Mamy 10 452 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wolne miejsca w grobowcu po ekshumacji

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 13.01.2017

Przeprowadziłem ekshumację 4 grobów do jednego grobowca składającego się z dwóch miejsc. Decyzja sanepidu jest pozytywna. Ostatni pochówek był 1992 r. i groby są opłacone na 20 lat w 2009 r. Pozostają dwa wolne miejsca. Czy mogę te dwa wolne miejsca użyczyć innym osobom? Na tym cmentarzu od 12 lat nie ma pochówków.

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Problem przez Pana przedstawiony nie został uregulowany wyraźnie w ustawie. Wszelkie wnioski i analizy mogą być czynione na podstawie jednego przepisu, tj. art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (zwanej dalej ustawą o cmentarzach), zgodnie z którym:

 

„1. Grób nie może być użyty do ponownego chowania przed upływem lat 20.

 

2. Po upływie lat 20 ponowne użycie grobu do chowania nie może nastąpić, jeżeli jakakolwiek osoba zgłosi zastrzeżenie przeciw temu i uiści opłatę, przewidzianą za pochowanie zwłok. Zastrzeżenie to ma skutek na dalszych lat 20 i może być odnowione.

 

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do chowania zwłok w grobach murowanych przeznaczonych do pomieszczenia zwłok więcej niż jednej osoby, a także do chowania urn zawierających szczątki ludzkie powstałe w wyniku spopielenia zwłok.

 

4. Dozwolone są umowy, przedłużające termin, przed upływem którego nie wolno użyć grobu do ponownego pochowania.

 

5. Niezależnie od powyższych przepisów jest wzbronione użycie do ponownego pochowania grobów, mających wartość pamiątek historycznych (ze względu na swą dawność lub osoby, które są w nich pochowane, lub zdarzenia, z którymi mają związek) albo wartość artystyczną.


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

6. W istniejących grobach murowanych dopuszcza się chowanie zwłok osób zmarłych w ciągu 20 lat po wydaniu decyzji o zamknięciu cmentarza. Przy zmianie przeznaczenia terenu cmentarnego przepis art. 6 ust. 43) ma zastosowanie również do zwłok pochowanych w tym dwudziestoletnim okresie”.

 

Dla naszych rozważań znaczenie może mieć jeszcze art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: ustawa o samorządzie gminnym):

 

„Art. 40. 1. Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

 

2. Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie:

 

1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;

2) organizacji urzędów i instytucji gminnych;

3) zasad zarządu mieniem gminy;

4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

 

3. W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego.

 

4. Przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszanie karę grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach”.

 

Na tle przytoczonych regulacji dostępne jest bogate orzecznictwo, jednakże nie odnalazłam wyroku, który omawiałby przytoczony przez Pana problem wprost. Pozostaje zatem dokonanie analizy na podstawie przepisów ustawy z uwzględnieniem dostępnego orzecznictwa.

 

Podaje Pan, że po ekshumacji pozostaną wolne miejsca w grobowcu, dalej jednak pisze Pan, że grób został opłacony na 20 lat w 2009 r. Grobowcem zazwyczaj nazywa się grób murowany, dalsze informacje o opłaceniu grobu wskazują jednak, że chodzi o grób ziemny, założę zatem, że zapytuje Pan o sytuację dotyczącą grobu ziemnego.

 

Jeśli chodziłoby o grób murowany, zarząd cmentarza nie mógłby dysponować miejscami, które zostały zwolnione (por. art. 7 ust. 3 ustawy o cmentarzach). „Do grobów murowanych przeznaczonych do pochowania więcej niż jednych zwłok nie mają zastosowania ograniczenia dotyczące ponownego użycia grobu (art. 7 ust. 3 ustawy, a zatem członkowie rodziny uprawnieni do tego grobu nie tylko nie muszą po upływie 20 lat przedłużać tego prawa, ale także uiszczać ponownej opłaty. W tym wypadku zarządowi cmentarza nie przysługuje prawo dysponowania wolnymi miejscami w grobie murowanym ani przed, ani po upływie dwudziestu lat od pochowania, ani do pobierania kolejnej opłaty" (wyrok SN z 3.12.2010 r., sygn. akt I CSK 66/2010).

 

W Pana przypadku – jak rozumiem – chodzi jednak o grób ziemny.

 

Art. 7 ust. 2 podaje, że opłata uiszczana jest za chowanie zwłok. To w wyniku pochowania w grobie ziemnym następuje nabycie korzystania z grobu ziemnego przez 20 lat, a na okres dłuższy pod warunkiem uiszczania co 20 lat stosownej opłaty por. (wyrok SN z 30.08.1975 r., sygn. akt II CR 405/75).

 

Z tak sformułowanego przepisu ustawy można by wnioskować, że skoro zwłoki zostały przeniesione w inne miejsce, przestała istnieć podstawa do korzystania z grobu ziemnego na podstawie raz uiszczonej opłaty, gdyż odpadła przesłanka pochowania zwłok. Przepis ten ma przecież chronić przed pochowaniem kolejnych zwłok w tym samym miejscu, niejako rezerwując prawo do korzystania z grobu na określony okres za uiszczeniem opłaty. Cel ten odpada, gdy zwłoki zostały przeniesione.

 

Ponieważ jednak przepis nie został w tym względzie sformułowany jasno, a na tle tak lakonicznego określenia mogłyby powstawać spory (podważanie podstawy do przejęcia grobu w dyspozycję zarządu cmentarza mimo uiszczenia opłaty), problem ten zazwyczaj zostaje dokładnie uregulowany w uchwałach rady gminy, w tym uchwalających regulamin cmentarza (właśnie na mocy przytoczonego wyżej przepisu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym). Z mojego doświadczenia wynika, że zdarza się, iż w praktyce w przypadku braku takiej regulacji w regulaminie i uchwałach, pozostawia się puste miejsce do dyspozycji dotychczasowego dysponenta. Gdyby jednak gmina mimo takiego braku, upierała się przy przejęciu pustego miejsca, trudno byłoby takie przejęcie podważyć. Stąd było moje pytanie o dostępne uchwały i regulamin cmentarza, o którym mowa w pytaniu. Jeśli w regulaminie znajduje się stosowny zapis o tym, że wskutek ekshumacji miejsce grzebalne przechodzi do dyspozycji zarządu cmentarza, nie może być wątpliwości, że u Pana taki zapis będzie egzekwowany.

 

Zapis ten może np. przybrać brzmienie (wyciąg z regulaminów cmentarzy dostępnych w Internecie:

 

„W przypadku ekshumacji zwłok lub szczątków przed upływem terminu, na jaki uiszczono opłatę za udostępnienie miejsca do pochówku, opłata ta nie podlega zwrotowi”.

 

„W przypadku przejścia miejsca do dyspozycji Zarządy Cmentarza wskutek ekshumacji, zwrot proporcjonalnej części opłaty za miejsce grzebalne następuje na pisemny wniosek osoby, która je opłaciła lub jej spadkobierców”.

 

Podsumowując, trzeba przyjąć, iż w grobie ziemnym mimo uiszczenia wcześniej stosownej opłaty za pochowanie zwłok puste miejsce po ekshumacji przechodzi do dyspozycji zarządu cmentarza.

 

Podaje Pan, iż na wspomnianym cmentarzy już od 12 lat nie następują pochówki. Wynika z tego, że cmentarz jest przeznaczony do zamknięcia. Zgodnie z art. 6 ust. ustawy o cmentarzach użycie terenu cmentarnego po zamknięciu cmentarza na inny cel nie może nastąpić przed upływem 40 lat od dnia ostatniego pochowania zwłok na cmentarzu. Po upływie powyższego terminu wójt (burmistrz, prezydent miasta) może wydać decyzję o użyciu terenu cmentarnego na inny cel zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem ust. 2.

 

Jeśli wydano decyzję o użyciu terenu cmentarnego na inny cel, nie będzie można już skorzystać z pustego miejsca, niezależnie od tego, czy znajduje się ono w grobie murowanym, czy ziemnym. W związku z decyzją wprowadzono bowiem z pewnością regulacje uniemożliwiające chowanie zmarłych na tym cmentarzu. Może Pan sprawdzić we właściwym urzędzie gminy, czy cmentarz rzeczywiście został przeznaczony do zamknięcia.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • II plus 1 =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

»Podobne materiały

Grób babci – spór o prawo do rozporządzania grobem

Sprawa dotyczy grobu mojej babci. Otrzymałem od proboszcza odpowiedź, z którą trudno mi się zgodzić, dlatego proszę o pomoc w wyjaśnieniu tej sprawy. Opłatami związanymi z miejscem spoczynku babci zajmował się dziadek, który zmarł w 1994 r. Przypuszczam, że miejsce było opłacone co najmniej do roku 1989, niestety nie mam na to dokumentów. Prawdopodobnie pan X, nadużywając zaufania dziadka, opłacił w jego imieniu i przywłaszczył sobie prawo do użytkowania grobu. Ja sam dokonałem rezerwacji grobu 27.10.2007 r. i nie rozumiem, dlaczego moja opłata miałaby być nieważna. Grób został ponownie wykorzystany 29 sierpnia 2009 r., została w nim pochowana córka pana X, a więc moja opłata została wniesiona wcześniej. Według ustaleń księdza, pan X pierwszej rezerwacji grobu dokonał 6 listopada 1998 r. na 10 lat, a drugiej 21 listopada 2008 r. na lata kolejne (czyli według mnie spóźnił się o 15 dni). Czy w tym okresie nie powinna była obowiązywać opłata wniesiona przeze mnie? Czy zasadne było w tym wypadku przyjęcie drugiej opłaty od pana X? Wiem, że zgodnie z ustawą prolongata obejmuje 20 lat. Nie wiem jednak, jak traktować prolongaty na 10 lat wystawiane przez parafię? Taką prolongatę uzyskał pan X dwukrotnie, taką też ja otrzymałem w 2006 r. Chciałbym się dowiedzieć, czy mam szansę na dochodzenie praw mających na celu przywrócenie grobu babci lub ewentualnie zadośćuczynienie w jakiejkolwiek formie za straty moralne wywołane nieporządkiem w dokumentacji cmentarnej.

Dysponowanie rodzinną kwaterą

Siostra bez mojej wiedzy dwa lata temu wniosła opłatę za prawa do grobu do 2030 r., w którym pochowani są nasi rodzice. Grób ja wykonałem. Obydwoje nie akceptujemy takiej sytuacji, nie odpowiada nam współdecydowanie. Jak można obecny stan zmienić? Czy jest możliwość, żebym to ja miał wyłączne prawo do dysponowania rodzinną kwaterą?

Zgoda sanepidu na ekshumację szczątków

Czy można otrzymać zgodę Sanepidu na ekshumację szczątków ludzkich bez zgody zarządcy cmentarza, z którego szczątki będą ekshumowane?

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »