Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uzyskanie zgody na dokonanie ekshumacji

Autor: Małgorzata Rybarczyk • Opublikowane: 10.06.2014

Ciało mojej zmarłej żony – zgodnie z jej wolą – zostało poddane kremacji. Za namową rodziny żony urna z prochami została złożona w grobie rodzinnym dziadka żony. Poniosłem wszystkie koszty związane z pogrzebem, uregulowałem też opłatę za grób na okres kolejnych 20 lat. Ojciec żony naciskał, aby jako współudziałowiec został dopisany brat żony. Tak też się stało, wspomniany brat oddał mi 50% opłaty za grób. Wówczas zaznaczyłem, że w przyszłości chcę, aby pochowano mnie obok żony (tego też chciała zmarła). Obyło się bez konfliktu. Teraz jednak rodzina żony oznajmiła mi, iż nie jestem już członkiem ich rodziny i nie mam prawa do miejsca w wyżej wymienionym grobie. Postanowiłem więc wykupić miejsce na cmentarzu komunalnym, by przenieść prochy żony i zapewnić sobie miejsce obok niej. Tymczasem rodzina żony nie wyraża zgody na ekshumację. Czy składając stosowny wniosek do sądu, mam szansę na to, iż uzyskam zgodę na dokonanie ekshumacji?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z obowiązującym prawem i ustawą o cmentarzach i chowaniu zmarłych ekshumacje przeprowadza się:

 

  1. na zarządzenie prokuratora lub sądu,
  2. decyzją inspektora sanitarnego w razie zajęcia cmentarza na inny cel oraz za zezwoleniem inspektora sanitarnego,
  3. na umotywowaną prośbę osób uprawnionych do pochowania zwłok.

 

Za osoby uprawnione do pochowania zwłok ustawa uznaje:

 

  1. małżonka zmarłego,
  2. krewnych zstępnych (dzieci i wnuki zmarłego),
  3. krewnych wstępnych (rodzice zmarłego),
  4. krewnych bocznych do 4 stopnia pokrewieństwa (rodzeństwo i kuzyni zmarłego),
  5. powinowatych w linii prostej do 1 stopnia (zięć, synowa i teściowie zmarłego).

 

W tym miejscu należy nadmienić, że w kwestii interpretacji treści art. 10 ww. ustawy judykatura zajęła dwa odmienne stanowiska. W wyroku z dnia 7 czerwca 1966 r. (I CR 346/65) Sąd Najwyższy stwierdził, że przedmiotowa regulacja nie zastrzega na rzecz pewnych osób prawa do pochowania zwłok z pierwszeństwem przed prawem innych osób (miejsce publikacji: LEX 5998). Natomiast już w wyroku z dnia 25 września 1972 r. (II CR 353/72) Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przepis art. 10 ust. 1 ustala kolejność osób uprawnionych do pochowania zwłok; stwierdzając, iż prawo pochowania zwłok danej osoby przysługuje osobie wymienionej w dalszej kolejności (np. krewnym w linii bocznej) dopiero wtedy, gdy brak jest osoby wymienionej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta prawa tego nie chce lub nie może wykonać.

 

Ewentualny spór między osobami uprawnionymi może rozstrzygnąć tylko sąd powszechny w procesie cywilnym. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 23 listopada 2010 r., II OSK 1383/10) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (VII SA/Wa 1201/2009) do ekshumacji wymagana jest zgoda wszystkich uprawnionych. Ewentualny spór między nimi nie może być rozstrzygnięty w postępowaniu administracyjnym, lecz przez sąd cywilny. Prawo pochowania osoby zmarłej wraz z prawem do ekshumacji stanowią bowiem dobro osobiste, a do jego ochrony powołany jest sąd powszechny.

 

Zgodnie z nadal aktualnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1966 r. (I CR 346/65) ustawa nie zastrzega na rzecz pewnych osób prawa ekshumacji z pierwszeństwem przed prawem innych osób. W wypadku sporu między osobami, którym przysługuje prawo ekshumacji, osoba uprawniona do niej może skutecznie domagać się zobowiązania innej uprawnionej osoby do złożenia stosownego oświadczenia woli dopiero wtedy, gdy dobro osobiste osoby domagającej się ekshumacji (sfera kultu dla zmarłego) zostaje zagrożone cudzym działaniem bezprawnym w takim stopniu, że samo zaniechanie tego działania przedstawia się jako niewystarczające (art. 15 ust. 1 ustawy w zw. z art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego).

 

Samo rozstrzygnięcie sporu między stronami przy braku zgody wszystkich uprawnionych może nastąpić więc tylko na drodze procesu cywilnego toczącego się na skutek powództwa o zobowiązanie do złożenia stosownego oświadczenia woli (art. 23 i 24 w zw. z art. 64 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego).

 

Co do szans w sądzie: po pierwsze, jest Pan najbliższą rodziną żony, więc w myśl jednego z powołanych powyżej poglądów, to Panu przysługuje decyzja co do miejsca spoczynku żony i ewentualnej ekshumacji. Po drugie, w związku z zachowaniem rodziny żony naruszone jest Pańskie prawo do pamięci o zmarłej i sprawowania kultu osoby zmarłej. Po trzecie, ma Pan prawo być pochowany wraz z żoną zgodnie z jej wolą, czego odmawia Panu jej rodzina. Kolejny argument to poniesienie przez Pana kosztów pochówku żony i wykupienia miejsca. Uważam, że ma Pan bardzo duże szanse w sądzie, by ten podzielił pogląd, iż ma Pan prawo decydować o miejscu spoczynku żony. W takiej zaś sytuacji sąd winien wyrazić zgodę na dokonanie ekshumacji.

 

Proszę pamiętać, iż ekshumacji dokonuje się jedynie w okresie od 16 października do 15 kwietnia.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery + 4 =

»Podobne materiały

Ekshumacja zwłok – kto ma do niej prawo i jak wygląda taka ekshumacja?

Chcielibyśmy dokonać ekshumacji zwłok mojego ojca w celu stworzenia wspólnego grobu. Chcemy zapewnić mojemu ojcu godny pochówek (teraz, nie wnikając w szczegóły, takiego nie ma). Kto ma prawo do ekshumacji? Jak wygląda proces ekshumacji? Czy wymaga to podjęcia wielu działań z naszej strony?

 

Ekshumacja zwłok w celu ich spopielenia

Mój brat zmarł jako osoba bezdomna. Dowiedziałem się o tym dopiero po pogrzebie. Chciałbym dokonać ekshumacji zwłok brata w celu ich spopielenia (ponieważ brat został pochowany na drugim końcu Polski), a następnie pochować go w rodzinnym grobie. Sanepid odmówił, powołując się na przepisy prawa,

 

Zgoda sanepidu na ekshumację szczątków

Czy można otrzymać zgodę Sanepidu na ekshumację szczątków ludzkich bez zgody zarządcy cmentarza, z którego szczątki będą ekshumowane?

 

Naruszenie dobra osobistego, jakim jest kult pamięci osoby zmarłej

W 2005 r. rozebrano podwójny nagrobek z dwóch przyległych kwater. W jednej z nich pochowana była moja matka. Nagrobek wyrzucono i w wolnej kwaterze (przyległej do tej, w której leży moja matka), pochowano jej męża (mojego ojczyma). Z kwatery mojej matki wszystko wyrzucono i zrównano ją do poziomu śc

 

Jakie przepisy regulują prawo do grobu?

W jaki sposób mogę uzyskać prawo do dysponowania grobem ziemnym moich rodziców po pochowaniu w nim miesiąc temu mojej jedynej siostry? Ona 4 lata temu opłaciła ten grób. Ja zrozumiałam wtedy, że w naszym imieniu, bo pobrała ode mnie połowę sumy. Jakie przepisy regulują prawo do grobu, bo po jej poch

 

Wolne miejsca w grobowcu po ekshumacji

Przeprowadziłem ekshumację 4 grobów do jednego grobowca składającego się z dwóch miejsc. Decyzja sanepidu jest pozytywna. Ostatni pochówek był 1992 r. i groby są opłacone na 20 lat w 2009 r. Pozostają dwa wolne miejsca. Czy mogę te dwa wolne miejsca użyczyć innym osobom? Na tym cmentarzu od 12 lat n

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »