Rezygnacja z prokury

Zbycie udziałów w spółce z o.o.

1. Zbycie udziałów

Artykuły od 180 do 182 ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zmianami; w skrócie K.s.h.) stanowią:

„Art. 180. Zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz jego zastawienie powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

„Art. 181. § 1. Jeżeli według umowy spółki wspólnik może mieć tylko jeden udział, umowa spółki może dopuścić zbycie części udziału.

§ 2. W wyniku podziału nie mogą powstać udziały niższe niż 50 złotych.

Art. 182. § 1. Zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału umowa spółki może uzależnić od zgody spółki albo w inny sposób ograniczyć.

§ 2. Jeżeli zbycie uzależnione jest od zgody spółki, stosuje się przepisy § 3-5, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

§ 3. Zgody udziela zarząd w formie pisemnej. W przypadku gdy zgody odmówiono, sąd rejestrowy może pozwolić na zbycie, jeżeli istnieją ważne powody.

§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 3, spółka może w terminie wyznaczonym przez sąd rejestrowy przedstawić innego nabywcę. W razie braku porozumienia cenę nabycia i termin jej zapłaty ustala sąd rejestrowy na wniosek wspólnika lub spółki, po zasięgnięciu, w miarę potrzeby, opinii biegłego.

§ 5. Jeżeli wskazana przez spółkę osoba nie uiściła ceny nabycia w wyznaczonym terminie, wspólnik może rozporządzać swobodnie swoim udziałem, jego częścią lub ułamkową częścią udziału, chyba że nie przyjął oferowanej zapłaty”.

Z umowy spółki z o.o. może wynikać, że zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału oraz zastawienie udziału wymagają zgody spółki i jeżeli umowa nie stanowi inaczej – zgoda ta jest wyrażana przez zarząd spółki. Przy braku zgody spółki można uruchomić procedurę sądową.

Reasumując, nie mogę odpowiedzieć jednoznacznie na Pani pytanie. Odpowiedź jednoznaczna jest uzależniona od analizy zapisów umowy spółki, której nie otrzymałem.

Prokura w spółce z o.o.

2. Prokura w spółce z o.o.

Prokura w spółce z o.o. może być odwołana przez każdego członka zarządu tej spółki (art. 208 § 7 K.s.h.).

„Art. 208. (…)

§ 7. Odwołać prokurę może każdy członek zarządu”.

Zatem, na pierwszy rzut oka, prokurent nie może sam zrezygnować z bycia prokurentem spółki z o.o. Stanowisko to nie uwzględnia jednak przepisów stanowiących de facto podstawę prawną prokury. Zgodnie z treścią art. 109¹ § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zmianami; w skrócie K.c.):

„Art. 109¹. § 1. Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa”.

Skoro zatem prokura jest szczególnego rodzaju pełnomocnictwem, to – w zakresie nieuregulowanym w przepisach o prokurze – stosujemy przepisy o pełnomocnictwie, a tam mamy wyraźnie przewidzianą możliwość zrzeczenia się pełnomocnictwa przez pełnomocnika. Za M. Pazdanem (Komentarz do art. 101 K.c., [w:] K. Pietrzykowski, Kodeks cywilny. Komentarz do art. 1-449¹⁰, tom 1, C.H. Beck, 2011 r.) stwierdzić należy, iż:

„Pełnomocnictwo nieoparte na stosunku podstawowym wygasa wskutek zrzeczenia się umocowania przez pełnomocnika (por. M. Piekarski, [w]: Komentarz, 1972, t. 1, s. 244; Radwański 1999, s. 289). Pełnomocnik może więc w ten sposób zapobiec uwikłaniu go przez mocodawcę w interesy mocodawcy”.

„Zrzeczenie się umocowania jest jednostronną czynnością prawną pełnomocnika. Następuje przez oświadczenie woli złożone mocodawcy”.

Zatem musi Pani złożyć zrzeczenie się prokury na ręce zarządu spółki z zobowiązaniem do wykreślenia prokury z KRS pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o nałożenie grzywny na zarząd nierealizujący obowiązków określonych w ustawie o KRS.

3. Konkluzje

1. Nie mogę odpowiedzieć jednoznacznie na Pani pytanie w zakresie udziałów. Odpowiedź jednoznaczna jest uzależniona od analizy zapisów umowy spółki, której nie otrzymałem.
2. Prokura w spółce z o.o. może być odwołana przez każdego członka zarządu tej spółki.
3. Prokura jest szczególnego rodzaju pełnomocnictwem.
4. Pełnomocnik może zrzec się pełnomocnictwa, w tym prokury.
5. Musi Pani złożyć zrzeczenie się prokury na ręce zarządu spółki z zobowiązaniem do wykreślenia prokury z KRS pod rygorem wystąpienia do sądu z wnioskiem o nałożenie grzywny na zarząd nierealizujący obowiązków określonych w ustawie o KRS.

* Stan prawny z dnia 26.09.2011 r.