansowany przez moją babcię. W grobowcu tym spoczywa dziadek, babcia i mój tata. W 2005 r. grobowiec został obłożony granitem. Remont został uzgodniony i sfinansowany przez obie strony. Ustalono także, że w przyszłości spocznie tam mama oraz kuzynka z mężem. W 2009 r. wewnątrz grobu została przeprowadzona ekshumacja, szczątki złożono w dwóch trumnach ekshumacyjnych i w ten sposób uzyskano miejsce do dalszych pochówków. Dysponujemy tutaj stosownymi fakturami. Chcemy sprawę o potwierdzenie prawa do dysponowania częścią grobowca skierować do sądu. Prosimy o opinię.

Kto jest właścicielem rodzinnego grobowca?

Mój problem dotyczy grobowca rodzinnego, w którym pochowani są moi rodzice i brat. Tata zmarł w 1953 r., brat w 1976 r., a mama w 1989 r. W tym roku bratowa uiściła u księdza opłatę, zburzyła pomnik, który ufundowaliśmy wspólnie z rodzeństwem i postawiła nowy bez informowania nas o tym. Na tablicy wypisała tylko mojego brata. Czy bratowa mogła zburzyć grób rodzinny bez naszej wiedzy i zgody? Jakie mamy jako rodzeństwem prawo do tego grobu? Czy możemy rodzicom postawić nowy grób i wypisać na tablicy wszystkich w tym grobie pochowanych? Czy osobą zarządzającą grobem jest wyłącznie bratowa?

Zapytaj prawnika

wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »