Najważniejsze:
- Usługi psychologa są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT, jeżeli są usługami opieki medycznej i służą ochronie zdrowia.
- Zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy: liczy się zarówno cel usługi, jak i kwalifikacje osoby, która ją faktycznie wykonuje.
- Gabinet prowadzony przez osobę niebędącą psychologiem może stosować zwolnienie do usług wykonywanych przez zatrudnionych lub współpracujących psychologów, jeżeli spełnione są ustawowe warunki.
- Kod PKD ma znaczenie ewidencyjne, ale nie przesądza o zwolnieniu z VAT; w 2026 r. dla działalności psychologicznej istotny jest również nowy kod PKD 86.93.Z.
- Zwolnienie medyczne z art. 43 ustawy o VAT jest odrębne od zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o VAT, którego limit od 2026 r. wynosi 240 000 zł.
Stan prawny: 26 maja 2026 r.
Usługi psychologiczne zwolnione z VAT
Podstawą zwolnienia usług psychologicznych z VAT jest art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ten obejmuje usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania m.in. zawodu psychologa.
Oznacza to, że samo prowadzenie gabinetu, użycie określenia „terapia”, „konsultacja” albo „warsztaty” nie wystarcza. Trzeba zbadać, czy konkretne świadczenie jest rzeczywiście usługą z zakresu opieki medycznej oraz czy osoba wykonująca usługę posiada wymagane kwalifikacje. W tym sensie zwolnienie z VAT dla psychologa ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W praktyce ze zwolnienia mogą korzystać zwłaszcza diagnoza psychologiczna, konsultacja psychologiczna, psychoterapia, interwencja kryzysowa, terapia psychologiczna, poradnictwo psychologiczne i warsztaty psychologiczne, jeżeli ich celem jest ochrona lub poprawa zdrowia psychicznego. W przypadku usług łączących elementy terapeutyczne, edukacyjne i rozwojowe trzeba ustalić, który cel jest dominujący.
Masz problem prawny podobny do opisanego w artykule?
Opisz swoją sprawę prawnikowi ›
Wycena zwykle w ciągu 1 godziny • Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje
Świadczenie zdrowotne i cel terapeutyczny usługi
Ustawa o działalności leczniczej definiuje świadczenie zdrowotne jako działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia albo przepisów odrębnych. Właśnie dlatego przy ocenie VAT najważniejsze jest ustalenie, czy usługa ma realny związek z profilaktyką, diagnozą, terapią albo poprawą zdrowia.
Jeżeli usługa psychologiczna służy wyłącznie rozwojowi osobistemu, doradztwu zawodowemu, rekrutacji, coachingowi, szkoleniu menedżerskiemu albo poprawie kompetencji komunikacyjnych bez celu zdrowotnego, zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT może nie mieć zastosowania. Podobnie będzie wtedy, gdy związek z ochroną zdrowia jest tylko pośredni lub hipotetyczny.
W orzecznictwie TSUE podkreśla się, że dla zwolnienia z VAT kluczowy jest cel świadczenia. Usługi medyczne i paramedyczne korzystają ze zwolnienia wtedy, gdy służą diagnozie, opiece lub leczeniu chorób albo zaburzeń zdrowia. Takie podejście jest istotne także przy porównywaniu różnych usług medycznych i VAT, ponieważ sama branża albo nazwa zabiegu nie przesądza o zwolnieniu.
Na czym polega wykonywanie zawodu psychologa?
Według ustawy o zawodzie psychologa wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług psychologicznych. Obejmują one w szczególności diagnozę psychologiczną, opiniowanie, orzekanie, psychoterapię oraz udzielanie pomocy psychologicznej.
Na dzień aktualizacji artykułu obowiązuje jeszcze ustawa z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, z uwzględnieniem zmian przejściowych. Jednocześnie została ogłoszona ustawa z 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, której zasadnicze przepisy wejdą w życie po upływie 2 lat i 3 miesięcy od ogłoszenia. Dla rozliczeń VAT już teraz praktycznie najważniejsze jest jednak to, aby usługę wykonywała osoba mająca kwalifikacje do świadczenia usług psychologicznych i aby usługa miała cel zdrowotny.
Jeżeli usługę wykonuje osoba, która nie jest psychologiem i nie wykonuje innego zawodu medycznego w rozumieniu przepisów, nie można automatycznie zastosować zwolnienia tylko dlatego, że zajęcia są podobne do terapii lub odbywają się w gabinecie terapeutycznym. Trzeba wtedy osobno sprawdzić kwalifikacje wykonawcy i cel świadczenia.
Gabinet prowadzony przez osobę niebędącą psychologiem
W praktyce częsty jest model, w którym właściciel gabinetu nie jest psychologiem, ale zatrudnia psychologów na podstawie umów o pracę, umów-zleceń albo współpracuje z nimi jako podwykonawcami. Sama forma organizacyjna nie wyklucza zwolnienia. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-141/00 wskazał, że zwolnienie usług medycznych nie zależy od formy prawnej podmiotu, ale od rodzaju usługi i kwalifikacji osób, które ją wykonują.
Jeżeli więc spółka, jednoosobowa działalność albo gabinet terapeutyczny sprzedaje pacjentom usługi psychologiczne wykonywane bezpośrednio przez psychologów, a usługi te służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia, zasadniczo można stosować zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT. Przy odsprzedaży usług nabytych we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, znaczenie może mieć również art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT.
Inaczej należy ocenić usługi wykonywane osobiście przez właściciela gabinetu, który nie ma kwalifikacji psychologa ani innego zawodu medycznego. Takie zajęcia mogą być opodatkowane VAT, chyba że w konkretnej sytuacji znajduje zastosowanie inne zwolnienie, np. zwolnienie podmiotowe.
Ważne:
Jeżeli w jednym gabinecie są świadczone usługi psychologiczne, edukacyjne, rozwojowe i terapeutyczne przez osoby o różnych kwalifikacjach, warto rozdzielić je w cenniku, umowach i dokumentacji. To ułatwia prawidłowe ustalenie, które świadczenia są zwolnione z VAT, a które mogą podlegać opodatkowaniu.
Kody PKD a zwolnienie z VAT
Kody PKD nie decydują o prawie do zwolnienia z VAT. Mają znaczenie ewidencyjne i organizacyjne, natomiast organ podatkowy bada faktyczny charakter usługi, kwalifikacje osoby wykonującej świadczenie oraz cel usługi.
Dotychczas często stosowano kod PKD 86.90.E, czyli pozostałą działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowaną. Od 1 stycznia 2025 r. funkcjonuje PKD 2025, w którym dla działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej istotny jest kod 86.93.Z. W okresie przejściowym do końca 2026 r. przedsiębiorcy dostosowują wpisy do nowej klasyfikacji, ale zmiana kodu PKD nadal nie zastępuje analizy warunków z ustawy o VAT.
Dlatego można mieć prawidłowy kod PKD i jednocześnie nie spełniać warunków zwolnienia z VAT, jeżeli usługa nie ma celu zdrowotnego albo nie jest wykonywana przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami. Możliwa jest też sytuacja odwrotna: nieprecyzyjny kod PKD nie powinien samodzielnie pozbawiać zwolnienia, jeżeli faktycznie wykonywana usługa spełnia przesłanki z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT.
Zwolnienie medyczne a zwolnienie podmiotowe z VAT
Zwolnienie dla usług psychologicznych z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT jest zwolnieniem przedmiotowym. Nie zależy ono od rocznego obrotu, lecz od rodzaju usługi, jej celu i kwalifikacji wykonawcy.
Od tego trzeba odróżnić zwolnienie podmiotowe z art. 113 ustawy o VAT. Od 1 stycznia 2026 r. limit tego zwolnienia wynosi 240 000 zł sprzedaży. Takie zwolnienie może mieć znaczenie np. dla usług edukacyjnych, doradczych lub rozwojowych, które nie mieszczą się w zwolnieniu medycznym, ale mieszczą się w limicie i nie są wyłączone z art. 113 ust. 13 ustawy o VAT. Podobnie jak inne zwolnienia z VAT, zwolnienie podmiotowe wymaga osobnej analizy warunków ustawowych.
Jeżeli podatnik wykonuje jednocześnie usługi zwolnione medycznie i usługi opodatkowane albo objęte zwolnieniem podmiotowym, powinien prowadzić ewidencję pozwalającą rozróżnić poszczególne świadczenia. W razie kontroli ważne będą nie tylko wpisy PKD, ale także umowy, opisy usług, regulaminy, kwalifikacje wykonawców, dokumentacja terapeutyczna oraz faktyczny przebieg świadczenia.
Jak bezpiecznie dokumentować zwolnienie?
Aby ograniczyć ryzyko sporu z organem podatkowym, warto zadbać o dokumenty potwierdzające spełnienie obu przesłanek zwolnienia. W praktyce przydatne są przede wszystkim dyplomy i dokumenty potwierdzające kwalifikacje psychologów, zakresy obowiązków, umowy ze specjalistami, opisy usług w regulaminie lub cenniku, dokumentacja celu terapeutycznego oraz prawidłowe oznaczenie usług na fakturach.
Przy usługach mieszanych trzeba unikać automatycznego obejmowania zwolnieniem całego pakietu tylko dlatego, że część świadczeń wykonuje psycholog. Jeżeli świadczenie ma jeden główny cel terapeutyczny, a elementy dodatkowe są pomocnicze, można rozważać usługę kompleksową. Jeżeli jednak pakiet obejmuje niezależne usługi o różnych celach, trzeba ocenić je osobno.
Przykłady
Poniższe przykłady pokazują, jak w praktyce oceniać zwolnienie z VAT dla usług psychologicznych i terapeutycznych.
PRZYKŁAD 1
Psycholog prowadzi jednoosobowy gabinet i wykonuje konsultacje diagnostyczne oraz terapię osób z zaburzeniami lękowymi. Usługi mają bezpośredni cel zdrowotny, a świadczenia wykonuje osoba z kwalifikacjami psychologa. W takiej sytuacji zasadniczo można zastosować zwolnienie z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT.
PRZYKŁAD 2
Właściciel gabinetu terapeutycznego nie jest psychologiem, ale zatrudnia psychologów, którzy prowadzą diagnozę i terapię dzieci. Usługi sprzedaje gabinet, lecz faktycznie wykonują je osoby z wymaganymi kwalifikacjami, a celem świadczeń jest poprawa zdrowia psychicznego dzieci. Taki model co do zasady nie wyklucza zwolnienia z VAT, ale dokumentacja powinna jasno wskazywać, które usługi wykonują psychologowie.
PRZYKŁAD 3
Firma organizuje warsztaty motywacyjne dla pracowników korporacji. Spotkania prowadzi psycholog, ale ich głównym celem jest rozwój kompetencji zawodowych i integracja zespołu, a nie profilaktyka, diagnoza lub terapia. W takim przypadku zwolnienie medyczne z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT może nie przysługiwać, mimo że prowadzący jest psychologiem.
FAQ
Czy konsultacje psychologiczne zawsze są zwolnione z VAT?
Nie zawsze. Zwolnienie przysługuje wtedy, gdy konsultacja jest usługą opieki medycznej, służy ochronie zdrowia i jest wykonywana przez psychologa albo inną uprawnioną osobę. Konsultacje o charakterze wyłącznie rozwojowym, rekrutacyjnym lub coachingowym mogą nie spełniać tego warunku.
Czy psycholog musi być właścicielem gabinetu?
Nie. Forma prawna podmiotu nie jest rozstrzygająca. Istotne jest to, czy usługę faktycznie wykonuje osoba posiadająca kwalifikacje psychologa oraz czy usługa ma cel zdrowotny. Zwolnienie może więc dotyczyć także usług wykonywanych przez psychologów zatrudnionych w gabinecie lub współpracujących z nim.
Czy terapia sensoryczna korzysta ze zwolnienia z VAT?
To zależy od kwalifikacji osoby wykonującej usługę i od celu terapii. Jeżeli zajęcia prowadzi psycholog albo inna osoba wykonująca zawód medyczny, a świadczenie służy profilaktyce, przywracaniu lub poprawie zdrowia, zwolnienie może być możliwe. Jeżeli zajęcia prowadzi osoba bez takich kwalifikacji, konieczna jest osobna analiza.
Czy kod PKD 86.90.E wystarczy do zwolnienia z VAT?
Nie. Kod PKD nie przesądza o zwolnieniu z VAT. W 2026 r. warto uwzględnić również PKD 2025, w szczególności kod 86.93.Z dla działalności psychologicznej i psychoterapeutycznej, ale dla VAT nadal decydują faktyczny charakter usługi, cel zdrowotny i kwalifikacje wykonawcy.
Czy limit 240 000 zł dotyczy usług psychologicznych zwolnionych medycznie?
Limit 240 000 zł dotyczy zwolnienia podmiotowego z art. 113 ustawy o VAT. Zwolnienie medyczne z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT opiera się na rodzaju usługi i kwalifikacjach wykonawcy, a nie na obrocie. Problem limitu może mieć znaczenie przy innych usługach wykonywanych przez tego samego podatnika.
Czy można wystąpić o interpretację indywidualną?
Tak. Jeżeli zakres usług jest mieszany, wykonawcy mają różne kwalifikacje albo gabinet działa w modelu z podwykonawcami, warto rozważyć interpretację indywidualną. We wniosku trzeba dokładnie opisać, kto wykonuje usługę, jaki jest jej cel, jakie kwalifikacje mają specjaliści i jak wygląda relacja z pacjentem.
Źródła
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 19, art. 43 ust. 1 pkt 19a oraz art. 113: tekst jednolity ustawy o VAT.
- Ustawa z dnia 24 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. 2025 poz. 896: zmiana limitu zwolnienia podmiotowego do 240 000 zł.
- Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 10: tekst jednolity ustawy o działalności leczniczej.
- Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów: tekst jednolity ustawy.
- Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, Dz.U. 2026 poz. 187: nowa ustawa o zawodzie psychologa.
- Wyrok TSUE z 10 września 2002 r. w sprawie C-141/00, Ambulanter Pflegedienst Kügler GmbH.
- Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 21 stycznia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.1113.2025.2.ŻR.
Wynajem prywatnego mieszkania firmie
